Giải khoa học tự nhiên Lớp 6 Bài 36: Tác dụng của lực chi tiết

Giải khoa học tự nhiên Lớp 6 Bài 36: Tác dụng của lực chi tiết

1. Quan sát hình bên và cho biết trong hai người, ai đang giương cung và ai chưa giương cung? vì sao em biết? 

Hướng dẫn trả lời: 

- Bé gái tuy đang trong tư thế cầm cung nhưng chưa giương cung, còn bé trai đang giương cung

- Vì dây cung của bé trai đã được kéo căng và bị biến dạng so với ban đầu

2. Quan sát hình 36.1, 36.2 và cho biết hướng chuyển động, tốc độ chuyển động của quả bóng thay đổi như thế nào? Nguyên nhân của sự thay đổi đó là gì?

Hướng dẫn trả lời: 

Hình 36.1:

- Bóng đang di chuyển theo một hướng, nhưng đột ngột cầu thủ đánh đầu, làm cho nó thay đổi hướng.

- Tốc độ chuyển động của quả bóng biến đổi.

- Sự biến đổi này xuất phát từ ảnh hưởng của lực tác động từ cầu thủ.

Hình 36.2:

- Ban đầu, quả bóng đang tĩnh, nhưng khi cầu thủ thực hiện cú sút, bóng bắt đầu di chuyển.

- Tốc độ di chuyển của quả bóng tăng nhanh.

- Sự thay đổi này là kết quả của lực tác động từ cầu thủ.

3. Ngoài tác dụng gây ra sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật, lực còn có thể gây ra tác dụng nào khác ở vật chịu tác dụng lực?

Hướng dẫn trả lời: 

Lực gây ra sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật. Ngoài ra, lực còn có thể làm vật bị biến dạng.

4. Lấy ví dụ minh họa cho sự biến đổi chuyển động của vật dưới tác dụng của lực.

Khi một quả cầu đặt trên một mặt phẳng nghiêng, sự tác động của lực trọng và lực hấp dẫn xuống là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, sự biến đổi chuyển động và hình dạng của quả cầu dưới tác động của lực có thể được quan sát rõ ràng. Khi một lực đẩy nhẹ được áp dụng từ trên xuống, quả cầu có thể bắt đầu di chuyển theo hướng của lực, và mức tăng tốc của nó phụ thuộc vào độ lớn của lực đẩy. Nếu lực đẩy mạnh hơn, quả cầu có thể di chuyển nhanh hơn, thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong tốc độ chuyển động.

Ngoài ra, nếu lực đẩy được áp dụng từ một hướng khác, quả cầu có thể chuyển đổi hướng di chuyển, tạo ra một hình mô phỏng sự thay đổi trong hướng chuyển động. Đồng thời, nếu lực đẩy tập trung vào một khu vực cụ thể trên quả cầu và có độ lớn đủ lớn, nó có thể làm biến dạng hình dạng của nó, từ đó thể hiện tính chất biến đổi của vật dưới tác động của lực. Qua ví dụ này, ta có thể hiểu rõ hơn về cách lực có thể ảnh hưởng đến tốc độ, hướng chuyển động, và thậm chí là hình dạng của vật.

5. Lấy ví dụ về lực tác dụng lên vật làm vật bị biến dạng.

Hướng dẫn trả lời: 

- Lấy tay bóp móp quả bóng làm nó bị biến dạng 

- Vò tròn một tờ giấy

- Kéo dãn lò xo làm nó bị biến dạng 

6. Mô tả tác dụng của lực xuất hiện trong các hình 35.4, 36.5 và 36.6

Hướng dẫn trả lời: 

Hình 36.4: Trong trường hợp này, gió tác động một lực đẩy lên cánh buồn. Lực này không chỉ làm cho cánh buồn bị biến dạng mà còn ảnh hưởng đến chuyển động của thuyền. Bằng cách tạo ra một lực đẩy, gió thúc đẩy thuyền chuyển động nhanh hơn, tăng tốc và tạo ra một tác động đối với hình dạng của cánh buồn. Sự tác động của gió làm thay đổi đồng thời cả tốc độ và hình dạng của thuyền, mô phỏng một ví dụ rõ ràng về ảnh hưởng đa chiều của lực.

Hình 36.5: Trong trường hợp này, gió tạo ra một lực đẩy lên dù, dẫn đến sự biến dạng của nó và cũng giảm tốc độ của nó khi rơi. Sự tác động của lực đẩy từ gió khiến cho dù bị biến dạng, và đồng thời giảm tốc độ rơi xuống. Điều này làm nổi bật sự ảnh hưởng của lực đẩy lên biến dạng và chuyển động của vật, đồng thời mô tả sự tương tác phức tạp giữa lực và hình dạng.

Hình 36.6: Trong trường hợp này, tay của cầu thủ tạo ra một lực tác động lên quả bóng. Lực này không chỉ dừng chuyển động của bóng mà còn làm biến dạng hình dạng của nó. Các tác động này minh họa rằng lực không chỉ có thể dừng chuyển động của vật mà còn có thể gây biến dạng, điều này có thể xuất phát từ tương tác giữa lực và vật.

7. Lấy ba ví dụ về lực tác dụng lên một vật làm thay đổi tốc độ chuyển động, thay đổi hướng chuyển động hoặc làm vật bị biến dạng.

Hướng dẫn trả lời: 

- Lực tác dụng lên một vật làm thay đổi tốc độ chuyển động:

+ Bóng đang lăn trên sân thì một cầu thủ chạy theo đá nối. Lực của cầu thủ này làm bóng chuyển động nhanh dần.

- Lực tác dụng lên một vật làm thay đổi hướng chuyển động:

+ Khi đập mạnh quả bóng vào bức tường, quả bóng bật ngược trở lại.

8. Khi quả bóng đập vào một bức tường, lực do tường tác dụng lên bóng.

A. chỉ làm biến đổi chuyển động của quả bóng.

B. chỉ làm biến dạng quả bóng.

C. vừa làm biến đổi chuyển động vừa làm biến dạng quả bóng.

D. không làm biến đổi chuyển động và không làm biến đạng quả bóng

Đáp án C

Giải thích: Lực tác động từ bức tường khi quả bóng đập vào không chỉ làm thay đổi chuyển động của nó mà còn ảnh hưởng đến hình dạng của quả bóng. Khi quả bóng va chạm với tường, lực từ tường tác động ngược lại, khiến cho quả bóng bị bật ngược trở lại và chuyển động theo hướng ngược lại so với hướng ban đầu. Đồng thời, lực này cũng làm biến đổi hình dạng của quả bóng, khiến nó bị méo đi. Sự kết hợp giữa biến đổi chuyển động và biến dạng hình dạng dưới tác động của lực từ tường là một ví dụ rõ ràng về cách lực có thể tác động đa chiều lên vật và tạo ra những thay đổi phức tạp trong hành vi của chúng.

9. Khi hai viên bi sắt va chạm, lực do viên bi 1 tác dụng lên viên bi 2

A. chỉ làm biến đối chuyển động của viên bi 2.

B. chỉ làm biến dạng viên bi 2.

C. vừa làm biến đổi chuyển động vừa làm biến dạng viên bi 2.

D. không làm biến đổi chuyến động và không làm biến đạng viên bi 2.

Đáp án A

Giải thích: Khi hai viên bi sắt va chạm, lực tác động từ viên bi 1 lên viên bi 2 có thể làm biến dạng viên bi 2. Nếu va chạm này diễn ra mạnh, có thể gây ra sứt mẻ hoặc vỡ vụn ở vùng nơi chúng va chạm. Lực tác động có thể làm cho cấu trúc phân tử của viên bi 2 thay đổi, gây ra biến dạng, và nếu lực này vượt quá khả năng chịu đựng của vật liệu, có thể dẫn đến tình trạng sứt mẻ hoặc vỡ vụn.

Điều này là một ví dụ về cách lực không chỉ có thể làm biến đổi hình dạng của vật mà còn có thể vượt qua giới hạn chịu đựng của vật liệu, dẫn đến những tác động nặng nề như sứt mẻ hoặc vỡ vụn.

10. Cho các từ: chuyển động, thay đổi, nhanh hơn, chậm lại, dừng lại, biển dạng, đứng yên.

Hãy chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:

a) Khi cầu thủ đá vào quả bóng đang nằm yên thì chân cầu thủ đã tác dụng lực lên quả bóng khiến cho quả bóng đang (1) ... bắt đầu (2)...

b) Khi thủ môn dùng tay bắt quả bóng đang bay vào khung thành thì tay thủ môn đã tác dụng một lực lên quả bóng khiến cho quá bóng đang (3)... bị (4)....

c) Khi quả bóng bay ngang trước khung thành, cầu thủ nhảy lên dùng đầu đập bóng vào khung thành tức là cầu thủ đã dùng đầu tác dụng một lực lên quả bóng khiến cho quả bóng (5)... hướng chuyển động.

d) Không khí tác dụng lực lên cái dù làm cho vận động viên nhảy dù chuyển động (6)... e) Dùng tay đè lên tấm nệm cao su làm cho tấm nệm bị (7)...

Hướng dẫn trả lời: 

a) Khi cầu thủ đá vào quả bóng đang nằm yên thì chân cầu thủ đã tác dụng lực lên quả bóng khiến cho quả bóng đang (1) đứng yên bắt đầu (2) chuyển động.

b) Khi thủ môn dùng tay bắt quả bóng đang bay vào khung thành thì tay thủ môn đã tác dụng một lực lên quả bóng khiến cho quá bóng đang (3) chuyển động bị (4) đứng yên.

c) Khi quả bóng bay ngang trước khung thành, cầu thủ nhảy lên dùng đầu đập bóng vào khung thành tức là cầu thủ đã dùng đầu tác dụng một lực lên quả bóng khiến cho quả bóng (5) thay đổi hướng chuyển động.

d) Không khí tác dụng lực lên cái dù làm cho vận động viên nhảy dù chuyển động (6) chậm lại.

e) Dùng tay đè lên tấm nệm cao su làm cho tấm nệm bị (7) biển dạng.