Từ xưa, hình ảnh người phụ nữ luôn là đề tài, là nguồn cảm hứng bất tận của thơ ca. Có rất nhiều các nhà thơ nhà văn Trung đại đã ca ngợi hình ảnh người phụ nữ. Nổi bật trong đó là các tác phẩm Thương vợ của Tú Xương, Tự tình và Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương.
1. Dàn ý hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua Bánh trôi nước, Thương vợ, Tự tình
A. Mở bài
Giới thiệu khái quát tác giả tác phẩm
B. Thân bài
- Hình ảnh người phụ nữ Việt hiện lên trong bài Thương Vợ là một người phụ nữ tần tảo, chịu thương, chịu khó
- Hình ảnh người phụ nữ trong bài Bánh Trôi Nước với vẻ đẹp về hình thức lẫn tâm hồn nhưng phải chịu sự điều khiển của người khác, không có tự do
- Trong Tự tình của Hồ Xuân Hương hình ảnh người phụ nữ hiện lên là những người phụ nữ có nhan sắc và vẻ đẹp nhưng lại thiếu bóng dáng của tình yêu đôi lứa
=> Ba bài thơ, ba người phụ nữ với những tâm trạng và hoàn cảnh khác nhau. nhưng đều nói lên một sự thật về chế độ phong kiến với những lễ giáo khắt khe đã đẩy người phụ nữ tới sự đau khổ cùng cực, nhưng ở họ vẫn toát lên những nét đẹp đặc biệt của người phụ nữ Việt Nam.
C. Kết bài
Nêu khái quát cảm nhận của bản thân.
2. Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua tác phẩm Bánh trôi nước, Thương vợ, Tự tình
Phụ nữ Việt Nam là những người đức hạnh, khao khát một cuộc sống yên bình hạnh phúc. Nhưng các thế lực bạo tàn và cả lễ giáo hà khắc đã đẩy họ và những cảnh ngộ éo le, oan khuất, bất hạnh. Chủ đề này luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà văn, nhà thơ trung đại sáng tác những tác phẩm giá trị nổi tiếng và nổi bật nhất là bài thơ Bánh Trôi Nước, Tự tình của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần tế Xương.
Qua những bài thơ trên, hình ảnh người phụ nữ dần hiện lên. Trước hết là những con người đẹp đẽ không chỉ ở hình thức mà còn ở những phẩm chất cao quý, tài năng, những khát vọng chân chính của con người như khát vọng về quyền sống, quyền tự do, khát vọng tình yêu, hạnh phúc. Vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ đã được nhà thơ Hồ Xuân Hương diễn tả trong bài Bánh Trôi Nước
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Chiếc bánh trôi nước làm bằng bột nếp, trắng tinh, mịn màng, tròn trịa mà xinh xắn khiến người ta liên tưởng tới vẻ đẹp hồn nhiên của cò những cô gái đang xuân thì. Với những từ ngữ gợi tả được sử dụng khéo léo để vừa diễn tả hình dạng tròn và màu sắc đặc trưng của bánh trôi nước, vừa ca ngợi vẻ đẹp hình thức của người phụ nữ với làn da trắng, thân thể đầy đặn . Nhưng đẹp nhất ở người phụ nữ vẫn là những phẩm chất cao quý
Mà em vẫn giữ tấm lòng son
Đây chính là lòng dạ sắt son vẫn được giữ nguyên vẹn không để mất đi trong cuộc đời chìm nổi, lênh đênh. Hình ảnh ẩn dụ, so sánh ngầm tấm lòng son vừa diễn tả được cái nhân màu đỏ của bánh trôi nước, vừa nói lên tấm lòng chung thủy, sắt son được giữ vững dù trong bất cứ hoàn cảnh khó khăn nào. Tác giả đã sử dụng từ "mà" một cách xuất sắc để nói nên quyết tâm. Hồ Xuân Hương cũng khéo léo sử dụng đại từ "em" ở câu mở bài và kết thúc của bài thơ để diễn tả sự khiêm tốn của người phụ nữ.
Trong Thương vợ, phẩm chất của người phụ nữ chính là tình yêu thương, lòng nhân hậu, một lòng một dạ với chồng con
Quanh năm buôn bán ở non sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
Câu thơ diễn tả gánh nặng gia đình đặt lên vai bà Tú. Từ "mom" thật là hay giúp người đọc thấy được mỗi vất vả của bà Tú khi quanh năm buôn bán ở bờ sông. Bà vất vả quanh năm chẳng nề hà như vậy để nuôi cả nhà đông con, nuôi lũ con ấy đã đành bà còn phải nuôi chồng.
Vì cái gánh quá nặng nên bà phải vất vả quanh năm như vậy mà cũng chỉ vừa đủ nuôi trồng nuôi con. Câu thơ thể hiện sự vất vả, gian lao, đức tính chịu thương, chịu khó hết lòng vì chồng vì con. Đồng thời ca ngợi sự đảm đang, tần tảo của bà tú nói riêng và của người phụ nữ Việt Nam nói chung.
Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ còn là tinh thần mạnh mẽ dám vượt lên đau đớn để tìm tới niềm hạnh phúc mà mình hằng khao khát. Hồ Xuân Hương đã nêu lên tinh thần này trong bài thơ Tự tình
Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn
Hình tượng thiên nhiên dữ dội nổi loạn đưa tính cách không chịu khuất phục của chính tác giả. Hai câu thơ tưởng như chỉ miêu tả cảnh vật xung quanh nhưng chính những đặc điểm của cảnh vật đó đã được dùng để bộc lộ tâm trạng của con người. Những sinh vật bé nhỏ, hèn mọn cũng không chịu mềm yếu. Đó cũng chính là tâm trạng của Hồ Xuân Hương phẫn uất trước những lễ giáo phong kiến, những thế lực đang tàn nhẫn ra tay bóp chết hạnh phúc của bà. Đây quả là một cách suy nghĩ vô cùng mới mẻ, một tư tưởng đi trước thời đại, một tính cách hoàn toàn khác biệt so với người phụ nữ lúc bấy giờ. Đó chính là một bản lĩnh khác của Hồ Xuân Hương.
Tuy có đẹp có tài như những người phụ nữ xưa phải chịu nhiều nỗi khổ đau, trước hết họ phải sống một cuộc sống vất vả, cực nhọc
Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo Sèo mặt nước buổi đò đông
Tú Xương đã mượn hình ảnh con cò trong ca dao để nói về bà Tú. Hình ảnh con cò trong ca dao đã tội nghiệp, hình ảnh con cò trong Tú Xương còn tội nghiệp hơn. Hình ảnh đó làm tăng lên nỗi vất vả gian truân, đơn độc.
Câu thơ tiếp theo gợi cảnh chen chúc, bươn chải trên sông nước của những người buôn bán nhỏ. Sự cạnh tranh chưa đến mức sát phạt nhau nhưng cũng không thiếu lời qua tiếng lại. Bà Tú đã vất vả đơn chiếc nay lại thêm sự bươn chải trong hoàn cảnh chen chúc làm ăn.
Người phụ nữ xưa phải chịu nỗi khổ đau hơn nữa khi không được làm chủ số phận của mình. Hồ Xuân Hương đã thốt lên:
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ lặn
Đó chính là hình ảnh chìm nổi của bánh trôi nước ở trong nồi nước sôi. Đồng thời làm tăng liên tưởng tới hình ảnh về số phận của người phụ nữ phải lênh đênh, không định hướng được cuộc đời sẽ đi đâu, về đâu. Hơn thế nữa, họ không được làm chủ số phận của mình. Cuộc đời của họ hạnh phúc hay đau khổ tùy thuộc vào người khác. Sống trong xã hội phong kiến, họ bị ràng buộc bởi nhiều tư tưởng lạc hậu.
Phụ nữ xưa cũng phải chịu nỗi khổ đau vì cô quạnh, thiếu vắng hạnh phúc của lứa đôi vì không người yêu thương thông cảm
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non
Trống canh dồn là âm thanh duy nhất trong đêm vắng. Nửa đêm là thời gian sum họp của vợ chồng, là thời điểm hạnh phúc của lứa đôi. Vậy mà lại có người phụ nữ tỉnh dậy và đúng thời khắc thiêng liêng ấy. Đó phải chăng là một nỗi cô đơn, phải chăng là tiếng lòng thổn thức của tác giả. Hồng nhan là một điều mà bất cứ người phụ nữ nào cũng tự hào, coi trọng, nâng niu. Nhưng hồng nhan để làm gì khi nửa đêm phải tỉnh giấc trong cái trống trải, lạnh lẽo, cay đắng. Câu thơ như lời đay nghiến, mỉa mai chính bản thân mình. Đang thương cho những người phụ nữ đương thời bị đè nén, áp bức bởi những hủ tục phong kiến
Chén rượu Hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn
Một người phụ nữ mà phải ngồi uống rượu một mình, cô đơn trong đêm khuya. Câu thơ ngoại cảnh mà cũng là tâm cảnh, tạo nên sự đồng nhất giữa Trăng với người. Khi muốn quên sầu là lúc người ta ở trong tâm trạng cay đắng nhất. Khi xung quanh không có ai để chia sẻ nỗi niềm, ta chỉ biết quên đi nỗi niềm trong men rượu.
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình san sẻ tí con con
Mùa xuân đi rồi xuân trở lại với thiên nhiên. Còn đối với con người, tuổi xuân đi qua không bao giờ trở lại. Mảnh tình đã bé còn san sẻ ít ỏi nên càng xót xa, tội nghiệp. Câu thơ được viết ra có thể là tâm trạng của người mang thân đi làm lẽ. Đau xót biết mấy khi mảnh tình là một thứ được chia năm xẻ bảy, tình duyên như thế có để làm gì.
Những người phụ nữ trong các bài thơ nói riêng và những người phụ nữ trong xã hội đương thời nói chung họ đều chịu nhiều đau đớn tủi cực. Nhưng vẫn toát lên tinh thần đấu tranh mạnh mẽ, vượt lên số phận để làm tốt bổn phận của một người phụ nữ trong gia đình. Đó là những đức tính tốt đẹp của người phụ nữ Việt.
Trên đây là hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua các bài thơ Bánh Trôi Nước, Tự tình, Thương vợ luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc.
