1. Những câu tục ngữ về tôn trọng lẽ phải
1. Vàng thật không sợ lửa.
Ý nghĩa:
Câu tục ngữ còn ẩn chứa những ý nghĩa về đạo đức làm người sâu sắc mà ông cha ta muốn nhắn nhủ các thế hệ sau.
“Vàng” tượng trưng cho sự ngay thẳng, chính trực và bản lĩnh của con người đối với mọi vấn đề trong cuộc sống. “Lửa” là những cám dỗ mà chúng ta thường phải đối mặt như dục vọng, sự ích kỷ của bản thân, lòng tham hay những khó khăn, thử thách trên đường đời.
Khi bản thân mang trong mình những đức tính tốt đẹp cùng với ý chí kiên định, tâm thế vững vàng và năng lực thực sự thì dù có gặp phải bất cứ trở ngại, thách thức nào đi chăng nữa, chúng ta nhất định sẽ vượt qua. Và hơn hết, người hội tụ những phẩm chất quý giá này luôn nhận được sự kính trọng và yêu mến từ người xung quanh.
2. Cây ngay không sợ chết đứng.
Ý nghĩa:
Ý nghĩa trọn vẹn của câu “Cây ngay không sợ chết đứng” là nói đến người sống minh bạch, không làm việc trái lương tâm, không thẹn với lòng thì không cần phải sợ những tin đồn thất thiệt. Họ sẽ chẳng màng đến những lời vu khống, hãm hại của người có lòng dạ bất chính.
Chỉ có những kẻ sống gian dối, làm điều xấu mới cảm thấy chột dạ. Những người như thế thường không nhận được niềm tin từ người khác và đánh mất luôn uy tín, danh dự của bản thân.
3. Thật thà mà vật không chết.
Ý nghĩa: Câu tục ngữ: “Thật thà ma vật không chết.” nói về ý nghĩa của việc tôn trọng sự thật. Khi một người tôn trọng sự thật thì sẽ được mọi người tin tưởng, dù có xảy ra chuyện gì thì cũng gặp dữ hóa lành…
4. Nói phải củ cải cũng nghe.
Ý nghĩa: Nói phải củ cải cũng phải nghe có nghĩa là ám chỉ việc bản thân nói đúng, nói lí lẽ đến nỗi vật vô tri vô giác như củ cải cũng phải ngã ngửa thán phục. Thế nên khi vướng phải vào những vào vụ rắc rối do xung đột – cãi nhau thì ta nên dùng lý lẽ để nói cho thuận lợi ở đôi đường đừng cứ mãi hùng hổ dùng vũ lực mà gây ra hậu họa.
5. Mất lòng trước, được lòng sau.
Ý nghĩa: Muốn đề cập đến việc đôi khi bạn cần phải thẳng thắn nói ra những điều, làm những việc khiến người khác không vừa ý trước mắt, nhưng sau khi họ bình tâm suy nghĩ sẽ nhận ra được sự thật tâm và giá trị việc làm của bạn. Việc này tốt hơn là về sau, khi họ nhận ra bạn nói dối hay điều bạn làm chỉ để khiến họ vui, sự việc sẽ càng khó xử.
6. Phải trái phân minh, nghĩa tình trọn vẹn.
Ý nghĩa: Câu ca dao khuyên con người phải phân rõ phải trái , đúng sai , mình bạch trong việc . Ta không nên để việc ngoài ảnh hưởng mà phân sai trắng đen . Câu ca dao nói về lẽ phải . Khi ta phân rõ phải trái , minh bạch trong mọi việc ta sẽ được đáp trọn ân nghĩa . Khi làm điều đúng đắn ta sẽ luôn được đền đáp .
7. Chết thằng gian, chết gì thằng ngay.
Ý nghĩa: Thằng gian ở đây chỉ người gian ác còn thằng ngay chỉ những người ngay thẳng.
Những người gian ác từ xưa đến giờ đều không thể sống lâu và họ sẽ nhanh chống gặp báo ứng . Còn những người ngay thẳng họ không bao giờ làm điều xấu thì không bao giờ gặp báo ứng. Câu ca dao khuyên chúng ta nên sông ngay thẳng không chối với lòng sẽ sống thanh thản. Đây đức tính được tôn trọng ở mỗi người là sự thật thà, ngay thẳng, thành thật. Những câu ca dao tục ngữ về sự thật thà, ngay thẳng, thành thật
8. Lời hơn lẽ thiệt.
Ý nghĩa: Lời hơn lẽ thiệt có nghĩa là ám chỉ việc những lời lẽ phân tích rõ ràng khiến người khác phải tâm phục khẩu phục, cam bái hạ phong. Với những lời lẽ cáo buộc có tang chứng vật chứng rõ ràng thì không thể không đồng ý, cũng như ăn trộm có tang, chơi ngang có tích vậy.
Thế nên để thuyết phục ai đó thì ta phải có 1 lời lẽ dẫn chứng xác thực khiến họ tin tưởng và từ đó trao niềm tin cho bạn thì mọi việc mới thuận lợi.
9. Lời hay lẽ phải.
10. Ăn ngay nói phải.
11. Nghe điều phải thích lời hay.
12. Sự thật che sự bóng.
13. Vén mây mù mới thấy trời xanh.
14. Ăn ngay nói thật mọi tật mọi lành.
15. Ăn ngay ở thẳng, chẳng sợ mất lòng
16. Có đi có lại mới toại lòng nhau.
17. Mặt trời luôn mọc ở đằng Đông.
18. Đường đi hay tới, nói dối hay cùng.
19. Thật thà là cha quỷ quái, quỷ quái còn phải sợ thật thà.
20. Giàu về hàng nén, chẳng giàu về xén bờ.
21. Thật thà là cha dại.
22. Cây vạy hay ghét mực tàu ngay.
23. Đấu hàng xáo, gáo hàng dầu.
24. Nêu cao nhưng bóng chẳng ngay.
25. Của ngang chẳng góp, lời tà chẳng thưa.
26. Trung ngôn nghịch nhĩ.
27. Ngang bằng sổ ngay – Cưa tày vót nhọn – So tày vót nhọn.
28. Một câu nói ngay bằng ăn chay cả tháng.
29. Mật ngọt chết ruồi, những nơi cay đắng là nơi thật thà.
30. Ăn ngay nói thẳng.
31. Ăn ngay ở thẳng, chẳng sợ mất lòng
32. Ăn ngay nói thật mọi tật mọi lành
33. Phải trái phân minh, nghĩa tình trọn vẹn
34. Cây ngay bóng thẳng, cây cong bóng vẹo.
2. Những câu ca dao về tôn trọng lẽ phải
1. Phải chẳng qua lẽ, khoẻ chẳng qua phép.
Khôn chẳng qua lẽ, khoẻ chẳng qua lời.
Ý nghĩa: Khôn ngoan đến đâu cũng thua lẽ phải, sức khoẻ đến đâu cũng chịu lời nói đúng; dùng lời lẽ phân tích phải trái tốt hơn là dùng mánh khoé, vũ lực.
2. Nói lời phải giữ lấy lời.
Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.
Ý nghĩa: "Nói lời phái giữ lấy lời": không được thay đổi, không được lật lọng, trước nói thế nào thì sau phải làm đúng như thế, luôn luôn lấy chữ tín làm đầu, biết coi trọng và đề cao chữ tín.
"Đừng như con bướm đậu rồi lại bay" là một hình ảnh diễn tả bướm đi tìm hoa, hút nhụy hoa, bay và đậu từ bông hoa này qua bông hoa khác. "Đừng" nghĩa là chớ, không nên làm như thế. Mượn hình ảnh bướm tìm hoa, nhân dân ta phê phán một thái độ tuỳ tiện, vô trách nhiệm trước lời nói của mình.
Tóm lại, câu tục ngữ nêu lên một lời khuyên nhằm nhắc nhở mọi người ăn nói phải chín chắn, phải có ý thức, có trách nhiệm trước lời nói của mình, phải biết lấy chữ tín làm đầu, không được hứa suông hứa liều; phải làm đúng, thực hiện đúng điều đã nói và đã hứa.
3. Làm người mà chẳng biết suy
Đến khi nghĩ lại còn gì là thân.
4. Đừng bảo rằng trời không tai
Nói đơm nói đặt cậy tài mà chi.
5. Đời loạn mới biết tôi trung
Tuế hàn mới biết bá tùng kiên tâm.
6. Tu thân rồi mới tề gia
Lòng ngay nói thật gian tà mặc ai.
7. Những người tính nết thật thà
Đi đâu cũng được người ta tin dùng.
8. Dù ai nói ngả nói nghiêng,
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
9. Dù anh què quặc chân tay
Anh làm chuyện phải em nài theo anh
Dù anh sập gụ nhà vàng
Anh làm điều quấy giỏ vàng cũng chê
Anh ơi sự thế não nề
Khuyên anh cố giử lối về quê hương.
10. Khó mà biết lẽ biết trời
Biết ăn, biết ở hơn người giàu sang.
11. Làm người suy chín xét xa
Cho từng gốc nhọc, cho ra vắn dài.
12. Khôn ngoan ba chốn bốn bề
Đừng cho ai lấn chớ bề lấn ai.
13. Làm người phải đắn phải đo
Phải cân nặng nhẹ, phải dò nông sâu.
14. Người gian thì sợ người ngay
Người ngay chẳng sợ đường cày cong queo.
15. Chớ nghe lời phỉnh tiếng phờ
Thò tay vào lờ mắc kẹt cái hom.
16. Khôn ngoan chẳng lọ thật thà
Lường thưng tráo đấu chẳng qua đong đầy.
17. Bề ngoài thơn thớt nói cười
Mà trong gian hiểm giết người không đao.
18. Nhà nghèo yêu kẻ thật thà
Nhà quan yêu kẻ giàu ra nịnh thần.
19. Dù cho đất đổi trời thay
Trăm năm vẫn giữ lòng ngay với đời.
20. Của phi nghĩa có giàu đâu
Ở cho ngay thật giàu sang mới bền.
21. Nói bên đông, động bên tây
Tuy rằng nói đó nhưng đây chạnh lòng.
22. Quạ đen biết phận quạ đen
Quạ đâu có dám mon men với cò.
23. Hòn đất ném đi, hòn chì ném lại
Có đi có lại mới toại lòng nhau.
