1. Căn cứ pháp lý về trường hợp cá nhân phải xin cấp giấy phép khi sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ

Đối với việc sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ, pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ quyền tác giả cũng như giữ gìn giá trị văn hóa của dân tộc. Căn cứ vào Nghị định số 113/2013/NĐ-CP ngày 02/10/2013 của Chính phủ, hoạt động sao chép, trưng bày, và tổ chức triển lãm các tác phẩm mỹ thuật phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về cấp phép. Theo đó, việc sao chép tác phẩm mỹ thuật về các danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ sẽ cần phải xin cấp giấy phép trong những trường hợp sau.

Thứ nhất, nếu cá nhân hoặc tổ chức tiến hành sao chép tác phẩm mỹ thuật với mục đích kinh doanh, họ phải xin cấp giấy phép từ cơ quan có thẩm quyền. Điều này đảm bảo rằng việc sử dụng tác phẩm không vi phạm quyền lợi của tác giả gốc và rằng các tác phẩm sao chép được sử dụng một cách hợp pháp, đúng mục đích. Ví dụ, nếu một doanh nghiệp muốn sao chép các bức tranh về Chủ tịch Hồ Chí Minh để bán cho du khách, họ bắt buộc phải có giấy phép để thực hiện hoạt động này.

Thứ hai, trường hợp sao chép tác phẩm mỹ thuật để đặt ở nơi công cộng cũng đòi hỏi phải có giấy phép. Việc này nhằm đảm bảo rằng các tác phẩm được sử dụng và trưng bày tại các địa điểm công cộng, như quảng trường, công viên, hay các cơ quan hành chính, không chỉ đạt tiêu chuẩn về chất lượng nghệ thuật mà còn phù hợp với các quy định pháp luật về bản quyền và sở hữu trí tuệ. Ví dụ, một tỉnh muốn đặt tượng đài của một anh hùng dân tộc tại trung tâm thành phố để tôn vinh và giáo dục lòng yêu nước, họ cần phải xin cấp phép để đảm bảo tác phẩm đó được sao chép và trưng bày một cách hợp pháp.

Như vậy, các quy định về cấp phép sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ trong Nghị định số 113/2013/NĐ-CP không chỉ bảo vệ quyền lợi của tác giả, nghệ sĩ mà còn góp phần quan trọng vào việc giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa lịch sử của dân tộc.

2. Quy trình xin cấp giấy phép sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ

Căn cứ theo khoản 2 Điều 17 Nghị định 113/2013/NĐ-CP, quy định về việc sao chép tác phẩm mỹ thuật, bao gồm việc sao chép tác phẩm mỹ thuật phải tuân thủ theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Việc sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ, ngoài việc tuân thủ các quy định về sở hữu trí tuệ, còn phải thực hiện các quy định như: sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ nhằm mục đích kinh doanh hoặc đặt ở nơi công cộng phải được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp giấy phép, trừ trường hợp xây dựng tượng đài, tranh hoành tráng được quy định tại Chương IV Nghị định này.

Tổ chức, cá nhân hành nghề sao chép, trưng bày tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ phải bảo đảm sự tôn kính. Như vậy, cá nhân sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ phải xin cấp giấy phép nếu mục đích sao chép là để kinh doanh hoặc đặt ở nơi công cộng, trừ khi xây dựng tượng đài, tranh hoành tráng theo quy định của pháp luật. Các cá nhân hành nghề sao chép và trưng bày tác phẩm này phải đảm bảo sự tôn kính đối với các danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ.

Về quy trình nộp hồ sơ xin cấp giấy phép sao chép tác phẩm mỹ thuật, căn cứ theo khoản 3 Điều 17 Nghị định 113/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điều 2 Nghị định 11/2019/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân đề nghị cấp giấy phép gửi 01 bộ hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu điện tới Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sở tại. Hồ sơ bao gồm: đơn đề nghị cấp giấy phép (mẫu số 5), ảnh màu kích thước 18x24 cm chụp bản mẫu và bản sao, hợp đồng sử dụng tác phẩm hoặc văn bản đồng ý của chủ sở hữu tác phẩm mẫu; nộp bản sao có chứng thực hoặc bản sao và xuất trình bản chính để đối chiếu (trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp); nộp bản sao có chứng thực (trường hợp nộp hồ sơ qua bưu điện). Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ xem xét và cấp giấy phép (mẫu số 6). Trường hợp không cấp giấy phép, cơ quan này phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Như vậy, cá nhân hoặc tổ chức cần gửi 01 bộ hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu điện tới Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sở tại để xin cấp giấy phép sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép bao gồm các giấy tờ sau: đơn đề nghị cấp giấy phép; ảnh màu kích thước 18x24 cm chụp bản mẫu và bản sao; hợp đồng sử dụng tác phẩm hoặc văn bản đồng ý của chủ sở hữu tác phẩm mẫu, nộp bản sao có chứng thực hoặc bản sao và xuất trình bản chính để đối chiếu (trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp), nộp bản sao có chứng thực (trường hợp nộp hồ sơ qua bưu điện).

Quy trình xin cấp giấy phép sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ được thực hiện thông qua Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nơi đặt trụ sở chính của tổ chức hoặc nơi cư trú của cá nhân. Để xin cấp giấy phép, cá nhân hoặc tổ chức cần chuẩn bị và nộp một bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm: đơn đề nghị cấp giấy phép, hợp đồng sử dụng tác phẩm hoặc văn bản đồng ý của chủ sở hữu tác phẩm, mẫu tác phẩm mỹ thuật sao chép, dự án hoạt động sao chép, trưng bày, tổ chức triển lãm tác phẩm mỹ thuật.

Ngoài ra, tổ chức cần nộp giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân, trong khi cá nhân cần nộp giấy chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiến hành thẩm định và cấp giấy phép trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Quy trình này nhằm đảm bảo việc sao chép tác phẩm mỹ thuật được thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi của tác giả và giữ gìn giá trị văn hóa của đất nước.

3. Cá nhân sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ mà không bảo đảm sự tôn kính thì bị phạt bao nhiêu tiền?

Theo điểm d khoản 4 Điều 17 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, quy định về vi phạm hoạt động mỹ thuật, hành vi sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ mà không bảo đảm sự tôn kính có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

Các vi phạm khác bao gồm tổ chức triển lãm mỹ thuật, tổ chức trại sáng tác điêu khắc mà không có giấy phép, sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ nhằm mục đích kinh doanh hoặc đặt ở nơi công cộng mà không có giấy phép, tổ chức cuộc thi, sáng tác tác phẩm mỹ thuật khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền không chấp thuận và triển lãm những tác phẩm mỹ thuật có nội dung truyền bá lối sống dâm ô, hành vi tội ác, tệ nạn xã hội, phá hoại thuần phong mỹ tục và hủy hoại môi trường; xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân. Đồng thời, căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 128/2022/NĐ-CP, mức phạt tiền quy định tại Chương II và Chương III Nghị định này là mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân.

Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt theo các điều khoản quy định sẽ áp dụng mức phạt tiền đối với tổ chức. Như vậy, theo các quy định này, cá nhân vi phạm sao chép tác phẩm mỹ thuật về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh tụ mà không bảo đảm sự tôn kính sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

Trên đây là toàn bộ thông tin mà chúng tôi đưa ra về vấn đề này, quý khách có thể tham khảo thêm bài viết liên quan cùng chủ đề của Luật Minh Khuê như: Quy định của pháp luật về quyền sao chép tác phẩm trong các cơ sở giáo dục đại học. Nếu quý khách có nhu cầu cần tư vấn pháp luật liên quan thì hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng./.