1. Khoa học tự nhiên
Môn khoa học tự nhiên là một môn học bắt buộc được dạy ở THCS, giúp học sinh phát triển phẩm chất năng lực.
Khoa học tự nhiên là một nhánh của khoa học, nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên, tìm ra các tính chất, các quy luật của chúng. Khoa học tự nhiên hay tự nhiên học là một nhánh của khoa học, có mục đích nhận thức, mô tả, giải thích và tiên đoán về các hiện tượng và quy luật tự nhiên dựa trên những dấu hiệu được kiểm chứng chắn chắn. Hoạt động nghiên cứu khoa học là một hoạt động con người chủ động tìm tòi, khám phá ra tri thức khoa học, người thực hiện là nhà khoa học.
Môn học khoa học tự nhiên là môn học tìm hiểu về thế giới tự nhiên và những ứng dụng khoa học tự nhiên trong cuộc sống.
Hoạt động nào trong các hình 1.1 đến 1.6 là hoạt động nghiên cứu khoa học?
Đáp án
Trong các hoạt động từ hình 1.1 đến 1.6, hình hoạt động nghiên cứu khoa học là:
Hình 1.2 lấy mẫu nước nghiên cứu
Hình 1.6. làm thí nghiệm
2. Vai trò của khoa học tự nhiên trong cuộc sống
Khoa học tự nhiên có vai trò quan trọng trong:
- Hoạt động nghiên cứu khoa học
- Nâng cao nhận thức của con người về thế giới tự nhiên
- Ứng dụng công nghệ vào cuộc sống, sản xuất, kinh doanh
- Chăm sóc sức khỏe con người
- Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Hãy cho biết vai trò của khoa học tự nhiên được thể hiện trong các hình 1.7 đến 1.10
Trả lời
Vai trò của khoa học tự nhiên được thể hiện trong các hình 1.7 đến 1.10 là:
Hình 1.7: Áp dụng công nghệ cao để trồng dưa lưới
Hình 1.8: Nghiên cứu sản xuất ra dược phẩm chăm sóc sức khỏe con người
Hình 1.9: Nghiên cứu sử dụng năng lượng tự nhiên bảo vệ môi trường, phát triển bền vững
Hình 1.10: Nghiên cứu khoa học
3. Các lĩnh vực chính của khoa học tự nhiên
Khoa học tự nhiên gồm rất nhiều lĩnh vực:
- Sinh học nghiên cứu về vật sống.
- Hóa học nghiên cứu các chất và sự biến đổi của chúng.
- Vật lí học nghiên cứu về chuyển động, lực và năng lượng.
- Khoa học Trái Đất nghiên cứu về cấu tạo của Trái Đất và bầu khí quyển bao quanh nó.
- Thiên văn học nghiên cứu các thiên thể.
4. Vật sống và vật không sống
Vật sống và vật không sống là hai khái niệm quen thuộc được nhắc đến hiện nay. Theo đó thì việc phân biệt thế nào là vật sống và vật không sống cũng nhận được nhiều sự quan tâm.
Vật sống chính là có sự trao đổi chất với môi trường, có khả năng cử động hay vận động. Ngoài ra thì còn có khả năng là lớn lên( sinh trưởng, phát triển ) và sinh sản.
Ví dụ như là Cây đào khi mà muốn lớn lên thì nó bắt buộc phải thực hiện hút chất dinh dưỡng và tiến hành trao đổi chất và loại bỏ chất thải và có sự lớn lên cho nên cây đào là được xếp vào vật sống.
Hay một ví dụ khác về vật sống nữa đó là con gà khi mà muốn duy trì sự sống thì dĩ nhiên là phải cần ăn tức là thu nhận chất cần thiết cho cơ thể và tiến hành đào thải loại bỏ chất thải ( phân) và chúng có sự lớn lên phát triển theo ngày và có sự sinh sản ( đẻ trứng). Với những đặc điểm nhận biết như trên thì con gà là được xếp loại vào vật sống.
Còn vật không sống chính là không có sự trao đổi chất với môi trường. Không có khả năng cử động vận đông. Bên cạnh đó thì không có khả năng lơn lên ( tức là sinh trưởng và phát triển) và sinh sản.
Vật không sống thì ta có thể kể đến các vật như là cái bàn, cái bút, ...tức là chúng không có sự phát triển hay lớn lên cũng không thể nào sinh sản thêm và không có thực hiện việc trao đổi chất và loại bỏ chất thải...Do vậy thì đây là những vật được xác định là vật không sống.
5. Một số câu hỏi về khoa học tự nhiên
Câu 1: Thành tựu của khoa học tự nhiên
Thành tựu của khoa học tự nhiên được áp dụng vào công nghệ để chế tạo ra các phương tiện để phục vụ cho mọi lĩnh vực của đời sống. Khoa học và công nghệ càng tiến bộ thì đời sống con người được cải thiện
Ví dụ:
- Ngày xưa đị bộ là chủ yếu còn ngày ngay thì sẽ đi xe máy, ô tô là chủ yếu
- Ngày xưa thì nấu bằng rơm bằng củi còn hiện nay thì nấu bằng bếp từ, bếp ga.
Câu 2: Lợi ích và tác hại của ứng dụng khoa học tự nhiên
Về lợi ích: Khoa học tự nhiên ra đời đã phát minh ra nhiều điều mới lạ, vật dụng mới lạ giúp con người cải thiện cuộc sống và nâng tầm cuộc sống cao hơn.
Về tác hại: Song song với sự phát triển, khoa học tự nhiên vô tình đã làm cho môi trường ngày càng ô nhiễm trầm trọng hơn do con người sử dụng chưa sungs phương pháp, đúng mục đích…
Câu 3: Ví dụ tìm hiểu về Marie- Curie
Ngày sinh: ngày 7 tháng 11 năm 1867
Quốc tịch: người Pháp gốc Ba Lan
Phát minh: Bà được coi là người tiên phong trong việc nghiên cứu về tính phóng xạ (bà là người đặt ra thuật ngữ phóng xạ). Theo đó, bà đã phát triển lý thuyết phóng xạ (phóng xạ là thuật ngữ do bà đặt ra), kỹ thuật để cô lập đồng vị phóng xạ và phát hiện ra hai nguyên tố, polonium và radium. Dưới sự chỉ đạo của bà, các nghiên cứu đầu tiên trên thế giới đã được tiến hành để điều trị các khối u bằng cách sử dụng các đồng vị phóng xạ. Bà thành lập Viện Curie ở Paris và Warsaw – nơi vẫn là trung tâm nghiên cứu y học lớn hiện nay. Điều thích nhất ở bà đó là câu nói: “Cuộc sống không dễ dàng với bất cứ ai. Chúng ta phải có lòng kiên trì và hơn hết là sự tự tin vào chính mình. Chúng ta phải tin rằng mình có năng khiếu về một điều gì đó và cần phải đạt được nó.”
Câu 4: Để nuôi tôm đạt năng suất, ngoài việc cho tôm ăn các loại thức ăn phù hợp, người nông dân còn lắp đặt hệ thống quạt nước ở các đầm nuôi tôm.
a) Người nông dân lắp máy quạt nước cho đầm tôm để làm gì?
b) Việc lắp đặt hệ thống quạt nước cho đầm tôm có phải là hoạt động nghiên cứu khoa học không?
c) Việc cho tôm ăn có phải là nghiên cứu khoa học không?
d) Việc nghiên cứu công thức để chế biến ra thức ăn tốt nhất, giúp tôm phát triển có phải là nghiên cứu khoa học không?
Trả lời:
a) Nông dân lắp máy quạt nước cho đắm tôm để đảo nước liên tục nhằm làm tăng khả năng hoà tan của khí oxygen vào nước, cung cấp đủ oxygen cho tôm.
b) Việc lắp hệ thống quạt nước cho tôm không phải là nghiên cứu khoa học mà đó chỉ là sự vận dụng kết quả của nghiên cứu khoa học vào nuôi trồng thuỷ sản.
c) Việc cho tôm ăn cũng không phải là nghiên cứu khoa học. Đó là công việc bình thường, được người dân thực hiện lặp đi lặp lại hằng ngày.
d) Việc nghiên cứu công thức để chế biến ra thức ăn tốt nhất, giúp tôm phát triển là hoạt động nghiên cứu khoa học vì người ta đã phải thực hiện rất nhiều thí nghiệm để xem xét nhu cẩu dinh dưỡng của tôm; nghiên cứu để xây dựng công thức, thành phần thức ăn thích hợp nhất với tôm để chúng phát triển tốt nhất.
Câu 5: Ngày nay, người ta đã sản xuất nhiều xe máy điện để phục vụ đời sống của con người.
a) Theo em, việc sửa chữa xe máy điện có phải là nghiên cứu khoa học tự nhiên không?
b) Việc sản xuất xe máy điện là ứng dụng thuộc lĩnh vực nào của khoa học tự nhiên?
c) Sử dụng xe máy điện có gây ô nhiễm môi trường không?
Trả lời:
a) Theo em, việc sửa chữa xe máy điện không phải là nghiên cứu khoa học tự nhiên.
b) Việc sản xuất xe máy điện là ứng dụng thuộc lĩnh vực vật lý và hóa học của khoa học tự nhiên
+ Vật lý nghiên cứu cơ chuyển động
+ Hóa học nghiên cứu cơ chế tích điện vào ắc quy cho xe vận hành
c) Sử dụng xe máy điện sẽ phần nào hạn chế được khói bụi.
Bên cạnh đó, ắc quy của xe máy điện khi loại thải mà không được xử lí đúng cách cũng sẽ gây ô nhiễm môi trường nặng nề.
Tham khảo thêm: Khoa học và công nghệ có nhiệm vụ như thế nào? Lấy ví dụ minh họa
