1. Hoàn tiền vé máy bay cho hành khách bị delay từ 5 tiếng trở lên

Vào ngày 30/6/2023, Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Thông tư 19/2023/TT-BGTVT nhằm sửa đổi, bổ sung và hủy bỏ một số điều của các Thông tư liên quan đến vận tải hàng không. Theo đó, định nghĩa về chuyến bay bị delay được thay đổi, áp dụng khi chuyến bay khởi hành thực tế muộn hơn 15 phút so với thời gian khởi hành kế hoạch trong lịch bay.

Thông tư đã điều chỉnh quy định về bồi thường cho hành khách bị chậm máy bay, trong đó, khoản 2 Điều 1 của Thông tư 19/2023/TT-BGTVT đã sửa đổi Điều 8 của Thông tư 81/2014/TT-BGTVT như sau:

+ Nghĩa vụ tối thiểu của người vận chuyển đối với hành khách xác nhận chỗ và có vé trên chuyến bay bị chậm, hủy, khởi hành sớm hoặc không được vận chuyển do lỗi của người vận chuyển. 

+ Trong trường hợp chuyến bay bị chậm không phải do lỗi của hành khách, người vận chuyển phải cung cấp thông tin chi tiết và đầy đủ về lý do chậm trễ, dự kiến thời gian hoàn thành, và các tùy chọn khác cho hành khách. Trong tình huống không mong muốn như chậm trễ, người vận chuyển thường cần bày tỏ sự xin lỗi đối với hành khách vì bất tiện đã gây ra. Người vận chuyển phải đảm bảo rằng hành khách có đủ tiện nghi và chăm sóc, bao gồm ăn uống, nước uống, và nếu cần thiết, chỗ ở và đi lại. Nếu chuyến bay bị chậm trễ và hành khách phải chờ đợi tại cảng hàng, người vận chuyển có thể chịu trách nhiệm chi trả một số chi phí trực tiếp liên quan, chẳng hạn như chi phí đi lại giữa sân bay và nơi lưu trú. Tuân thủ quy định của Bộ Giao thông vận tải và các quy tắc quốc tế: Người vận chuyển cần tuân thủ các quy định của Bộ Giao thông vận tải và các quy tắc quốc tế. Những nghĩa vụ này giúp đảm bảo rằng hành khách được đối xử công bằng và có được sự hỗ trợ khi chuyến bay của họ bị chậm trễ không phải do lỗi của họ. Hành khách nên tham khảo chi tiết trong hợp đồng vận chuyển và quy định cụ thể của người vận chuyển để hiểu rõ về quyền lợi của mình trong các trường hợp này.

+ Đối với chuyến bay chậm từ một khoảng thời gian nhất định, thường là 2 giờ trở lên, người vận chuyển có thể cung cấp tùy chọn chuyển đổi hành trình hoặc chuyển sang chuyến bay khác miễn phí cho hành khách. Điều này giúp giảm bất tiện cho hành khách do chuyến bay chậm. Nếu chuyến bay chậm đến mức độ nghiêm trọng, thường từ 5 giờ trở lên, hành khách có thể có quyền yêu cầu hoàn trả toàn bộ tiền vé máy bay nếu họ không muốn tiếp tục chuyến đi. Quy định này thường được thiết lập để bảo vệ quyền lợi của hành khách trong trường hợp chuyến bay bị chậm đến mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch của họ.

+ Trong trường hợp chuyến bay bị chậm do lỗi của người vận chuyển, ngoài các nghĩa vụ khác, người vận chuyển phải thực hiện bồi thường ứng trước không hoàn lại cho hành khách theo quy định, nghĩa là người vận chuyển phải thanh toán một khoản tiền cho hành khách ngay lập tức, và khoản này không yêu cầu hành khách phải chịu bất kỳ chi phí hoặc điều kiện nào khác.

Tóm lại, nếu chuyến bay bị chậm từ 5 giờ trở lên do lỗi của hãng hàng không, hành khách có quyền yêu cầu hoàn trả tiền vé máy bay mà không cần thực hiện chuyển đổi hành trình hoặc chuyển sang chuyến bay khác. Hãng hàng không sẽ hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc phần chưa sử dụng theo mong muốn của hành khách.

2. Áp dụng quy định hoàn vé khi delay chuyến bay

Dựa vào quy định tại khoản 9 của Điều 8 Thông tư 81/2014/TT-BGTVT, đã được điều chỉnh bởi khoản 2 của Điều 1 Thông tư 19/2023/TT-BGTVT như sau: Nghĩa vụ tối thiểu của người vận chuyển đối với hành khách, đã xác nhận chỗ và có vé trên chuyến bay trong trường hợp vận chuyển bị chậm, chuyến bay bị hủy, khởi hành sớm hoặc hành khách không được vận chuyển do lỗi của người vận chuyển, được quy định như sau: Quy định về việc hoàn vé cho hành khách theo Điều này được áp dụng theo các điều sau đây:

+ Miễn trừ điều kiện hạn chế về hoàn vé và phí hoàn vé (nếu có); 

+ Với vé hoàn toàn chưa sử dụng, mức chi hoàn sẽ bằng số tiền mà hành khách đã trả, bao gồm giá dịch vụ vận chuyển, các khoản thuế, phí do Nhà nước quy định, giá dịch vụ bảo đảm an ninh hành khách, hành lý, giá phục vụ hành khách tại cảng hàng không, sân bay mà hãng hàng không thu hộ, và các khoản phụ thu khác có liên quan theo hóa đơn hợp pháp do hành khách cung cấp;

+ Đối với vé đã sử dụng một phần, mức chi hoàn không thấp hơn chênh lệch giữa số tiền vé đã trả và giá trị dịch vụ khác đã sử dụng cho hành trình của hành khách.

Do đó, quy định về việc hoàn vé cho hành khách khi chuyến bay bị chậm được thực hiện theo các điều khoản nêu trên.

3. Nghĩa vụ của người vận chuyển được miễn trừ trong trường nào?

Theo quy định tại Điều 6 của Văn bản hợp nhất số 14/VBHN-BGTVT 2020 Thông tư về bồi thường vận chuyển hành khách, người vận chuyển có thể được miễn trừ nghĩa vụ bồi thường ứng trước không hoàn lại đối với một số trường hợp như sau:

- Người vận chuyển có thể chứng minh được những lý do chính đáng như điều kiện thời tiết ảnh hưởng đến khai thác an toàn chuyến bay, dẫn đến việc hoãn lại hoặc hủy chuyến. Trong trường hợp nguy cơ an ninh ảnh hưởng đến khai thác an toàn chuyến bay, người vận chuyển cũng có quyền thực hiện hoạt động này. Người vận chuyển có thể chứng minh được những lý do chính đáng như điều kiện thời tiết ảnh hưởng đến khai thác an toàn chuyến bay, dẫn đến việc hoãn lại hoặc hủy chuyến. Trong trường hợp nguy cơ an ninh ảnh hưởng đến khai thác an toàn chuyến bay, người vận chuyển cũng có quyền thực hiện hoạt động này.

- Chuyến bay không thể thực hiện hoặc bị chậm kéo dài theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, và trong trường hợp này, hãng hàng không không phải chịu trách nhiệm bồi thường. Nếu trong chuyến bay xuất hiện hành khách đang ốm nặng hoặc tử vong sau khi lên máy bay, hoặc xuất hiện vấn đề y tế của hành khách, người vận chuyển có thể miễn trừ nghĩa vụ. Nếu xuất hiện vấn đề y tế không thể kiểm soát đối với hành khách trong khi đang ở trên chuyến bay, người vận chuyển cũng có thể được miễn trách nhiệm, đặc biệt nếu không có cách nào để dự đoán hoặc ngăn chặn tình huống này.

- Những sự kiện nằm ngoài tầm kiểm soát của hãng hàng không, như tàu bay bị phá hoại hoặc đội tàu bay bị hỏng, cũng là lý do để miễn trừ nghĩa vụ. Trong trường hợp ảnh hưởng do xung đột vũ trang, bất ổn chính trị hoặc đình công làm ảnh hưởng đến chuyến bay, hãng hàng không cũng không phải chịu trách nhiệm bồi thường.

- Cá nhân có trình độ chuyên môn phát hiện sự cố kỹ thuật trong quá trình khai thác tàu bay, nếu cố tình tiếp tục chuyến bay có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng của phi hành đoàn và hành khách, người vận chuyển được miễn trừ nghĩa vụ từ thời điểm người chỉ huy tàu bay ký tiếp nhận tàu bay đến khi kết thúc chuyến bay, và việc kiểm soát sự cố phải được thực hiện.

- Hành khách được bố trí hành trình tới điểm đến theo kế hoạch bằng chuyến bay khác, thời gian đến không vượt quá 4 giờ so với thời gian đến dự kiến của chuyến bay đã được xác nhận chỗ. Đối với hành khách được bố trí tới điểm đến của hành trình với thời gian đến không quá 6 giờ so với thời gian đến dự kiến của chuyến bay nối chuyến, trong trường hợp điểm đến theo kế hoạch của chuyến bay là điểm nối chuyến trong hành trình của hành khách.

Ngoài ra, những trường hợp bất khả kháng khác không được quy định trong văn bản hợp nhất này nhưng có thể được xem xét và miễn trừ nghĩa vụ đối với người vận chuyển theo các văn bản liên quan khác.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Giải quyết quyền lợi của hành khách khi chuyến bay bị delay? 

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!