Hướng dẫn tiêu chí về giao thông của huyện nông thôn mới

1. Nông thôn mới là gì?

Nông thôn là khu vực không thuộc nội thành, nội thị của các thành phố, thị xã, thị trấn. Đây là vùng đất chưa phát triển, thiếu điều kiện kinh tế và xã hội. Nông thôn được quản lý bởi Ủy ban nhân dân xã. So với thành thị, nông thôn có điều kiện cơ sở vật chất và hạ tầng kém hơn.

Nông thôn Việt Nam đề cập đến các vùng đất nơi người dân sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp trên lãnh thổ Việt Nam. Nông thôn cung cấp lương thực, thực phẩm và nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp. Tuy nhiên, người dân nông thôn chưa có nhiều cơ hội và tiềm năng để phát triển các ngành công nghiệp lớn.

Tiếng Anh dịch "nông thôn" là "countryside".

"New countryside" dịch sang tiếng Anh là "nông thôn mới".

"New countryside construction" dịch sang tiếng Anh là "xây dựng nông thôn mới". Xây dựng nông thôn mới là một cuộc cách mạng và cuộc vận động nhằm xây dựng các thôn, xã và gia đình sạch sẽ, khang trang. Mục tiêu là tạo ra điều kiện phát triển hiện đại, đáp ứng nhu cầu sống ngày càng cao và đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ, những ngành nghề chưa đủ điều kiện, cơ sở và tiềm năng phát triển trong khu vực này. Xây dựng nông thôn mới giúp đảm bảo thu nhập và đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.

Dựa trên tinh thần của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, Chính phủ đã triển khai "Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới". Chương trình này nhằm thúc đẩy phát triển ở nông thôn và tránh sự chênh lệch quá lớn giữa các vùng và khu vực. Đây là một chương trình tổng thể về phát triển kinh tế, xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng, nhằm đảm bảo sự đồng đều trong khả năng, cơ hội và điều kiện phát triển.

2. Huyện nông thôn mới là gì?

Huyện nông thôn mới là một thuật ngữ trong quản lý đô thị và phát triển nông thôn tại Việt Nam. Đây là một khái niệm để chỉ huyện (hoặc thành phố thuộc huyện) có sự phát triển và cải thiện đáng kể về kinh tế, xã hội và hạ tầng, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn.

Huyện nông thôn mới là một mục tiêu phát triển và mô hình quản lý đặc biệt, trong đó chính quyền địa phương và cộng đồng địa phương tham gia tích cực trong quá trình xây dựng và phát triển. Nó nhằm đảm bảo rằng huyện đạt được một số tiêu chí như cơ sở hạ tầng hiện đại, năng suất nông nghiệp tăng cao, cải thiện môi trường sống, giảm nghèo, nâng cao chất lượng giáo dục và y tế, tăng cường an ninh và trật tự, cùng với sự phát triển bền vững và tổng thể của khu vực nông thôn.

Các hoạt động xây dựng huyện nông thôn mới bao gồm cải thiện hạ tầng giao thông, phát triển nông nghiệp và nông thôn, đổi mới công nghệ và quản lý, cải cách hành chính, nâng cao đời sống người dân và tạo ra cơ hội việc làm, giáo dục và y tế chất lượng. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra một môi trường sống bền vững cho người dân nông thôn.

QUY ĐỊNH VỀ MỨC ĐẠT CHUẨN BỘ TIÊU CHÍ QUỐC GIA VỀ HUYỆN NÔNG THÔN MỚI GIAI ĐOẠN 2021-2025

• Đảm bảo 100% số xã trên toàn địa bàn đạt chuẩn nông thôn mới (thỏa mãn đầy đủ các yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2021-2025).
• Đạt ít nhất 10% số xã trên toàn địa bàn đạt chuẩn nâng cao về nông thôn mới (thỏa mãn đầy đủ các yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025).
• Đảm bảo 100% số thị trấn trên toàn địa bàn đạt chuẩn về đô thị văn minh.
• Tỷ lệ hài lòng của cư dân trên địa bàn đối với kết quả xây dựng nông thôn mới đạt từ 90% trở lên (bao gồm tỷ lệ hài lòng của cư dân từng xã đối với kết quả thực hiện từng phần xây dựng nông thôn mới đạt từ 80% trở lên).
• Đạt các tiêu chí về huyện nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, bao gồm 9 tiêu chí: quy hoạch; giao thông; thủy lợi và phòng, chống thiên tai; điện; y tế - văn hóa - giáo dục; kinh tế; môi trường; chất lượng môi trường sống; hệ thống chính trị - an ninh trật tự - hành chính công.

QUY ĐỊNH VỀ MỨC ĐẠT CHUẨN BỘ TIÊU CHÍ HUYỆN NÔNG THÔN MỚI NÂNG CAO GIAI ĐOẠN 2021-2025

• Huyện phải đạt chuẩn nông thôn mới (đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo tiêu chí quốc gia về huyện nông thôn mới giai đoạn 2021-2025).
• Có ít nhất 50% số xã trên địa bàn huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao (đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025, áp dụng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi).
• Tỷ lệ hài lòng của cư dân trên địa bàn đối với kết quả xây dựng nông thôn mới nâng cao của huyện phải đạt từ 95% trở lên (bao gồm tỷ lệ hài lòng của cư dân từng xã đối với kết quả thực hiện từng phần xây dựng nông thôn mới nâng cao đạt từ 85% trở lên).
• Đạt các tiêu chí về huyện nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025, gồm 9 tiêu chí: Quy hoạch; Giao thông; Thủy lợi và phòng, chống thiên tai; Điện; Y tế - Văn hóa - Giáo dục; Kinh tế; Môi trường; Chất lượng môi trường sống; Hệ thống chính trị - An ninh trật tự - Hành chính công.

3. Hướng dẫn tiêu chí về giao thông của huyện nông thôn mới 

Vào ngày 18/7/2022, Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Quyết định số 932/QĐ-BGTVT, đưa ra hướng dẫn cụ thể về việc thực hiện tiêu chí giao thông trong khu vực xã nông thôn mới/xã nông thôn mới nâng cao và huyện nông thôn mới/huyện nông thôn mới nâng cao trong giai đoạn 2021-2025 theo Bộ tiêu chí quốc gia.

Theo quyết định này, được đưa ra một số chỉ tiêu quan trọng về giao thông thuộc tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về huyện nông thôn mới như sau:

Ngày 18/7/2022, Bộ Giao thông vận tải đã phát hành Quyết định số 932/QĐ-BGTVT, đưa ra hướng dẫn chi tiết về thực hiện tiêu chí giao thông trong khu vực huyện nông thôn mới/xã nông thôn mới nâng cao và huyện nông thôn mới/huyện nông thôn mới nâng cao trong giai đoạn 2021-2025, theo quy định của Bộ tiêu chí quốc gia.

Theo quyết định này, Chỉ tiêu 2.1 về hệ thống giao thông trên địa bàn huyện đảm bảo kết nối với các xã và được bảo trì hàng năm, sẽ được đánh giá "Đạt" khi đáp ứng các yêu cầu sau:

• 100% số xã trên địa bàn huyện phải có đường ô tô kết nối với đường huyện và các trung tâm hành chính, đảm bảo việc đi lại thuận tiện quanh năm. Tỷ lệ mặt đường huyện được nhựa hoặc bê tông xi măng hóa phải đạt 100%.
• 100% đường huyện phải được bảo trì hàng năm.

Chỉ tiêu 2.2 về tỷ lệ km đường huyện đạt chuẩn theo quy hoạch sẽ được đánh giá "Đạt" khi đáp ứng các yêu cầu sau:

• 100% đường huyện phải được đầu tư xây dựng hoặc nâng cấp với cấp đường theo quy hoạch đã được phê duyệt.
• 100% đường huyện phải đạt cấp kỹ thuật theo tiêu chuẩn TCVN 4054:2005 về Đường ô tô - Yêu cầu thiết kế.
• 100% đường huyện phải có hệ thống cầu, cống được xây dựng kiên cố, phù hợp với cấp đường quy hoạch.

Chỉ tiêu 2.4 về bến xe khách tại trung tâm huyện (nếu có theo quy hoạch) đạt tiêu chuẩn loại IV trở lên sẽ được đánh giá là "Đạt" khi đáp ứng các yêu cầu sau:

• Bến xe khách tại trung tâm huyện (nếu có theo quy hoạch) phải đáp ứng tiêu chuẩn loại 4 của bến xe.
• Bến xe phải được công bố và khai thác theo quy định tại QCVN 45:2012/BGTVT (sửa đổi 1:2015 QCVN 45:2012/BGTVT).

Quyết định 932/QĐ-BGTVT có hiệu lực từ ngày 18/7/2022.

4. Tại sao cần hướng dẫn tiêu chí về giao thông của huyện nông thôn mới?