Hạch nổi sau cổ, gáy có đáng lo không ?

1. Nổi hạch ở cổ, gáy có đáng lo ? 

- Hạch là một loại mô lympho xuất hiện ở rất nhiều bộ phân khác nhau trên cơ thể, từ nội tạng, ổ bụng cho đến mô mềm dưới da. Hạch có vai trò quan trọng trong việc phòng chống bệnh tật, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm. Sưng và đau là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi chạm vào các hạch. Hạch nổi trên cơ thể hầu hết đều lành tính những đôi khi có  thể là cảnh báo của một căn bệnh nguy hiểm.

- Các hạch thường nằm ở cổ, trên sương đòn, nách, bẹn.... chúng thường chìm nên chúng ta không nhận biết được và chỉ to lên khi chống lại với bệnh tật. Hạch có chức năng giống như hệ thống miễn dịch của cơ thể, tiêu diệt vi khuẩn, vi rút và các tế bào lạ khi chúng xâm nhập vào cơ thể

- Khi bị hạch sau gáy, mọi người thường lo sợ mắc những căn bệnh nguy hiểm. Tuy nhiên, hạch sau gáy có nguy hiểm không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sau:

+ Nổi hạch nhưng không đau: không phải là loại hạch nào xuất hiện cũng cần điều trị, vì có những loại lành tính. Đặc biệt với những loại hạch không gây sốt hay đau đớn. Với loại hạch này, hạch sẽ tự biến mất sau vài ngày.

+ Nếu các hạch bị sưng, đau và có mủ thực tế cho thấy nhiều trường hợp người do tâm lí chủ quan, thiếu hiểu biết nên không để ý đến việc nổi hạch sau gáy. Đặc biệt khi nổi hạch sau cổ kèm theo triệu chứng sưng, đau sau gáy hoặc có mủ thì đây có  thể là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý nào đó. Trong trường hợp hạch sưng to do nhiễm trùng và tự khỏi sau vài ngày lành thì không có gì phải lo lắng.

+ Cảnh báo ung thư: các loại hạch do ung thư không biến mất và có xu hướng trở nên lớn hơn, ít di động, thường không đau và số lượng ngày càng tăng. Đặc biệt là hạch sau háy xuất hiện kèm theo sốt, đổ mồ  hôi vào ban đêm, khó nuốt.

Nhìn chung, hạch sau gáy có nguy hiểm nhưng còn phụ thuộc vài nguyên nhân gây ra, Khi thấy hạch xuất hiện, bạn nên theo dõi xem tình trạng của hạch như thế nào. Nếu sau vài ngày biến mất thì không cần lo lắng. Tuy nhiên, nếu kèm theo các dấu hiệu khác hay hạch càng to hơn thì nên đến bệnh viện để kiểm tra.

2.  Nguyên nhân nổi hạch ở cổ, gáy ?

Nổi hạch sau gáy là mô tả chung của nhiều bệnh nhân về tình trạng xuất hiện cục u ở vùng gáy chẩm sau đầu. Một số trường hợp thực sự liên quan đến hệ thông hạch, làm cho các hạch sau gáy nổi lên rõ lên, có thể quan sát và sờ thấy. Một số khác có thể là do các  nguyên nhân bệnh lý làm sưng u vùng da sau gáy. Các nguyên nhân liên quan đến tình trang này bao gồm:

- Thứ nhất, sưng hạch bạch huyết sau cổ: Nổi hạch sau gáy có thể là do sưng các hạch bạch huyết năm gần phía sau cổ của bạn. Một số nguyên nhân phổ biến gây nên tình trạng này bao gồm:

+ Cảm lạnh thông thường

+ Viêm họng hạt

+ Sâu răng

+ Nhiễm trùng tao

+ Viêm phế quản

+ Viêm kết mạc

+ Nhiễm trùng tuyến nước bọt 

Ngoài ra, một số nguyên nhân gây nhiếm trùng toàn thân hoặc các bệnh lý miễn dịch tác động đến hệ thống bạch huyết cũng làm nổi hạch sau gáy:

+ Các nhiễm trùng mãn tính, suy giảm hệ miễn dịch như HIV/AIDS

+ Bệnh lao phổi

+ Viêm khớp dạng thấp bệnh lupus ban đỏ hoặc các rối loạn miễn dịch khác.

Nếu nổi hạch sau gáy là do nhiễm trùng, tình trạng này thường tự khỏi sau khi đã điều trị hết nhuyên nhân gây bệnh

- Thứ hai, ung thư hạch: các hạch sưng to không gây đau đớn và có thể sờ thấy ở hai bên cổ sau gáy, sau bẹn, dưới cánh tay thường được xem là dấu hiệu ban đầu của ung thư hạch ( u lympho không Hodgkin). Tuy nhiên theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, nổi hạch sau gáy hay bất kỳ vị trí nào khác thường là do nhiễm trùng hơn là ung thư hạch,

Một số triệu chứng kèm theo sưng hạch cảnh báo ung thư hạch gồm: đổ mồ hôi đêm, sốt, uể oải, mệt mỏi, ngứa da, phát ban, giảm cân không giải thích được, đau khi uống rượu, đau xương.

Khi càng có nhiều triệu chứng trong số triệu trưng kể trên, càng nghi ngờ ung thư hạch. Tuy nhiên một số trường hợp ung thư hạch phát triển khá âm thầm và không có triệu chứng.

- Thứ ba, bên cạnh nổi hạch do nhiễm trùng làm sưng hạch và ưng thư hạch các cục u bất thường ở sau gáy hoặc dọc theo đường chân tóc có thể do nhiều nguyên nhân khác. Chẳng hạn như u nang bã nhờn, là những nốt mụn mọc chậm, vô hại dưới da, thường xuất hiện ở cùng gáy và da đầu, da mặt, tai hoặc ở trên thân mình, lưng và vùng bẹn. Các u nang này có thể liên quan đến mụn trứng cá hay các vấn đề ở ống bã nhờn. Mặc dù, thường tự khỏi những đôi khi những u nang này vỡ ra sẽ có nguy cơ gây nhiễm trùng.

- Thứ tư, tóc mọc ngược. Tóc hay lông mọc ngược do cạo hay tẩy lông không đúng cách cũng có thể tạo thành những nốt mụn u lên ở vị trí nang lông. Tình trạng này thường xuyên xảy ra ở vùng mọc râu ở đàn ông những cũng có thể có hình thái tương tự hư nổi hạch sau gáy ở những người cắt tóc ngắn hoặc cạo trọc đầu. Tóc mọc ngược thường tự khỏi và bạn bên phòng tránh trường hợp này bằng cách hạn chế cạo hoặc tẩy tóc.

- Thứ năm, mụn nhọt, đây là những nốt mụn chưa đầy mủ, dưới hình thái dưới da do vi khuẩn phát triển dưới nang lông của người bệnh. Mụn nhọt có thể xuất hiện ở bất kì đâu trên da những thường gặp ở vùng cổ sau gáy do mộ hôi và ma sát với quần áo thường xuyên. Bạn có  thể tự chăm sóc mụn nhọt tại nhà bằng cách chườm ấm thường xuyên nhưng lưu ý đừng cố gắng chọc hút dịch lỏng bên trong mụn bọc. Dẫn lưu làm xẹp mụn nhọt cần được thực hiện bởi bác sỹ và đôi khi bác sỹ cũng sẽ cần kê đơn kháng sinh cho các trường hợp nhiễm trung nghiêm trọng hơn.

- Thứ sáu, u mỡ. U mỡ là một loại khối u lành tính, không phải ung thư. U mỡ thường biểu hiện các đặc tính như: mềm và nhão, dễ dàng di chuyển dưới da, có kích thước nhỏ nhưng chúng cũng có thể phát triển lớn hơn, gây đau đớn nếu các khối u này phát triền chèn ép lên mạch máu và các dây thần kinh gần đó. Đa số trường hợp u mỡ thường không cần điều trị trừ khi chúng gây đâu cho bệnh nhân. Tuy nhiên khi đến gặp bác sĩ có thể bạn sẽ được chỉ định sinh thiết các khối u gây nổi hạch sau gáy này sẽ xác định xen có phải u mỡ hay các vấn đề khác. Nếu là u mỡ, chọc hút mỡ có thể giải quyết được vấn đề.

- Thứ bảy, viêm nang lông sẹo lồi. Đây là dạng bất thường của viêm nang lông mãn tính và rụng tóc từng mảng gây ảnh hưởng đến vùng da sau gáy. Tình trạng này khởi phát bởi các nốt mụn tròn, nhỏ gây ngứa ngáy ở vùng da sau đầu. Những nốt mụn sần này gây ngứa dữ dội và kết thúc đẩy nhiễm trùng thứ phát hình thành. Theo thời gian, các vết sưng ngứa sẽ phát triển thành  lồi, lớn dần và tóc không thể mọc trở lại trên các cùng sẹo này. Việc năng nông sẹo lòi vẫn tiếp tục tồn tại dù đã được điều trị. Một số phương pháp giữ gìn vệ sinh, và tránh ma sát có thể giúp bảo vệ cùng da sau gáy, hạn chế viêm nang lông sẹo lồi. Ngoài ra, kháng sinh hoặc corticosteroid có thể được giúp ích ngăn chặn tình trạng này phát triển mạnh mẽ hơn.

3. Giải pháp trước mắt và cách điều trị hạch ở cổ gáy, như thế nào? 

- Hầu hết các trường hợp nổi hạch sau gáy lành tính hay không cần điều trị. Tuy nhiên, phải đi khám bác sĩ ngay nếu phát hiện:

+ Các triệu chứng của nhiễm trùng nặng không đáp ứng với thuốc hạ sốt.

+ Nổi hạch sau gáy không xẹp lại sau 2 - 4 tuần

+ Hạch phát triển thành một khối u cứng và cố định

+ Khối u phát triển nhanh chóng hay khó để kiểm soát

+ Nổi hạch sau gáy kèm theo sốt, sụt cân ngoài ý muốn hoặc đổ mồ hôi đêm.

Các trường hợp nổi hạch sau gáy thường không phài vấn đề sức khỏe đáng lo. Những nếu có bất kì lo lắng hay thắc mắc nào về tình trạng này, hãy lên hệ với bác sĩ để được thăm khám và đưa ra hướng điều trị phù hợp nhé.

- Thông thường, người bị hạch sau gáy thường lo lắng và tìm các điều trị. Tuy nhiên đối với tình trạng hạch nổi sau cỏ bị sưng đau, người bệnh nên đến bệnh viện để được điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra:

+ Hạch sau gáy do vi khuẩn gây nhiễm trùng

+ Hạch sau gáy do rỗi loạn miễn dịch

+ Hạch nổi sau cổ do ung thư

Bệnh cạnh đó, một số phương pháp điều trị hạch sau cổ tại nhà thường được bác sĩ khuyến cáo sử dụng bao gồm: chườm nóng, sử dụng thuốc giảm đau, nghỉ ngơi. Không phải ai cũng phân biệt được hạch lành tính và ác tính thực tế tính chất hạch còn thay đổi tùy thuộc vào từng trường hợp bệnh. Vì vậy, ngay khi có triệu chứng hạch nổi bất thường không rõ nguyên nhân rõ, bệnh nhân nên đến cơ sở ý tế chuyên nghiệp và uy tín để được khám chẩn đoán chính xác.

Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm bài viết : Mụn nhót bị nhiễm trùng - Dấu hiệu nguyên nhân và cách chữa trị.