Ô nhiễm tiếng ồn từ loa kéo di động, karaoke tự phát trong khu dân cư hay nhạc lớn từ các cửa hàng kinh doanh đang trở thành vấn nạn nhức nhối, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống của người dân. Tuy nhiên, việc xử lý vi phạm này hiện nay không còn dừng lại ở nhắc nhở.

Bài viết dưới đây của Luật Minh Khuê sẽ cung cấp mức phạt mới nhất năm 2025 dựa trên 02 cơ chế pháp lý song song đang được áp dụng triệt để: Phạt hành vi gây rối (theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP) và Phạt mức độ ồn kỹ thuật (theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP).

1. Quy định giới hạn tiếng ồn tối đa cho phép (QCVN 26:2010/BTNMT)

Theo QCVN 26:2010/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn), tiếng ồn trong khu dân cư được phép tối đa cho phép là:

  • 70 dBA từ 06h - 21h
  • 55 dBA từ 21h - 06h

Nếu sau 21h, mức tiếng ồn đo được vượt quá 55 dBA thì cơ quan chuyên môn có thể lập biên bản và xử phạt theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP. Đây là giai đoạn áp dụng quy chuẩn kỹ thuật, nên phải có kết quả đo đạc làm căn cứ.

Từ 22h trở đi, việc xử lý chuyển sang cơ chế hành vi (vi phạm an ninh trật tự): chỉ cần gây ồn ào như mở nhạc lớn, karaoke hoặc loa kéo là đã đủ điều kiện bị xử phạt theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, không cần đo dBA.

Dưới đây là bảng quy đổi định lượng từ chỉ số dBA sang âm thanh thực tế đời sống để bạn dễ dàng tự kiểm tra:

Mức độ ồn (dBA) Âm thanh thực tế tương đương Đánh giá cảm quan
50 - 60 dBA Tiếng nói chuyện bình thường, tiếng máy điều hòa hoạt động êm, lượng mưa vừa phải. Ngưỡng cho phép ban đêm. Nếu tiếng ồn vượt mức này (ví dụ tiếng loa át tiếng nói chuyện), khả năng cao đã vi phạm.
70 - 80 dBA Tiếng máy hút bụi, tiếng xe cộ ngoài phố, tiếng văn phòng ồn ào. Ngưỡng cho phép ban ngày. Nếu phải nói to mới nghe thấy nhau ở khoảng cách gần => Dấu hiệu vi phạm.
90 - 110 dBA Tiếng còi xe tải, tiếng nhạc trong quán Bar/Pub, tiếng sấm sét lớn, tiếng máy cắt cỏ. Vi phạm nghiêm trọng. Gây đau tai, mệt mỏi nếu nghe lâu.

Cách xác định nhanh: Vào ban đêm (sau 21h), nếu bạn đóng cửa kính mà vẫn nghe rõ tiếng nhạc/tiếng hát từ nhà hàng xóm, hoặc âm thanh đó lấn át tiếng tivi nhà bạn, thì mức ồn đó thường đã vượt ngưỡng 55 dBA.

2. Hát karaoke, mở nhạc lớn sau 22 giờ đêm bị phạt bao nhiêu tiền?

Theo Khoản 1 Điều 8 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, cá nhân gây tiếng động lớn, làm ồn ào hoặc huyên náo trong khu dân cư, nơi công cộng từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau sẽ bị phạt từ 500.000 - 1.000.000 đồng. Nếu hành vi do tổ chức thực hiện như quán nhậu, nhà hàng, đơn vị tổ chức sự kiện mức phạt được áp dụng gấp đôi, từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng. Trong khung giờ này, mọi âm thanh gây ảnh hưởng đến sự yên tĩnh chung đều bị cấm và có thể bị xử phạt ngay. 

Ngoài ra, cần phân biệt rõ quy định tại Điều 8 Nghị định 144/2021/NĐ-CP chỉ áp dụng cho hành vi gây mất trật tự trong thời gian ban đêm, không phụ thuộc vào việc âm lượng đạt bao nhiêu decibel. Nghĩa là chỉ cần gây ồn, gây phiền toái, huyên náo là đủ căn cứ xử phạt, dù không sử dụng loa công suất lớn hay không có thiết bị đo tiếng ồn tại hiện trường.

Quy định này đặc biệt áp dụng cho các hành vi phổ biến như:

  • Hát karaoke bằng loa kéo hoặc dàn âm thanh gia đình vào ban đêm.
  • Tụ tập ăn nhậu, la hét, gây huyên náo sau 22 giờ.
  • Mở nhạc lớn phục vụ sinh hoạt hoặc tiệc tùng trong khu dân cư.
  • Sử dụng loa quảng cáo, loa rao vặt gây ồn vào ban đêm.

Nhờ cơ chế tách biệt này, lực lượng công an có thể xử lý ngay lập tức mà không phải chờ đơn vị môi trường hoặc thiết bị đo chuyên dụng.

3. Mức phạt khi tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật (Nghị định 45/2022/NĐ-CP)

Khi hành vi gây ồn diễn ra vào ban ngày hoặc mức âm thanh quá lớn, cơ quan chức năng sẽ xử lý theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP. Đây là cơ chế xử phạt dựa trên mức độ dBA vượt chuẩn, và mức phạt được tính lũy tiến: vượt càng nhiều, phạt càng cao. Quy định này đặc biệt nghiêm khắc và thường áp dụng đối với các cơ sở kinh doanh như quán bar, beer club, nhà xưởng hoặc các nguồn phát âm lớn, ổn định.

Dưới đây là mức phạt đối với cá nhân (tổ chức bị phạt gấp đôi theo Khoản 2 Điều 6):

Mức vượt quy chuẩn Phạt tiền (cá nhân) Phạt tiền (tổ chức)
Dưới 02 dBA Cảnh cáo Cảnh cáo
02  dưới 05 dBA 1.000.000 - 5.000.000 đ 2.000.000 - 10.000.000 đ
05 - dưới 10 dBA 5.000.000 - 20.000.000 đ 10.000.000 - 40.000.000 đ
10 - dưới 15 dBA 20.000.000 - 40.000.000 đ 40.000.000 - 80.000.000 đ
15 - dưới 20 dBA 40.000.000 - 60.000.000 đ 80.000.000 - 120.000.000 đ
Trên 40 dBA 140.000.000 - 160.000.000 đ 280.000.000 - 320.000.000 đ

(Theo Khoản 1-10 Điều 22 Nghị định 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm tiếng ồn)

Một điểm quan trọng là: để xử phạt theo cơ chế vượt chuẩn kỹ thuật, cơ quan chức năng bắt buộc phải có kết quả đo từ thiết bị chuyên dụng đã được kiểm định. Vì vậy, quy định này phù hợp nhất khi xử lý tiếng ồn tại các cơ sở kinh doanh cố định hoặc các trường hợp cần xác định chính xác mức dBA vượt chuẩn.

4. Bị phạt tiếng ồn có bị tịch thu loa kéo, thiết bị âm thanh không?

Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi gây ồn thông thường sau 22h thường chỉ bị xử phạt tiền. Tuy nhiên, khi hành vi gây ồn đi kèm dấu hiệu gây rối trật tự công cộng, cổ động trái phép hoặc tái phạm nhiều lần, Công an có quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm (loa kéo, micro, dàn âm thanh). Quyền này được quy định tại Khoản 13 Điều 8 Nghị định 144/2021/NĐ-CP và phù hợp với cơ chế tịch thu tang vật theo Luật Xử lý vi phạm hành chính. Do đó, nộp phạt rồi hát tiếp không phải là cách tránh chế tài; tái phạm có thể dẫn đến tịch thu thiết bị.

Trong trường hợp hành vi bị xử lý theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP vì vượt quy chuẩn kỹ thuật, người vi phạm phải tự chi trả chi phí giám định và đo đạc tiếng ồn. Đây là khoản nghĩa vụ tài chính bắt buộc và thường dao động từ 2 - 5 triệu đồng mỗi lần đo, phát sinh độc lập với tiền phạt hành chính.

Đối với cơ sở kinh doanh gây ồn nghiêm trọng, đặc biệt khi mức ồn vượt trên 10 dBA, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động từ 3 đến 12 tháng để buộc khắc phục tình trạng phát tán tiếng ồn.

Tóm lại, người vi phạm không chỉ đối mặt với tiền phạt mà còn có thể bị tịch thu loa kéo hoặc thiết bị âm thanh, phải trả chi phí đo đạc và thậm chí bị đình chỉ hoạt động nếu mức độ vi phạm nghiêm trọng.

5. Hướng dẫn tố giác tiếng ồn từ thiết bị âm thanh (loa kéo, nhạc, karaoke)

Nếu bạn là người bị ảnh hưởng, hãy thực hiện đúng quy trình sau để đảm bảo đơn từ được xử lý nhanh nhất:

Bước 1: Thu thập chứng cứ

Để phản ánh tiếng ồn hiệu quả, việc đầu tiên người bị ảnh hưởng cần làm là ghi nhận chứng cứ một cách đầy đủ và có giá trị pháp lý. Video quay lại tiếng ồn phải thể hiện rõ nguồn phát, bối cảnh và đặc biệt là thời gian ghi hình; yếu tố thời gian có ý nghĩa quyết định trong các vi phạm sau 22h, khi hành vi gây ồn được xử lý theo cơ chế gây mất an ninh trật tự.

Các ứng dụng đo độ ồn trên điện thoại như Decibel X có thể được sử dụng như căn cứ tham khảo, nhằm hỗ trợ cơ quan chức năng đánh giá nhanh mức độ ảnh hưởng, dù chúng không có giá trị thay thế thiết bị đo được kiểm định.

Bước 2: Tố giác đúng thẩm quyền

  • Gọi Công an phường/xã (Trực ban): Đối với tiếng ồn xảy ra ban đêm, cơ quan tiếp nhận trực tiếp và nhanh nhất là Công an phường/xã, bởi đây là hành vi thuộc nhóm trật tự công cộng và có thể xử phạt ngay theo Nghị định 144 mà không phải chờ đo mức dBA.
  • Gọi Tổng đài 1022 (nếu có): Tại các địa phương như TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng có hệ thống tổng đài 1022, người dân cũng có thể gửi phản ánh để được điều phối lực lượng xử lý.
  • Gửi đơn đến Chủ tịch UBND cấp xã: Đối với các trường hợp tiếng ồn kéo dài hoặc phát sinh vào ban ngày nhất là từ cơ sở kinh doanh. Chủ tịch UBND cấp xã, người có thẩm quyền ban hành quyết định xử phạt hành chính khi cần áp dụng cơ chế vượt chuẩn kỹ thuật.

Bước 3: Giám sát xử lý 

Yêu cầu lực lượng chức năng lập Biên bản vi phạm hành chính tại chỗ. Nếu chỉ nhắc nhở miệng, hành vi vi phạm sẽ rất dễ tái diễn. Bạn có quyền yêu cầu giữ bí mật thông tin cá nhân khi tố giác. 

Khi cơ quan chức năng đến kiểm tra, người tố giác có quyền yêu cầu lập biên bản vi phạm hành chính tại chỗ để bảo đảm chế tài được áp dụng đúng quy định; chỉ nhắc nhở bằng miệng thường không đủ để ngăn chặn tái diễn. Người báo tin cũng có quyền yêu cầu giữ bí mật thông tin cá nhân nhằm bảo đảm an toàn và tránh phát sinh mâu thuẫn trong khu dân cư.

6. Câu hỏi thường gặp về xử phạt tiếng ồn

Hàng xóm mở nhạc to cả ngày có thể bị phạt không?

Hành vi mở nhạc lớn, hát karaoke hay sử dụng loa để mở nhạc to gây ồn ào trong khu dân cư có thể bị xử phạt theo quy định pháp luật hiện hành. Nếu xảy ra sau 22h, cơ quan công an phường/xã có quyền xử phạt ngay theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, không cần đo mức dBA. Với trường hợp tiếng ồn ban ngày hoặc mức ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật, Nghị định 45/2022/NĐ-CP sẽ được áp dụng, mức phạt tính theo số dBA vượt chuẩn và có thể lên tới hàng trăm triệu đồng. Người dân bị ảnh hưởng có quyền thu thập chứng cứ và tố giác đúng cơ quan có thẩm quyền để yêu cầu xử lý.

Cửa hàng mở nhạc quảng cáo ban ngày có bị phạt không?

Có. Ngay cả ban ngày, nếu cửa hàng mở nhạc công suất lớn hướng ra đường gây ồn ào, huyên náo tại nơi công cộng vẫn có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền theo Nghị định 144. Nếu đo đạc thấy vượt ngưỡng 70 dBA (ngưỡng ban ngày), cửa hàng sẽ bị phạt nặng theo Nghị định 45 (mức phạt cho tổ chức gấp đôi cá nhân) và có thể bị tịch thu loa nếu tái phạm.

Tiếng ồn từ công trình xây dựng, nhà xưởng xử lý thế nào?

Hoạt động xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt giờ giấc. Thông thường, các địa phương cấm thi công gây ồn từ 22h đến 06h sáng và giờ nghỉ trưa (11h30-13h30). Nếu vi phạm, nhà thầu bị phạt theo Nghị định 45 và có thể bị đình chỉ thi công từ 3-6 tháng.

Tôi có được đòi bồi thường thiệt hại do tiếng ồn gây ra không?

Hoàn toàn được. Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, nếu bạn chứng minh được tiếng ồn gây thiệt hại thực tế (ví dụ: mất ngủ dẫn đến suy nhược thần kinh phải nhập viện, giảm thính lực, nứt tường nhà do rung chấn...), bạn có quyền khởi kiện dân sự yêu cầu người gây ồn bồi thường chi phí điều trị và tổn thất tinh thần.   

Kết luận

Quy định hiện nay về xử phạt tiếng ồn quy định 2 cơ chế xử lý rõ ràng: sau 22h, mọi hành vi gây ồn ào đều có thể bị xử phạt ngay theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, không cần đo đạc; còn trong các trường hợp gây ồn lớn hoặc kéo dài, đặc biệt ban ngày, cơ quan chức năng sẽ áp dụng Nghị định 45/2022/NĐ-CP với mức phạt tính theo số dBA vượt chuẩn và có thể lên tới hàng trăm triệu đồng. Hai cơ chế này bổ trợ nhau, bảo đảm tiếng ồn sinh hoạt và tiếng ồn từ kinh doanh đều có thể bị xử lý.

Điều đó có nghĩa là từ karaoke tự phát, mở loa kéo, đến quán nhậu, quán bar phát âm thanh lớn, tất cả đều phải tuân thủ quy định. Người vi phạm không chỉ đối mặt với tiền phạt, mà trong một số trường hợp còn có thể bị tịch thu thiết bị gây ồn hoặc bị đình chỉ hoạt động. Ngược lại, người dân bị ảnh hưởng hoàn toàn có quyền tố giác và yêu cầu cơ quan chức năng xử lý nếu tiếng ồn ảnh hưởng đến sinh hoạt của mình.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc xử lý tiếng ồn từ hàng xóm, cơ sở kinh doanh, hoặc doanh nghiệp cần được tư vấn về tuân thủ quy chuẩn môi trường, bạn có thể liên hệ Luật Minh Khuê qua hotline 1900 6162.để được hỗ trợ kịp thời và đúng quy định.