1. Tổng quan về tình hình giá điện năm 2024

Theo Quyết định số 2941/QĐ-BCT của Bộ Công Thương, giá bán lẻ điện sinh hoạt đã có sự điều chỉnh đáng kể. Quyết định này quy định mức giá bán lẻ điện bình quân sẽ được điều chỉnh lên 2006,79 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), bắt đầu từ ngày 09/11/2023. Mức điều chỉnh này phản ánh một mức tăng 4,5% so với trước đây.

Cụ thể, bảng giá điện sinh hoạt hiện nay được quy định như sau:

Bậc 1: Từ 0 - 50 kWh, giá bán lẻ là 1.806 đồng/kWh.
Bậc 2: Từ 51 - 100 kWh, giá bán lẻ là 1.866 đồng/kWh.
Bậc 3: Từ 101 - 200 kWh, giá bán lẻ là 2.167 đồng/kWh.
Bậc 4: Từ 201 - 300 kWh, giá bán lẻ là 2.729 đồng/kWh.
Bậc 5: Từ 301 - 400 kWh, giá bán lẻ là 3.050 đồng/kWh.
Bậc 6: Từ 401 kWh trở lên, giá bán lẻ là 3.151 đồng/kWh.
Dùng công tơ thẻ trả trước: Giá bán lẻ là 2.649 đồng/kWh.

Sự thay đổi này nhằm điều chỉnh theo biến động của thị trường và các yếu tố kinh tế khác, nhằm đảm bảo cân đối giữa chi phí sản xuất và nhu cầu tiêu dùng.

2. Quy định mới về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân

Từ ngày 15/5/2024, thời gian điều chỉnh giá bán điện bình quân sẽ được rút ngắn còn tối thiểu là 03 tháng kể từ lần điều chỉnh giá điện gần nhất, thay vì 06 tháng như quy định trước đây. Quyết định này được Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái ký ban hành theo Quyết định số 5/2024/QĐ-TTg ngày 26/3/2024, nhằm quy định cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân.

Theo quy định mới, nguyên tắc điều chỉnh giá bán điện bình quân sẽ được thực hiện hàng năm, dựa trên việc kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện của năm trước đó (năm N-2) do Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện. Giá bán điện bình quân của năm hiện tại (năm N) sẽ được xem xét và điều chỉnh dựa trên các biến động khách quan của các thông số đầu vào trong tất cả các khâu liên quan, bao gồm phát điện, truyền tải điện, phân phối và bán lẻ điện, điều độ hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện lực, cũng như các dịch vụ phụ trợ và quản lý ngành. Đặc biệt, việc điều chỉnh cũng phải xem xét việc phân bổ các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.

Trong suốt năm, việc điều chỉnh giá bán điện bình quân sẽ được thực hiện dựa trên việc cập nhật chi phí của các khâu phát điện và chi phí mua điện từ các nhà máy điện cung cấp dịch vụ phụ trợ, cũng như các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện. Điều này nhằm đảm bảo giá bán điện bình quân phản ánh chính xác các biến động chi phí và tình hình thực tế của ngành điện, góp phần duy trì sự cân đối và công bằng trong hệ thống giá điện.

Khi giá bán điện bình quân giảm từ 1% trở lên so với mức giá hiện hành, thì giá điện được phép điều chỉnh giảm tương ứng để phản ánh sự giảm chi phí. Ngược lại, nếu giá bán điện bình quân tăng từ 3% trở lên so với giá bán hiện tại, giá điện có thể được điều chỉnh tăng theo mức tăng tương ứng. Thời gian điều chỉnh giá bán điện bình quân phải tối thiểu là 03 tháng kể từ lần điều chỉnh gần nhất, nhằm đảm bảo sự ổn định và cân bằng trong giá điện.

Việc tính toán giá bán điện bình quân được thực hiện theo quy định tại Điều 4 của Quyết định này. Trong trường hợp giá bán điện bình quân tính toán nằm ngoài khung giá, việc điều chỉnh chỉ được phép thực hiện trong phạm vi khung giá do Thủ tướng Chính phủ quy định. Tập đoàn Điện lực Việt Nam có quyền điều chỉnh giá bán điện bình quân trong phạm vi khung giá theo cơ chế quy định tại Điều 5 và Điều 6 của Quyết định này.

Nếu giá bán điện bình quân cần điều chỉnh tăng cao hơn mức giá hiện hành từ 10% trở lên hoặc có ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô, Bộ Công Thương sẽ chủ trì và phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan để kiểm tra, rà soát và báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét và đưa ra ý kiến. Trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các Bộ và cơ quan liên quan để báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá trước khi trình báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ. Quy trình điều chỉnh giá bán điện bình quân phải được thực hiện công khai, minh bạch để đảm bảo tính chính xác và sự đồng thuận trong cộng đồng.

Cơ chế điều chỉnh giá bán điện bình quân hàng năm được thực hiện theo quy định nhằm đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong việc điều chỉnh giá điện. Theo kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện năm N do Bộ Công Thương ban hành, cùng với kết quả kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện của năm N-2, Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ ước kết quả sản xuất kinh doanh điện của năm N-1 trong trường hợp chưa có kết quả kiểm tra chi phí của năm đó. Trước ngày 25 tháng 01 năm N, Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ thực hiện việc tính toán giá bán điện bình quân theo công thức quy định và chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu.

Khi giá bán điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên so với mức giá hiện hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam có trách nhiệm giảm giá bán điện bình quân tương ứng với mức giảm đó. Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi thực hiện điều chỉnh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải lập hồ sơ và báo cáo Bộ Công Thương, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan để kiểm tra và giám sát.

Trong trường hợp giá bán điện bình quân cần điều chỉnh tăng từ 3% đến dưới 5% so với mức giá hiện hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam có quyền quyết định việc tăng giá bán điện bình quân ở mức tương ứng. Hồ sơ báo cáo phải được lập trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày thực hiện điều chỉnh và gửi đến Bộ Công Thương để kiểm tra và giám sát.

Nếu giá bán điện bình quân cần điều chỉnh tăng từ 5% đến dưới 10% so với mức giá hiện hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải báo cáo và được Bộ Công Thương chấp thuận trước khi thực hiện việc tăng giá. Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ phương án giá của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bộ Công Thương có trách nhiệm trả lời bằng văn bản để Tập đoàn Điện lực Việt Nam triển khai thực hiện. Sau khi thực hiện điều chỉnh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải báo cáo Bộ Công Thương trong vòng 05 ngày làm việc.

Nếu giá bán điện bình quân cần điều chỉnh tăng từ 10% trở lên so với mức giá hiện hành hoặc có ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô, Bộ Công Thương sẽ chủ trì kiểm tra và rà soát hồ sơ phương án giá điện do Tập đoàn Điện lực Việt Nam trình. Bộ Công Thương sẽ gửi lấy ý kiến từ Bộ Tài chính và các Bộ, cơ quan liên quan, tổng hợp ý kiến và báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét và cho ý kiến. Trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan để báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá trước khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Việc điều chỉnh giá bán điện bình quân phải được thực hiện công khai, minh bạch để đảm bảo tính chính xác và sự đồng thuận trong cộng đồng.

3. Dự báo về việc tăng giá điện trong năm 2024

Dự báo về việc tăng giá điện trong năm 2024 đang trở thành chủ đề được quan tâm đặc biệt, với nhiều yếu tố tác động đến quyết định này. Một trong những yếu tố chính là sự gia tăng giá nhiên liệu, mà cụ thể là giá dầu và khí đốt, những nguyên liệu chính trong quá trình sản xuất điện. Việc giá nhiên liệu tăng lên gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất điện, từ đó đẩy giá bán điện lên cao hơn. Bên cạnh đó, áp lực lạm phát cũng là một yếu tố quan trọng, khi mức độ lạm phát cao dẫn đến sự gia tăng chi phí sản xuất và vận hành ngành điện, làm tăng thêm áp lực lên giá điện.

Một yếu tố nữa là nhu cầu vốn đầu tư cho ngành điện, bao gồm việc cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cấp hệ thống lưới điện và đầu tư vào các nguồn năng lượng mới. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đảm bảo sự ổn định của hệ thống điện, ngành điện cần nguồn vốn đáng kể, và việc thiếu hụt vốn có thể dẫn đến việc điều chỉnh giá điện để bù đắp chi phí.

Các chuyên gia kinh tế và năng lượng hiện đang có những đánh giá khác nhau về khả năng tăng giá điện. Một số chuyên gia cho rằng với các yếu tố như giá nhiên liệu tăng và áp lực lạm phát, việc tăng giá điện là điều khó tránh khỏi để duy trì sự bền vững của ngành điện và bảo đảm các khoản đầu tư cần thiết. Họ phân tích rằng trong kịch bản này, giá điện có thể sẽ tăng, và điều này là cần thiết để đáp ứng các yêu cầu về tài chính và kỹ thuật.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến cho rằng việc giữ nguyên giá điện hoặc giảm giá điện vẫn có thể là những kịch bản khả thi. Kịch bản giữ nguyên giá điện có thể được thực hiện nếu có các biện pháp hỗ trợ tài chính hoặc hiệu quả quản lý chi phí được cải thiện. Trong khi đó, kịch bản giảm giá điện có thể xảy ra nếu có sự giảm giá nhiên liệu hoặc cải thiện hiệu quả sản xuất điện một cách đáng kể, từ đó làm giảm chi phí đầu vào và có thể điều chỉnh giá điện xuống thấp hơn.

Tóm lại, việc tăng giá điện trong năm 2024 sẽ phụ thuộc vào sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm giá nhiên liệu, lạm phát, và nhu cầu đầu tư cho ngành điện. Các kịch bản khác nhau về việc điều chỉnh giá điện đều có thể xảy ra, và việc đưa ra quyết định cuối cùng sẽ dựa trên việc phân tích toàn diện các yếu tố tác động và tình hình thực tế của ngành điện.

4. Ảnh hưởng của việc tăng giá điện

Việc tăng giá điện có thể gây ra những ảnh hưởng đáng kể đến nhiều lĩnh vực khác nhau trong xã hội. Đối với người dân, việc tăng giá điện sẽ làm gia tăng chi tiêu sinh hoạt, vì điện là một phần thiết yếu trong cuộc sống hàng ngày. Sự gia tăng này có thể dẫn đến việc người dân phải điều chỉnh ngân sách cá nhân, từ đó ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu cho các nhu cầu khác như thực phẩm, giáo dục, và y tế. Điều này có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và tạo ra gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình.

Đối với doanh nghiệp, việc tăng giá điện sẽ làm tăng chi phí sản xuất kinh doanh. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp, đặc biệt là đối với những ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng. Tăng chi phí sản xuất có thể dẫn đến việc doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán sản phẩm hoặc dịch vụ, điều này có thể làm giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể gặp khó khăn hơn trong việc chịu đựng áp lực chi phí gia tăng so với các tập đoàn lớn.

Từ góc độ nền kinh tế, việc tăng giá điện có thể ảnh hưởng đến lạm phát. Khi chi phí điện năng gia tăng, các doanh nghiệp có thể chuyển gánh nặng này lên giá sản phẩm và dịch vụ, làm tăng mức giá chung trong nền kinh tế. Sự gia tăng giá cả có thể dẫn đến lạm phát cao hơn, ảnh hưởng tiêu cực đến sức mua của người tiêu dùng và sự ổn định kinh tế. Bên cạnh đó, việc tăng giá điện cũng có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Chi phí sản xuất cao hơn có thể làm giảm đầu tư và tiêu dùng, từ đó làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế. Sự kết hợp của những yếu tố này có thể tạo ra một vòng xoáy kinh tế tiêu cực, gây ra những thách thức lớn cho cả người dân và doanh nghiệp.

Xem thêm bài viết: Có giảm 2% thuế giá trị gia tăng với điện sinh hoạt hay không?

Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn và giải đáp quy định pháp luật nhanh chóng và kịp thời.