GRDP là gì? Cách tính tốc độ tăng trưởng GRDP chuẩn nhất

1. GRDP là gì?

Căn cứ vào T0501 Quyết định 05/2023/QĐ-TTg, có thể đưa ra khái niệm, đặc điểm về GRDP như sau:

1.1 Khái niệm GRDP

Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) là giá trị sản phẩm vật chất và dịch vụ cuối cùng được tạo ra trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong một khoảng thời gian nhất định. Điều này có nghĩa trong GRDP không tính các giá trị sản phẩm vật chất và dịch vụ đã sử dụng ở các khâu trung gian trong quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm. GRDP biểu thị kết quả sản xuất do các đơn vị thường trú tạo ra trong lãnh thổ kinh tế của một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

GRDP giúp phản ánh được chính sách số lượng sản phẩm tạo ra trong từng kỳ của một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Ngoài ra, GRDP còn được dùng để đánh giá sự phát triển kinh tế của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

1.2 Phân tổ chủ yếu

a) Kỳ quý, 6 tháng, 9 tháng: Ngành kinh tế.

b) Kỳ năm:

- Ngành kinh tế;

- Loại hình kinh tế.

1.3 Kỳ công bố

Quý, 6 tháng, 9 tháng, năm.

1.4 Nguồn số liệu

- Tổng điều tra kinh tế;

- Điều tra doanh nghiệp;

- Điều tra cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể;

- Điều tra hoạt động thương mại và dịch vụ;

- Điều tra thu thập thông tin lập bảng cân đối liên ngành và tính hệ số chi phí trung gian;

- Điều tra đơn vị sự nghiệp và tổ chức không vì lợi;

- Điều tra hoạt động xây dựng;

- Kết quả các cuộc điều tra thống kê trong Chương trình điều tra thống kê quốc gia;

- Chế độ báo cáo thống kê cấp bộ, ngành;

- Dữ liệu hành chính.

1.5 Cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp

- Chủ trì: Tổng cục Thống kê; Cục Thống kê;

- Phối hợp: Sở, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương.

Tóm lại, dựa vào các nguồn số liệu như tổng điều tra kinh tế, dữ liệu hành chính... do Tổng cụ Thống kê/ Cục Thông kê phối hợp, chủ trì để thu thấp và tổng hợp theo kỳ quý/ kỳ năm để biết được GRDP của tỉnh/ thành phố trực thuộc đó như thế nào. GRDP cho biết được sự phát triển kinh tế của một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương theo số liệu đã thống kê, từ đó chỉ ra những điểm hạn chế, bất cập trong kinh tế và có những chỉ tiêu đúng đắn được đặt ra trong kỳ tới để xây dựng được một nền kinh tế bền vững và lớn mạnh.

2. Cách tính tốc độ tăng trưởng GRDP

2.1 Phương pháp tính

Căn cứ vào T0501 Quyết định 05/2023/QĐ-TTg, có thể đưa ra phương pháp tính GRDP như sau:

 Theo phương pháp sản xuất:

a) Theo giá hiện hành Tổng sản phẩm trên địa bàn bằng tổng giá trị tăng thêm theo giá cơ bản của tất cả các ngành, khu vực, loại hình kinh tế cộng với thuế sản phẩm trừ đi trợ cấp sản phẩm.

Công thức tính:

Tổng sản phẩm trên địa bàn theo giá hiện hành (GRDP) = Tổng giá trị tăng thêm theo giá hiện hành + Thuế sản phẩm theo giá hiện hành - Trợ cấp sản phẩm theo giá hiện hành

Trong đó: Giá trị tăng thêm theo giá hiện hành = Giá trị sản xuất theo giá hiện hành - Chi phí trung gian theo giá hiện hành

b) Theo giá so sánh Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) theo giá so sánh được tính gián tiếp (vì chỉ tiêu GRDP hoặc giá trị tăng thêm không thể phân tích được thành các yếu tố giá và lượng, nên không có chỉ số giá phù hợp để giảm phát trực tiếp).

Tổng sản phẩm trên địa bàn theo giá so sánh (GRDP) = Tổng giá trị tăng thêm theo giá so sánh + Thuế sản phẩm theo giá so sánh - Trợ cấp sản phẩm theo giá so sánh

Trong đó thuế nhập khẩu theo giá so sánh bằng thuế nhập khẩu theo giá hiện hành chia chỉ số giá nhập khẩu hàng hóa năm hiện hành so với năm gốc so sánh.

Thuế giá trị gia tăng và các loại thuế sản phẩm khác theo giá so sánh bằng thuế giá trị gia tăng và các loại thuế sản phẩm khác theo giá hiện hành chia cho chỉ số giảm phát tổng giá trị tăng thêm của các ngành kinh tế.

Trợ cấp sản phẩm theo giá so sánh bằng trợ cấp sản phẩm theo giá hiện hành chia cho chỉ số giảm phát tổng giá trị tăng thêm của các ngành kinh tế.

2.2 Cách tính tốc độ tăng trưởng GRDP

Căn cứ vào T0503 Quyết định 05/2023/QĐ-TTg, có thể đưa ra cách tính tốc độ tăng trưởng GRDP như sau:

a) Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn quý, 6 tháng, 9 tháng, năm

Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn là tỷ lệ phần trăm tăng/giảm của tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của kỳ báo cáo so với cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn được tính theo giá so sánh theo công thức sau:

Tốc độ tăng trưởng GRDP (%) = GRDPn1 x 100 - 100 GRDPn0

Trong đó:

GRDPn1 : GRDP theo giá so sánh của quý, 6 tháng, 9 tháng hoặc năm báo cáo;

GRDPn0 : GRDP theo giá so sánh của quý, 6 tháng, 9 tháng hoặc năm trước năm báo cáo.

b) Tốc độ tăng GRDP bình quân theo thời kỳ (nhiều năm)

Công thức tính:  

Trong đó:

Gy: Tốc độ tăng GRDP bình quân năm thời kỳ; từ sau năm gốc so sánh đến năm thứ n;

GRDPn: GRDP theo giá so sánh năm cuối (năm thứ n) của thời kỳ nghiên cứu;

GRDP0: GRDP theo giá so sánh năm gốc so sánh của thời kỳ nghiên cứu;

n : Số năm tính từ năm sau năm gốc so sánh cho đến năm báo cáo.

Lưu ý: Cách tính khác nhau theo thời kỳ hoặc theo từng quý nên lưu ý trước khi tính phải xem xét xem GRDP đang cần tính là tính theo kỳ hay theo quý để áp dụng cho đúng. Tránh sai sót, nhầm lẫn trong việc áp dụng nhầm công thức.

3. Thực trạng tốc độ tăng trưởng GRDP hiện nay

Theo Báo cáo Tình hình kinh tế - xã hội quý I/2023 của Tổng cục Thống kê, kinh tế quý I/2023 vẫn duy trì mức tăng trưởng phù hợp trong bối cảnh khó khăn chung của kinh tế thế giới, tăng trưởng nhiều quốc gia suy thoái. Tốc độ tăng GDP quý I/2023 đạt 3,32% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,52%, đóng góp 8,85% vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 0,4%, làm giảm 4,76%; khu vực dịch vụ tăng 6,79%, đóng góp 95,91%.

Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,52%, đóng góp 8,85% vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 0,4%, làm giảm 4,76%; khu vực dịch vụ tăng 6,79%, đóng góp 95,91%.

Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực Trung ương (GRDP) quý I năm 2023 so với cùng kỳ năm trước tăng ở 58 địa phương và giảm ở 5 địa phương trên cả nước.

Trong đó, một số địa phương có tốc độ tăng GRDP ở mức cao so với tốc độ tăng GDP như Hậu Giang tăng 12,67%; Bình Thuận tăng 9,86%; Hải Phòng tăng 9,65%; Khánh Hòa tăng 9,07%; Cà Mau tăng 9,05%; Ninh Bình tăng 8,45%; Tuyên Quang tăng 8,42%; Bắc Giang tăng 8,40%.

Ở chiều ngược lại, một số địa phương thuộc vùng kinh tế trọng điểm có tốc độ tăng GRDP ở mức thấp và giảm so với cùng kỳ năm trước chủ yếu do ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng thấp hoặc giảm: Bình Dương tăng 1,15%; TP. Hồ Chí Minh tăng 0,7%; Quảng Ngãi giảm 1,07%; Vĩnh Phúc giảm 2,47%; Bà Rịa - Vũng Tàu giảm 4,75%; Quảng Nam giảm 10,88%; Bắc Ninh giảm 11,85%.

Trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương, Hải Phòng là địa phương có tốc độ tăng GRDP quý I/2023 cao nhất, đạt 9,65% và xếp thứ 3 trong 63 tỉnh, thành (sau Hậu Giang và Bình Thuận); Đà Nẵng tăng 7,12%, đứng vị trí thứ 19/63 tỉnh, thành.

Cùng với đó, GRDP của Hà Nội tăng 5,8%, xếp thứ 3 trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương và xếp thứ 32/63 tỉnh, thành. Đứng vị trí thứ 4 là Cần Thơ với tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 4,02%, xếp thứ 43/63 địa phương. TP. HCM có tăng trưởng GRDP đạt 0,7%.

4. Nhầm lẫn giữa tăng trưởng GRDP và chỉ tiêu GRDP

Trước hết, chỉ tiêu GRDP chính là mục tiêu con số mà nhà sản xuất đặt ra sau khi tổng kết báo cáo về tổng sản phẩm kỳ trước. Mục tiêu con số này đặt ra trong kỳ tiếp theo. (Những con số này chỉ là dự kiến còn trên thực tế chưa biết thực hiện được hay không).

Còn tăng trưởng GRDP chính là những con số tăng lên của các chỉ số theo hướng tích cực. Ở đây thể hiện rõ là tốc độ tăng lên của sản phẩm/ hoạt động trong địa bàn tỉnh/ thành phố (tức là đã tăng rồi trên thực tế).

Tóm lại, nhìn vào số liệu tăng trưởng GRDP có thể thấy được ở địa bàn tỉnh/thành phố đó trong kì này đã tăng những sản phẩm gì so với kì trước, những sản phẩm gì đang chưa tăng được. Từ đó, đề ra chỉ tiêu GRDP phù hợp cho từng sản phẩm/ hoạt động trên địa bàn tỉnh/thành phố đó.

Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Luật Minh Khuê sẵn sàng giúp đỡ mọi vấn đề pháp lý của bạn! Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.