1. Khái niệm hoa tiêu hàng hải?
- Hoa tiêu hàng hải có nghĩa là người giữ vai trò cố vấn trực tiếp cho thuyền trưởng điều khiển tàu phù hợp với điều kiện hàng hải, quy định pháp luật ở khu vực dẫn tàu. Việc sử dụng hoa tiêu hàng hải không miễn trách nhiệm chỉ huy tàu của thuyền trưởng. Bên cạnh đó trong quá trình dẫn tàu, hoa tiêu hàng hải thuộc quyền chỉ huy của thuyền trưởng tàu được dẫn. Thuyền trưởng có quyền lựa chọn hoa tiêu hàng hải hoặc đình chỉ hoạt động của đối tượng này và yêu cầu thay thế hoa tiêu khác trong trường hợp thuyền trưởng nhận thấy hoa tiêu không phù hợp.
- Vùng hoa tiêu hàng hải bắt buộc (sau đây viết tắt là vùng hoa tiêu bắt buộc) là phần giới hạn trong vùng nước cảng biển hoặc khu vực khai thác dầu khí ngoài khơi, được xác định từ vùng đón trả hoa tiêu đến cầu cảng, bến cảng, khu neo đậu, khu chuyển tải, khu tránh bão, nhà máy đóng - sửa chữa tàu biển, cảng dầu khí ngoài khơi và ngược lại mà tàu biển khi di chuyển phải sử dụng hoa tiêu dẫn tàu theo quy định của Bộ luật hàng hải Việt Nam. Một vùng hoa tiêu bắt buộc bao gồm một hoặc nhiều tuyến dẫn tàu.
- Tuyến dẫn tàu là tuyến hành trình của tàu thuyền do hoa tiêu dẫn từ vùng đón trả hoa tiêu vào cầu cảng, bến cảng, khu neo đậu, khu chuyển tải, khu tránh bão, nhà máy đóng - sửa chữa tàu biển của một cảng biển hoặc cảng dầu khí ngoài khơi thuộc vùng hoa tiêu bắt buộc.
2. Quyền và nghĩa vụ của hoa tiêu hàng hải khi dẫn tàu
- Hoa tiêu hàng hải có nghĩa vụ thường xuyên chỉ dẫn cho thuyền trưởng biết về điều kiện hàng hải ở khu vực dẫn tàu; khuyến cáo thuyền trưởng về các hành động không phù hợp với quy định bảo đảm an toàn hàng hải và quy định khác của pháp luật có liên quan.
- Hoa tiêu hàng hải có quyền từ chối dẫn tàu, đồng thời phải thông báo ngay cho Cảng vụ hàng hải và tổ chức hoa tiêu hàng hải khi thuyền trưởng cố ý không thực hiện chỉ dẫn hoặc khuyến cáo hợp lý của mình.
- Hoa tiêu hàng hải có nghĩa vụ thông báo cho Cảng vụ hàng hải về tình hình dẫn tàu và những thay đổi có tính chất nguy hiểm về hàng hải mà mình phát hiện được trong khi dẫn tàu.
- Hoa tiêu hàng hải phải thực hiện mẫn cán nghĩa vụ của mình. Việc dẫn tàu của hoa tiêu hàng hải kết thúc sau khi tàu đã thả neo, cập cầu cảng, đến vị trí thỏa thuận an toàn hoặc khi có hoa tiêu hàng hải khác thay thế. Hoa tiêu hàng hải không được phép rời tàu, nếu không có sự đồng ý của thuyền trưởng.
3. Dịch vụ hoa tiêu hàng hải
Dịch vụ hoa tiêu hàng hải là Dịch vụ dẫn tàu vận tải khi tàu ra vào cảng hoặc đang di chuyển trong vùng nước của cảng hay hành trình trong vùng nước có độ phức tạp nhằm đảm bảo an toàn cho tàu, thuyền viên và hàng hóa trong quá trình vận chuyển đường biển. Mọi loại tàu biển không phân biệt quốc tịch, chủ sở hữu khi đến cảng đều được cung cấp dịch vụ hoa tiêu dẫn đường này.
4. Các loại Dịch vụ hoa tiêu hàng hải
- Hoa tiêu trong cảng (Harbor Port): Là dẫn tàu trong vùng nước cảng biển gồm 2 bước: Dẫn tàu trên luồng (Pilot station) + Điều động tàu rời, cập cầu: Cung cấp Dịch vụ tư vấn và dẫn tàu trong vùng nước cảng hoặc khu vực hàng hải nhất định.
- Hoa tiêu trên biển (Sea Pilot): Là dẫn tàu vận tải trong các vùng biển ven bờ nằm trong lãnh hải của quốc gia ven biển nơi điều kiện hàng hải phức tạp.
5. Vùng hoa tiêu hàng hải bắt buộc
Theo quy định của Pháp luật hiện hành, vùng hoa tiêu hàng hải bắt buộc là phần giới hạn trong vùng nước cảng biển hoặc khu vực khai thác dầu khí ngoài khơi. Vùng này được xác định từ vùng đón trả hoa tiêu đến bến cảng, cầu cảng, khu neo đậu, khu chuyển tải, khu tránh bão, nhà máy đóng – sửa chữa tàu biển, cảng dầu khí ngoài khơi (và ngược lại). Khi di chuyển, tàu biển phải sử dụng hoa tiêu dẫn tàu theo quy định của Bộ Luật Hàng hải Việt Nam. Một vùng hoa tiêu hàng hải bắt buộc bao gồm một hoặc nhiều tuyến dẫn tàu.
6. Điều kiện để triển khai dịch vụ hoa tiêu hàng hải
Căn cứ theo quy định tại điều 18 Nghị định số: 70/2016/NĐ-CP quy định về điều kiện cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải và Khoản 12 Điều 2 Nghị định 147/2018/NĐ-CP Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoa tiêu hàng hải phải đáp ứng các điều kiện về nhân lực và cơ sở vật chất như sau:
- Người được giao phụ trách lĩnh vực cung cấp dịch vụ hoa tiêu hàng hải phải là hoa tiêu ngoại hạng.
- Có đủ số lượng hoa tiêu tối thiểu đã được cấp giấy chứng nhận vùng hoạt động phù hợp với tuyến dẫn tàu được giao. Việc xác định số lượng hoa tiêu tối thiểu các hạng và số lượng phương tiện tối thiểu để đưa, đón hoa tiêu được thực hiện như sau:
+ Số lượng hoa tiêu tối thiểu các hạng được tính căn cứ theo tuyến dẫn tàu, số lượng tàu và trọng tải tàu hoạt động trên tuyến trong 03 năm trước đó (đối với tuyến dẫn tàu mới mở thì số lượng hoa tiêu tối thiểu các hạng được tính căn cứ trên số lượng tàu và trọng tải tàu dự báo hoạt động trên tuyến đó trong 03 năm đầu tiên); số ngày làm việc tối đa hàng năm của người lao động theo quy định của pháp luật, số lượng hoa tiêu tối thiểu trên mỗi tuyến phải bảo đảm đáp ứng đầy đủ nhu cầu cung cấp dịch vụ hoa tiêu dẫn tàu và tối thiểu 10% dự trữ trên tổng số hoa tiêu.
+ Số lượng phương tiện tối thiểu để đưa, đón hoa tiêu được xác định căn cứ vào số lượt tàu được dẫn hàng năm của doanh nghiệp hoa tiêu và điều kiện hàng hải tại khu vực dẫn tàu.
+ Cục Hàng hải Việt Nam công bố số lượng hoa tiêu tối thiểu các hạng và số lượng phương tiện tối thiểu để đưa, đón hoa tiêu của mỗi tuyến dẫn tàu; giao vùng hoa tiêu bắt buộc và tuyến dẫn tàu cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoa tiêu theo nguyên tắc một tuyến dẫn tàu chỉ do một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoa tiêu hàng hải đảm nhận.
Bên cạnh đó, Điều kiện về tổ chức và vốn của doanh nghiệp: "Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoa tiêu hàng hải là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật, do Nhà nước nắm giữ tối thiểu 75% vốn điều lệ." (Nghị định số: 70/2016/NĐ-CP quy định về điều kiện cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải về điều kiện cung cấp Dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải).
Theo Nghị định số: 70/2016/NĐ-CP quy định về điều kiện cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải về điều kiện cung cấp Dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải vừa được Chính phủ ban hành cũng quy định về điều kiện cung cấp Dịch vụ thanh thải chướng ngại vật. Cụ thể, Doanh nghiệp cung cấp Dịch vụ thanh thải chướng ngại vật phải được thành lập theo quy định của pháp luật; khi thành lập phải có số vốn tối thiểu từ 5 tỷ đồng và duy trì suốt quá trình hoạt động; bảm đảm đủ phương tiện và trang thiết bị phù hợp để thanh thải chướng ngại vật và ngăn ngừa ô nhiễm môi trường.
Ratraco Solutions với Dịch vụ chuyển hàng hóa đường biển, khách hàng sẽ nhận thấy rõ những điểm mạnh sau:
- Đáp ứng nhu cầu vận tải những mặt hàng đặc biệt: Với những tàu biển to dài, có khả năng chứa vài trăm Container lớn làm tăng khả năng vận tải các loại hàng hóa có khối lượng, kích thước lớn, cồng kềnh.
- Khai thác tối đa mọi nguồn lợi sẵn có: Thông qua hình thức vận tải biển, Dịch vụ vận tải hàng hóa của chúng tôi đã tận dụng và khai thác hiệu quả những tiềm lực vốn có ở các vùng biển, cảng biển.
- Là cầu nối giao thương mang tầm quốc tế: Vận tải hàng theo đường biển giúp mở ra thị trường buôn bán, trao đổi hàng hóa giữa các nước thuận lợi hơn. Không chỉ giới hạn ở phạm vi buôn bán trong nước mà còn mở rộng quy mô hoạt động ở nước ngoài.
7. Thủ tục giao tuyến dẫn tàu
Theo quy định tại Điều 19 Nghị định số: 70/2016/NĐ-CP quy định về điều kiện cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải quy định:
- Hồ sơ đề nghị giao tuyến dẫn tàu bao gồm:
+ Văn bản đề nghị theo Mẫu số 01 quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này;
+ Danh sách hoa tiêu kèm theo bản sao Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn hoa tiêu hàng hải và bản sao Giấy chứng nhận vùng hoạt động hoa tiêu hàng hải của từng hoa tiêu;
+ Bản kê khai, phương tiện đưa, đón hoa tiêu kèm theo bản sao Giấy chứng nhận đăng ký của phương tiện đó.
+ Trình tự giao tuyến dẫn tàu:
+ Công ty hoa tiêu gửi hồ sơ quy định tại khoản 1 Điều này trực tiếp hoặc qua hệ thống bưu chính hoặc bằng hình thức phù hợp khác theo quy định đến Cục Hàng hải Việt Nam;
+ Trường hợp hồ sơ nộp trực tiếp, nếu hồ sơ đầy đủ thì cấp giấy biên nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả theo thời hạn quy định; trường hợp hồ sơ không đầy đủ theo quy định thì trả lại ngay và hướng dẫn công ty hoa tiêu hoàn thiện lại hồ sơ;
+ Trường hợp nhận qua hệ thống bưu chính hoặc bằng hình thức phù hợp khác, nếu hồ sơ không đầy đủ theo quy định, trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ, Cục Hàng hải Việt Nam có văn bản gửi công ty hoa tiêu nêu rõ lý do và yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ;
+ Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, Cục Hàng hải Việt Nam xem xét thẩm định hồ sơ và xin ý kiến chấp thuận của Bộ Giao thông vận tải. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được văn bản xin ý kiến của Cục Hàng hải Việt Nam, Bộ Giao thông vận tải có văn bản trả lời; trường hợp không chấp thuận phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do để Cục Hàng hải Việt Nam có văn bản trả lời cho công ty hoa tiêu;
+ Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được ý kiến chấp thuận của Bộ Giao thông vận tải, Cục Hàng hải Việt Nam quyết định giao tuyến dẫn tàu cho công ty hoa tiêu.
8. Chế độ hoa tiêu hàng hải tại Việt Nam hiện nay
Theo Điều 247 - Chế độ hoa tiêu hàng hải tại Việt Nam được quy định cụ thể như sau:
- Việc sử dụng hoa tiêu hàng hải tại Việt Nam nhằm bảo đảm an toàn hàng hải, an ninh hàng hải và phòng ngừa ô nhiễm môi trường; góp phần bảo vệ chủ quyền, thực hiện quyền chủ quyền và quyền tài phán của quốc gia.
- Tàu thuyền Việt Nam và tàu thuyền nước ngoài khi hoạt động trong vùng hoa tiêu hàng hải bắt buộc của Việt Nam phải sử dụng hoa tiêu hàng hải Việt Nam dẫn tàu và trả chi phí Dịch vụ hoa tiêu.
- Các trường hợp không bắt buộc phải sử dụng Dịch vụ hoa tiêu hàng hải:
- Vùng hoa tiêu hàng hải không bắt buộc;
- Tàu thuyền Việt Nam chở hành khách, chở dầu, khí hóa lỏng, xô hóa chất dưới 1.000 GT; các loại tàu thuyền khác của Việt Nam dưới 2.000 GT;
- Tàu thuyền nước ngoài dưới 100 GT;
- Tàu thuyền có thuyền trưởng là công dân Việt Nam đã được cấp giấy chứng nhận chuyên môn hoa tiêu hàng hải, giấy chứng nhận vùng hoạt động hoa tiêu hàng hải phù hợp với loại tàu thuyền và vùng hoa tiêu hàng hải bắt buộc mà tàu thuyền hoạt động được phép tự dẫn tàu.
- Thuyền trưởng của tàu thuyền quy định tại khoản 3 Điều này có thể yêu cầu hoa tiêu dẫn tàu (nếu cần thiết)
