Khi nào cơ quan nhà nước phải bình ổn giá xăng dầu trên thị trường?

1. Khi nào cơ quan nhà nước phải bình ổn giá xăng dầu trên thị trường?

Theo Điều 4 của Nghị định 177/2013/NĐ-CP, cơ quan nhà nước sẽ thực hiện bình ổn giá trong các trường hợp sau đây:

- Giá mua hoặc giá bán trên thị trường tăng hoặc giảm không hợp lý:

+ Tăng quá cao hoặc giảm quá thấp bất hợp lý: Nếu giá mua hoặc giá bán trên thị trường có biến động đặc biệt, vượt ra khỏi ranh giới lý thuyết, không tuân theo các chế độ chính sách, định mức kinh tế - kỹ thuật hoặc phương pháp tính giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

+ Biến động bất thường do các yếu tố ngoại vi: Trong trường hợp giá mua hoặc giá bán trên thị trường tăng hoặc giảm không hợp lý do tác động của các yếu tố ngoại vi như thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, địch họa, khủng hoảng kinh tế - tài chính, mất cân đối cung - cầu tạm thời.

- Mặt bằng giá biến động ảnh hưởng đến ổn định kinh tế xã hội: Khi mặt bằng giá biến động gây ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định kinh tế xã hội, tác động xấu đến sản xuất và đời sống của nhân dân.

Bình ổn giá trong các trường hợp trên nhằm đảm bảo sự cân đối và ổn định trên thị trường, giúp kiểm soát và giảm thiểu tác động tiêu cực đối với người tiêu dùng và sản xuất, từ đó duy trì một môi trường kinh tế ổn định và bền vững.

Theo quy định tại Điều 15 của Luật Giá năm 2012, các hàng hóa và dịch vụ thực hiện bình ổn giá bao gồm:

Như vậy, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện bình ổn giá khi giá mua hoặc giá bán xăng dầu (bao gồm xăng động cơ trừ xăng máy bay, dầu hỏa, dầu điêzen, dầu mazut) trên thị trường giảm quá thấp trong các trường hợp sau: Xăng, dầu thành phẩm tiêu thụ nội địa ở nhiệt độ thực tế bao gồm: xăng động cơ (không bao gồm xăng máy bay), dầu hỏa, dầu điêzen, dầu mazut.

- Giá mua hoặc giá bán trên thị trường giảm quá thấp bất hợp lý so với mức giảm giá do tác động của các yếu tố hình thành giá được tính theo các chế độ chính sách, định mức kinh tế - kỹ thuật hoặc phương pháp tính giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành;

- Giá mua hoặc giá bán trên thị trường giảm bất hợp lý trong các trường hợp xảy ra thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, địch họa, khủng hoảng kinh tế - tài chính, mất cân đối cung - cầu tạm thời.

2. Cơ quan nhà nước có thể áp dụng bình ổn giá nào khi giá mua, bán xăng dầu giảm quá thấp? 

Khi giá mua hoặc giá bán xăng dầu trên thị trường giảm quá thấp, cơ quan nhà nước có thể thực hiện một hoặc một số biện pháp bình ổn giá theo quy định tại Điều 17 Luật Giá 2012 như sau:

- Điều hòa cung cầu hàng hoá sản xuất trong nước và hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu:

+ Tổ chức lưu thông hàng hóa để điều hòa cung cầu và ngăn chặn hiện tượng giảm giá không hợp lý.

+ Mua vào hoặc bán ra hàng dự trữ quốc gia, hàng dự trữ lưu thông để ổn định giá trên thị trường.

- Các biện pháp về tài chính, tiền tệ: Thực hiện các biện pháp tài chính, tiền tệ phù hợp để kiểm soát giảm giá không hợp lý.

- Lập quỹ bình ổn giá: Thiết lập quỹ bình ổn giá đối với mặt hàng xăng dầu, thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ được quy định.

- Đăng ký giá đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện bình ổn giá: Các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực hiện đăng ký giá đối với xăng dầu và các mặt hàng khác thuộc diện bình ổn giá.

- Kiểm tra yếu tố hình thành giá: Thực hiện kiểm tra các yếu tố hình thành giá để đảm bảo tính minh bạch và hợp lý của giá cả.

- Áp dụng biện pháp hỗ trợ về giá: Tích cực áp dụng các biện pháp hỗ trợ về giá, đồng thời cam kết với cộng đồng quốc tế về các biện pháp này.

- Định giá cụ thể, giá tối đa, giá tối thiểu hoặc khung giá: Xác định giá cụ thể, giá tối đa, giá tối thiểu hoặc khung giá phù hợp với từng loại xăng dầu và đảm bảo tính công bằng và bền vững cho cả người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Tóm lại, trong trường hợp giá mua hoặc giá bán xăng dầu giảm quá thấp, cơ quan nhà nước sẽ áp dụng các biện pháp bình ổn giá nhằm điều hòa cung cầu, quản lý hàng hoá tồn kho, đăng ký giá, kiểm tra yếu tố hình thành giá và áp dụng các biện pháp hỗ trợ về giá. Đồng thời, việc định giá cụ thể, giá tối đa, giá tối thiểu sẽ được thực hiện để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thị trường xăng dầu. Những biện pháp này nhằm mục đích ổn định giá cả, ngăn chặn tình trạng giảm giá không hợp lý và đảm bảo an ninh kinh tế - xã hội.

3. Thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bình ổn giá trong trường hợp giá mua hoặc giá bán xăng dầu 

Thẩm quyền và trách nhiệm quyết định áp dụng biện pháp bình ổn giá trong trường hợp giá mua hoặc giá bán xăng dầu giảm quá thấp được xác định tại Điều 18 Luật Giá 2012 như sau:

- Chính phủ: Chính phủ có thẩm quyền quyết định chủ trương và biện pháp bình ổn giá đối với các trường hợp quy định.

​- Bộ Tài chính và các Bộ, cơ quan ngang bộ theo chức năng, nhiệm vụ, và quyền hạn được giao và phân công của Chính phủ có trách nhiệm hướng dẫn và tổ chức thực hiện biện pháp bình ổn giá theo quyết định của Chính phủ.

​- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện biện pháp bình ổn giá do Chính phủ quyết định và hướng dẫn của Bộ Tài chính, các Bộ, cơ quan ngang bộ. Trong các trường hợp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn bất ngờ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền quyết định biện pháp bình ổn giá cụ thể tại địa phương dựa trên tình hình thực tế.

​- Cơ quan ban hành quyết định áp dụng biện pháp bình ổn giá chịu trách nhiệm quyết định thời hạn áp dụng biện pháp bình ổn giá.

​- Cơ quan, cá nhân quyết định áp dụng biện pháp bình ổn giá chịu trách nhiệm về quyết định của mình theo quy định của pháp luật.

​- Chính phủ có trách nhiệm quy định chi tiết về thực hiện Điều này.

Tổng kết, quy trình áp dụng biện pháp bình ổn giá đối với giá mua hoặc giá bán xăng dầu trên thị trường giảm quá thấp được quy định tại Điều 18 Luật Giá 2012 là một quá trình có sự phân cấp thẩm quyền. Chính phủ có trách nhiệm quyết định chủ trương và biện pháp bình ổn giá, trong khi Bộ Tài chính và các cơ quan ngang bộ được giao nhiệm vụ hướng dẫn và thực hiện biện pháp này. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện triển khai tại địa phương, đặc biệt trong các trường hợp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn bất ngờ. Các cơ quan ban hành quyết định áp dụng biện pháp bình ổn giá và cá nhân, tổ chức quyết định áp dụng chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Chính phủ còn được ủy quyền quy định chi tiết các vấn đề liên quan đến việc thực hiện quy trình này.

4. Thế nào là bình ổn giá? 

Theo định nghĩa tại khoản 10 Điều 4 Luật Giá 2012, "Bình ổn giá" là hành động của Nhà nước khi áp dụng các biện pháp thích hợp liên quan đến điều hòa cung cầu, tài chính, tiền tệ và các biện pháp kinh tế, hành chính khác để ảnh hưởng đến quá trình hình thành và biến động của giá. Mục tiêu của việc này là ngăn chặn giá hàng hóa, dịch vụ tăng cao quá mức hoặc giảm giá quá thấp một cách không hợp lý.

Đơn giản, bình ổn giá được áp dụng khi giá của hàng hóa hoặc dịch vụ tăng hoặc giảm một cách không hợp lý. Trong trường hợp này, chính quyền sẽ thực hiện các biện pháp nhằm kiểm soát cung và cầu, tài chính, tiền tệ cũng như các biện pháp kinh tế và hành chính khác để ổn định giá cả. Mục đích chính là đảm bảo giá cả duy trì ổn định và không tăng hoặc giảm quá mức không lý.

Quý khách xem thêm bài viết sau: Bảng định mức xăng dầu do nhà nước ban hành cho từng loại xe?

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.