1. Hoa anh túc là gì?
Cây anh túc, còn được gọi là cây thuốc phiện, á phiến hoặc phù dung, có vẻ đẹp quyến rũ và rực rỡ, tương đồng với loài hoa Tulip. Tuy nhiên, đây lại là vẻ đẹp đầy nguy hiểm, vì hoa anh túc thường được lựa chọn làm nguyên liệu để sản xuất thuốc phiện. Tuy vậy, nếu được sử dụng đúng cách, cây anh túc cũng có thể là một loại dược liệu tốt với nhiều công dụng khác nhau.
Cây anh túc là một loại thảo dược quý được công nhận bởi cả Tây y và Đông y với tác dụng giảm đau vô cùng hiệu quả nhờ thành phần hoạt chất đặc biệt mà nó sở hữu. Tuy nhiên, chiết xuất từ hoa anh túc có khả năng gây nghiện nặng, do đó các chuyên gia khuyến cáo chỉ sử dụng trong các trường hợp có chỉ định và dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa.
Cây anh túc ban đầu được tìm thấy tại Hy Lạp, sau đó được trồng rộng rãi ở châu Âu và châu Á. Đây là một loại cây thảo mộc có thân cao từ 1 đến 1,5 mét, thuộc nhóm cây thân thảo, tuổi thọ trung bình khoảng 2 năm. Thân cây anh túc có màu xanh, mềm mại, mọc thẳng và có rễ phân nhánh. Lá cây có hình dạng bầu dục, mọc xung quanh thân cây và có nhiều tua.
Hoa anh túc có đặc điểm đặc biệt khi nở trên cùng một thân cây nhưng có thể có màu sắc khác nhau, ví dụ như có hoa màu tím, trắng, đỏ hoặc vàng. Hoa có kích thước khá lớn, mọc đơn độc ở đầu cành và đỉnh thân cây. Cây anh túc đơm hoa vào đầu tháng 3 và kết trái vào khoảng tháng 5. Quả khi còn non thường có màu xanh, nhưng khi chín và lão hóa, chúng sẽ chuyển sang màu nâu đen.
Khoảng 30-40 năm trước, cây anh túc được trồng rộng rãi bởi các dân tộc miền núi ở phía Bắc Việt Nam như Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình,... Tuy nhiên, hiện nay, rất khó để tìm thấy cây anh túc, và nếu có, số lượng sẽ rất ít do hạt cây tự rụng. Nhựa từ cây anh túc có khả năng gây nghiện mạnh, và đã từng xảy ra tình trạng buôn bán trái phép để chế biến thành các chất kích thích, gây ra những hệ lụy tiêu cực ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, trật tự xã hội và an ninh quốc gia. Vì lý do đó, Chính phủ Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành lệnh cấm trồng cây này.
Cây anh túc được phân thành 4 loại chính dựa trên màu sắc của hoa và hạt, hình dạng và kích thước của cây:
- Hoa nhẫn mặt trên: hoa màu tím, quả tròn, phình to, hạt màu tím đen, phân bố chủ yếu ở Trung Á.
- Hoa trắng: hoa màu trắng, hình dạng hình quả elip, hạt màu trắng với một chút ánh vàng, phân bố chủ yếu ở Ấn Độ và Iran.
- Hoa đen: hoa màu tím, quả tròn, hạt màu xám, phân bố chủ yếu ở châu Âu.
- Có phần gai cứng: hoa có hình dạng tương tự hoa đen, cây có hoa màu tím, cuống hoa và lá có lồng bao bọc. Cây này mọc hoang ở miền nam châu Âu.
2. Những tác dụng của hoa anh túc
Nếu bạn đang tò mò về các công dụng thực sự của cây anh túc và tại sao nó từng được sử dụng rộng rãi trong thập kỷ trước, thì đừng bỏ qua những tác dụng của hoa. Tuy nhiên, đồng thời bạn cũng nên xem xét kỹ các tác dụng phụ mà hoa có thể gây ra.
2.1. Tác dụng tốt đối với sức khỏe
Theo Y học cổ truyền, nhựa từ quả anh túc chưa chín được sử dụng để sản xuất thuốc. Các trái anh túc sau khi rút nhựa được gọi là cù túc xác hoặc anh túc xác. Hoa anh túc có vị đắng, chua, hơi chát, tính bình và chứa độc tố. Cây anh túc có các tác dụng sau:
- Cầm máu: giúp ngừng chảy máu.
- Chữa tiêu chảy kéo dài: giúp điều trị tiêu chảy lâu ngày.
- Trị nôn: có tác dụng giảm nôn.
Theo Y học hiện đại, nhựa anh túc chứa nhiều chất như narcotin, codein, morphin, papaverin và có các tác dụng sau:
- Giảm đau: codein và morphin là những chất giảm đau mạnh, giúp làm giảm cơn đau và nâng cao ngưỡng chịu đau của bệnh nhân. Morphine thuộc loại chất giảm đau cấp 3 và được sử dụng trong điều trị triệu chứng đau nhẹ ở bệnh nhân ung thư.
- Tác dụng đối với hệ tiêu hóa: morphin có thể gây táo bón khi dùng ở liều thấp do làm giảm hoạt động co bóp cơ và tăng lực đẩy của ruột, cùng với việc giảm tiết chất lỏng trong tiêu hóa.
- Tác dụng đối với hệ tuần hoàn: morphin có thể làm giãn tĩnh mạch ngoại vi, giải phóng histamin và gây hạ huyết áp. Do đó, những người có huyết áp thấp hoặc thiếu máu cần cẩn trọng khi sử dụng chiết xuất từ cây anh túc.
- Tác dụng đối với hệ sinh dục niệu: morphin có thể kích thích cơ bàng quang và đường tiểu, gây tăng lực đẩy.
- Tác dụng đối với hệ hô hấp: morphin trong hoa anh túc có thể gây ức chế hô hấp. Ở liều thấp, nó có thể giúp giảm ho và giảm đau, trong khi codein có tác dụng giãn phế quản và ít gây tác dụng phụ. Tuy nhiên, để tránh suy hô hấp, liều dùng morphin để điều trị hô hấp phải thấp hơn liều giảm đau.
2.2. Tác dụng xấu đối với sức khỏe
Dưới đây là những tác dụng không mong muốn mà bạn cần cân nhắc khi sử dụng cây anh túc hoặc chiết xuất từ cây anh túc:
- Đau bụng
- Buồn nôn và nôn mửa
- Khô miệng
- Ảo giác
- Ngứa
- Táo bón
Bên cạnh đó, như đã đề cập trước đó, cây thuốc phiện cũng có một loại nhựa màu trắng chứa 10% morphine. Sử dụng quá liều có thể dẫn đến nghiện và thậm chí ngộ độc. Nó có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của người sử dụng.
Tổng quát, không thể phủ nhận tác dụng của cây anh túc, nhưng việc sử dụng loại cây này trong y học, nghiên cứu hoặc điều trị bệnh phải tuân thủ sự kiểm soát và giám sát của các cơ quan chức năng. Nó không được sử dụng tự ý khi chưa được phép.
3. Hoa anh túc có ăn được không?
Dựa trên những phân tích trên, có thể thấy hoa anh túc có một số công dụng đáng chú ý trong việc điều trị bệnh. Hoa anh túc thường được sử dụng để điều trị ho gà, ho hen kéo dài, tiêu chảy, đau ngực, đau bụng, giảm đau và khó ngủ. Ngoài ra, hoa anh túc cũng có thể được kê đơn để sử dụng cho các mục đích khác.
Đối với người dân tộc Hmông, hoa anh túc còn được sử dụng như một loại rau trong bữa ăn hàng ngày. Thậm chí, trẻ em ở đây còn hái quả của cây anh túc để ăn.
Tuy nhiên, không thể bỏ qua những tác động tiêu cực của hoa anh túc đối với sức khỏe. Đặc biệt, hiện nay, Nhà nước đã cấm việc trồng và sử dụng cây anh túc cho tất cả mọi người. Tuy vậy, do nhiều lý do khác nhau, một số người dân vẫn cố tình trồng cây này, không minding việc vi phạm pháp luật.
Điều 247, Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định rõ về tội trồng cây thuốc phiện, cần sa hoặc các loại cây chứa chất ma túy: Người trồng những loại cây này sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm trong các trường hợp sau: đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án và vẫn tiếp tục vi phạm, trồng từ 500 đến dưới 3.000 cây. Người nào trồng 3.000 cây trở lên hoặc phạm tội có tổ chức sẽ bị phạt tù từ 3 đến 7 năm. Trường hợp không đạt đến mức phải chịu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử phạt hành chính.
Để biết thêm những thông tin liên quan tới nội dung này, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết sau đây: Bồ đà là gì? Tài mà là gì? Hút bồ đà, tài mà có bị đi tù hay không?
Dưới đây là tất cả thông tin được cung cấp trong bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Hoa anh túc là gì? Hoa anh túc có ăn được không? Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hoặc cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi sẽ đồng hành và giải đáp kịp thời cho bạn. Chân thành cảm ơn sự quan tâm và theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.
