1. Quy định trước đây về thời hạn của Phiếu lý lịch tư pháp

Luật Lý lịch tư pháp 2009 và các văn bản hướng dẫn thi hành không quy định cụ thể về thời hạn sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp. Thay vào đó, Luật chỉ đề cập đến thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp cụ thể tại Điều 48, mà không đề cập trực tiếp đến thời hạn sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp trong các tình huống thực tiễn. Điều này có nghĩa là mặc dù luật quy định rõ ràng về thời hạn mà cơ quan có thẩm quyền phải cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người yêu cầu, nhưng không có quy định chính thức về khoảng thời gian mà Phiếu lý lịch tư pháp có hiệu lực.

Tuy nhiên, thời hạn sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp có thể được quy định khác nhau tùy theo mục đích sử dụng và lĩnh vực quản lý cụ thể. Các văn bản pháp lý khác sẽ xác định rõ hơn về khoảng thời gian Phiếu lý lịch tư pháp có giá trị trong các tình huống pháp lý và hành chính cụ thể. Điều này có nghĩa là mặc dù Luật Lý lịch tư pháp không trực tiếp quy định về thời hạn sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp, nhưng các quy định khác của pháp luật vẫn có thể quy định các khoảng thời gian nhất định

Tại khoản 1 và khoản 2 Điều 5 của Nghị định số 19/2011/NĐ-CP, có các quy định cụ thể về thời hạn có giá trị sử dụng của Phiếu lý lịch tư pháp và một số giấy tờ liên quan. Những quy định này không chỉ đề cập đến Phiếu lý lịch tư pháp mà còn bao gồm các giấy tờ khác như giấy khám sức khỏe, văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, và các giấy tờ liên quan đến việc nhận con nuôi trong nước và quốc tế. Dưới đây là những quy định chi tiết về thời hạn sử dụng của các loại giấy tờ này:

Thời hạn sử dụng phiếu lý lịch tư pháp trong hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã

Theo khoản 1 Điều 5 của Nghị định số 19/2011/NĐ-CP, Phiếu lý lịch tư pháp, cùng với giấy khám sức khỏe, văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, tình trạng chỗ ở, và điều kiện kinh tế của người nhận con nuôi trong nước, sẽ có giá trị sử dụng nếu Phiếu lý lịch tư pháp được cấp không quá 06 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Điều này có nghĩa là khi người dân nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã để thực hiện các thủ tục liên quan đến việc nhận con nuôi hoặc các yêu cầu hành chính khác, Phiếu lý lịch tư pháp phải được cấp trong vòng 6 tháng trước ngày nộp hồ sơ.

- Giá trị sử dụng: Phiếu lý lịch tư pháp trong trường hợp này chỉ có giá trị nếu được cấp chưa quá 06 tháng tính đến thời điểm nộp hồ sơ.

- Các giấy tờ liên quan: Bao gồm giấy khám sức khỏe, văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, tình trạng chỗ ở và điều kiện kinh tế của người nhận con nuôi trong nước.

Thời hạn sử dụng phiếu lý lịch tư pháp trong hồ sơ tại cục con nuôi

Theo khoản 2 Điều 5 của Nghị định số 19/2011/NĐ-CP, Phiếu lý lịch tư pháp và một số văn bản khác như văn bản xác nhận tình trạng sức khỏe, bản điều tra về tâm lý, gia đình, và văn bản xác nhận thu nhập của người nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi ở nước ngoài có giá trị sử dụng nếu được cấp chưa quá 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ tại Cục Con nuôi. Quy định này áp dụng cho các hồ sơ liên quan đến việc nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi ở nước ngoài.

- Giá trị sử dụng: Phiếu lý lịch tư pháp phải được cấp trong vòng 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ tại Cục Con nuôi.

- Các giấy tờ liên quan: Bao gồm văn bản xác nhận tình trạng sức khỏe, bản điều tra tâm lý, gia đình và văn bản xác nhận thu nhập và tài sản của người nhận trẻ em.

Thời hạn sử dụng phiếu lý lịch tư pháp đối với người dự kiến đứng đầu văn phòng nuôi con nước ngoài tại Việt Nam

Theo khoản 3 Điều 5 của Nghị định số 19/2011/NĐ-CP, Phiếu lý lịch tư pháp của người dự kiến đứng đầu Văn phòng con nuôi nước ngoài tại Việt Nam có giá trị sử dụng nếu được cấp chưa quá 06 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ tại Cục Con nuôi. Quy định này áp dụng cho các cá nhân dự kiến đứng đầu các văn phòng con nuôi nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

- Giá trị sử dụng: Phiếu lý lịch tư pháp cần được cấp trong vòng 06 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ tại Cục Con nuôi.

- Các giấy tờ liên quan: Đây là yêu cầu cho những cá nhân đang hoặc dự kiến đứng đầu các văn phòng con nuôi nước ngoài tại Việt Nam.

2. Thay đổi quy định về thời hạn của Phiếu lý lịch tư pháp

Căn cứ mục 12 Phần VI Phương án ban hành kèm theo Quyết định 498/QĐ-TTg năm 2024 có nội dung như sau:

Theo quy định hiện hành, người xin nhập quốc tịch Việt Nam phải tự mình chuẩn bị và cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp trong hồ sơ xin nhập quốc tịch. Tuy nhiên, theo nội dung của Phương án này, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính sẽ chịu trách nhiệm yêu cầu cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người xin nhập quốc tịch Việt Nam cư trú tại Việt Nam. Điều này có nghĩa là thay vì người xin nhập quốc tịch phải tự thực hiện quy trình này, cơ quan nhà nước sẽ chủ động thực hiện yêu cầu này. Sự thay đổi này không chỉ làm giảm bớt gánh nặng cho người dân mà còn giúp cải thiện quy trình hành chính một cách hiệu quả hơn.

Trong quy định hiện tại, Phiếu lý lịch tư pháp cần phải được cấp trong khoảng thời gian không quá 90 ngày trước ngày nộp hồ sơ xin nhập quốc tịch. Phương án mới đề xuất việc bỏ quy định này, tức là không còn yêu cầu về thời hạn có giá trị của Phiếu lý lịch tư pháp. Việc loại bỏ quy định này nhằm đơn giản hóa quy trình, giảm bớt các yêu cầu hành chính không cần thiết, đồng thời giúp người dân dễ dàng hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ xin nhập quốc tịch mà không lo lắng về thời hạn hiệu lực của Phiếu lý lịch tư pháp.

Phương án mới sẽ bổ sung các quy định cụ thể về cách thức thực hiện thủ tục nhập quốc tịch Việt Nam. Điều này bao gồm việc phát triển và áp dụng các phương thức thực hiện thủ tục hành chính theo hình thức điện tử, nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết các thủ tục hành chính. Việc này không chỉ giúp việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn mà còn đáp ứng xu hướng chuyển đổi số trong các dịch vụ công của Nhà nước.

Bên cạnh việc đơn giản hóa các thủ tục, Phương án cũng đề xuất bổ sung các quy định liên quan đến bộ phận thực hiện các thủ tục hành chính theo hình thức điện tử tại Luật Quốc tịch. Điều này sẽ giúp xác định rõ trách nhiệm của các bộ phận trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ xin nhập quốc tịch và thực hiện các bước của quy trình hành chính qua các nền tảng trực tuyến.

Lý do cho các cải cách này được nêu rõ trong Phương án ban hành kèm theo Quyết định 498/QĐ-TTg như sau:

- Một trong những lý do chính cho các thay đổi này là để đảm bảo tính đầy đủ và hiệu quả của dịch vụ công trực tuyến trong việc thực hiện các thủ tục hành chính. Các quy định mới sẽ giúp hệ thống hành chính hoạt động hiệu quả hơn và đáp ứng được yêu cầu của người dân và các tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số.

- Các cải cách này nhằm đơn giản hóa quy trình nhập quốc tịch, giảm thiểu các thủ tục hành chính phức tạp và tiết kiệm chi phí cho cả người dân và cơ quan nhà nước. Bằng cách làm cho quy trình này dễ tiếp cận hơn và loại bỏ những yêu cầu không cần thiết, việc cải cách sẽ giúp giảm bớt thời gian và chi phí cho việc thực hiện các thủ tục hành chính.

- Các quy định mới cũng nhằm nâng cao chất lượng của các thủ tục hành chính bằng cách áp dụng công nghệ mới và cải thiện các quy trình làm việc. Việc áp dụng hình thức điện tử sẽ tạo ra một môi trường làm việc hiệu quả hơn và giúp tăng cường khả năng phục vụ của các cơ quan chức năng.

Như vậy, theo Phương án ban hành kèm theo Quyết định 498/QĐ-TTg năm 2024 trong giai đoạn sắp tới năm 2025 - 2026 kiến nghị việc sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản điểm d khoản 1 Điều 20 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 liên quan đến Phiếu lý lịch tư pháp khi làm thủ tục nhập Quốc tịch Việt nam như sau:

- Sửa đổi quy định về phiếu lý lịch tư pháp

+ Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 yêu cầu người xin nhập quốc tịch phải tự xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp và cung cấp trong hồ sơ nhập quốc tịch.

+ Sau khi sửa đổi, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính sẽ yêu cầu cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người xin nhập quốc tịch, thay vì yêu cầu người dân tự thực hiện.

- Bỏ quy định về thời hạn có giá trị của phiếu lý lịch tư pháp 

+ Phiếu lý lịch tư pháp hiện tại phải được cấp không quá 90 ngày trước khi nộp hồ sơ xin nhập quốc tịch.

+ Quy định này sẽ được bãi bỏ, tức là không còn yêu cầu về thời hạn có giá trị của Phiếu lý lịch tư pháp.

- Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục điện tử: Sẽ bổ sung quy định về cách thức thực hiện thủ tục nhập quốc tịch Việt Nam theo hình thức điện tử, phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa và chuyển đổi số trong hành chính.

Xem thêm: Thời hạn giải quyết hồ sơ cấp phiếu lý lịch tư pháp như thế nào?

Quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!