Mục lục bài viết

1. Các yêu cầu chung về kiểm tra bằng mắt mối hàn đã hoàn thiện

Kiểm tra bằng mắt mối hàn hoàn thiện theo TCVN 7507:2016

- Căn cứ: Tiểu mục 6.4 Mục 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7507:2016

- Mục đích: Xác định xem mối hàn hoàn thiện có đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng, tiêu chuẩn sản phẩm hoặc các tiêu chí chấp nhận khác hay không.

- Phạm vi: Mối hàn hoàn thiện

- Nội dung kiểm tra:

+ Quy định chung:

-> Phải kiểm tra mối hàn hoàn thiện để xác định xem có đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng, tiêu chuẩn sản phẩm hoặc các tiêu chí chấp nhận khác theo thỏa thuận hay không.

-> Các mối hàn hoàn thiện ít nhất phải được kiểm tra phù hợp với các yêu cầu cho trong 6.4.2 đến 6.4.5 TCVN 7507:2016.

+ Yêu cầu kiểm tra:

-> Hình dạng: Mặt mối hàn phải có hình dạng đều đặn, không được có các khuyết tật như lõm, lồi, gồ ghề, nứt, rỗ, v.v; Chiều rộng mối hàn phải đồng đều trên toàn bộ chiều dài của mối hàn; Chiều cao mối hàn phải phù hợp với yêu cầu của bản vẽ hoặc tiêu chuẩn áp dụng.

-> Bề mặt: Bề mặt mối hàn phải nhẵn mịn, không được có các khuyết tật như xỉ hàn, văng hàn, rỗ khí, v.v; Các vết nứt phải được loại bỏ hoàn toàn.

-> Liên kết: Mối hàn phải liên kết hoàn toàn với kim loại cơ bản; Không được có các khuyết tật như thiếu liên kết, rò rỉ, v.v.

+ Điều kiện kiểm tra:

-> Mối hàn phải được vệ sinh sạch sẽ trước khi kiểm tra.

-> Ánh sáng chiếu sáng phải đủ để có thể quan sát rõ ràng bề mặt mối hàn.

-> Có thể sử dụng kính lúp hoặc các dụng cụ hỗ trợ khác để quan sát chi tiết hơn.

+ Kết quả kiểm tra:

-> Nếu mối hàn đáp ứng tất cả các yêu cầu kiểm tra thì được coi là hoàn thiện.

-> Nếu mối hàn không đáp ứng một hoặc nhiều yêu cầu kiểm tra thì được coi là hoàn thiện

- Lưu ý:

+ Ngoài các yêu cầu kiểm tra trên, có thể có thêm các yêu cầu kiểm tra cụ thể khác tùy thuộc vào loại mối hàn, vật liệu hàn và ứng dụng của mối hàn.

+ Việc kiểm tra bằng mắt chỉ là phương pháp kiểm tra sơ bộ. Để có kết quả kiểm tra chính xác hơn, cần sử dụng các phương pháp kiểm tra không phá hủy khác như kiểm tra siêu âm, kiểm tra tia X, v.v.

 

2. Làm sạch và chỉnh sửa với mối hàn đã hoàn thiện

Làm sạch và chỉnh sửa mối hàn sau khi hàn

- Mục đích: Đảm bảo mối hàn đạt chất lượng cao, không có khuyết tật ảnh hưởng đến độ bền và tính thẩm mỹ.

- Yêu cầu:

+ Loại bỏ xỉ hàn:

-> Sử dụng dụng cụ gõ xỉ hoặc búa để loại bỏ hoàn toàn xỉ hàn trên bề mặt mối hàn.

-> Có thể sử dụng bàn chải kim loại để loại bỏ các hạt xỉ nhỏ còn sót lại.

+ Kiểm tra bề mặt mối hàn:

-> Bề mặt mối hàn phải nhẵn mịn, không có các vết dụng cụ, vết thổi, vết mài hoặc các khuyết tật khác.

-> Đối với các mối hàn góc và mối hàn giáp mép, mối hàn phải bằng phẳng và hòa vào kim loại cơ bản mà không bị lõm.

+ Chỉnh sửa mối hàn (nếu cần thiết):

-> Khi cần chỉnh sửa mối hàn, phải thực hiện cẩn thận để tránh làm quá nhiệt mối hàn.

-> Sử dụng dụng cụ mài phù hợp để loại bỏ các khuyết tật và tạo bề mặt mối hàn nhẵn mịn.

-> Tránh để lại các vết mài hoặc tạo ra sự không bằng phẳng trên bề mặt mối hàn.

+ Kiểm tra sau khi chỉnh sửa:

-> Sau khi chỉnh sửa, cần kiểm tra lại mối hàn để đảm bảo không có khuyết tật mới.

-> Nếu phát hiện bất kỳ khuyết tật nào, cần báo cáo để có thể thực hiện biện pháp khắc phục kịp thời.

- Lưu ý:

+ Việc làm sạch và chỉnh sửa mối hàn cần được thực hiện bởi thợ hàn có tay nghề và kinh nghiệm.

+ Sử dụng đúng dụng cụ và kỹ thuật phù hợp để tránh làm hỏng mối hàn.

+ Tuân thủ các quy định an toàn lao động khi làm việc với dụng cụ mài và các vật liệu hàn.

- Báo cáo khuyết tật:

+ Nếu phát hiện bất kỳ khuyết tật nào trên mối hàn, cần báo cáo ngay cho người có thẩm quyền để được hướng dẫn xử lý.

+ Báo cáo cần bao gồm thông tin chi tiết về vị trí, kích thước, loại khuyết tật và nguyên nhân gây ra khuyết tật.

- Việc khắc phục khuyết tật:

+ Tùy thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của khuyết tật, có thể áp dụng các biện pháp khắc phục khác nhau như hàn lại, mài, thổi lại, v.v.

+ Việc khắc phục khuyết tật phải được thực hiện bởi thợ hàn có tay nghề và kinh nghiệm.

+ Sau khi khắc phục khuyết tật, cần kiểm tra lại mối hàn để đảm bảo chất lượng.

Bằng cách tuân thủ các yêu cầu trên, bạn có thể đảm bảo rằng mối hàn sau khi hàn được làm sạch và chỉnh sửa đúng cách, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn.

 

3. Kiểm tra bằng mắt Profin và kích thước mối hàn đã hoàn thiện

Kiểm tra profil và kích thước mối hàn

- Mục đích: Đảm bảo mối hàn có profil và kích thước phù hợp với yêu cầu kỹ thuật, đảm bảo chất lượng và độ bền của mối hàn.

- Yêu cầu:

+ Profil mặt mối hàn:

-> Mặt mối hàn phải có profil đều đặn, không được lồi lõm, gồ ghề hoặc có các khuyết tật như nứt, rỗ, v.v.

-> Chiều cao của bất kỳ kim loại mối hàn lồi vượt quá nào phải đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn chấp nhận (xem 6.4.1 TCVN 7507:2016).

+ Bề mặt mối hàn:

-> Bề mặt mối hàn phải nhẵn mịn, không được có các khuyết tật như xỉ hàn, văng hàn, rỗ khí, v.v.

-> Mẫu và bước của vân hàn phải thể hiện đều đặn trên toàn bộ bề mặt mối hàn.

-> Hình dạng bên ngoài của mối hàn phải thỏa mãn các yêu cầu về tính thẩm mỹ hoặc yêu cầu kỹ thuật khác.

-> Khoảng cách giữa lớp hàn cuối cùng và kim loại cơ bản hoặc vị trí của các đường hàn phải được đo khi có yêu cầu bởi Quy trình hàn (WPS).

+ Chiều rộng mối hàn:

-> Chiều rộng mối hàn phải đồng đều trên toàn bộ mối nối.

-> Chiều rộng mối hàn phải đáp ứng các yêu cầu cho trong bản vẽ mối hàn hoặc trong tiêu chuẩn chấp nhận (xem 6.4.1 TCVN 7507:2016).

+ Chuẩn bị mối hàn (đối với mối hàn giáp mép): Việc chuẩn bị mối hàn phải được kiểm tra nhằm đảm bảo rằng nó đã được thực hiện một cách đầy đủ và đáp ứng các yêu cầu của bản vẽ hoặc tiêu chuẩn chấp nhận (xem 6.4.1 TCVN 7507:2016).

- Phương pháp kiểm tra:

+ Profil và kích thước mối hàn có thể được kiểm tra bằng mắt thường hoặc bằng các dụng cụ đo lường như thước đo, thước cặp, v.v.

+ Đối với các mối hàn có yêu cầu chất lượng cao, có thể sử dụng các phương pháp kiểm tra không phá hủy khác như kiểm tra siêu âm, kiểm tra tia X, v.v.

- Lưu ý:

+ Việc kiểm tra profil và kích thước mối hàn rất quan trọng để đảm bảo chất lượng và độ bền của mối hàn.

+ Cần thực hiện kiểm tra profil và kích thước mối hàn theo đúng quy trình và sử dụng dụng cụ phù hợp.

+ Nếu phát hiện bất kỳ sai sót nào trong profil hoặc kích thước mối hàn, cần thực hiện biện pháp khắc phục kịp thời.

 

4. Kiểm tra bằng mắt chân mối hàn và bề mặt mối hàn đã hoàn thiện

Kiểm tra chân mối hàn và bề mặt mối hàn

- Mục đích:

+ Đảm bảo chân mối hàn và bề mặt mối hàn đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, hình dạng và kích thước theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

+ Phát hiện và loại bỏ các khuyết tật có thể ảnh hưởng đến độ bền và tính thẩm mỹ của mối hàn.

- Phạm vi kiểm tra: Các phần có thể nhìn thấy bằng mắt của mối hàn, bao gồm:

+ Chân mối hàn đối với mối hàn giáp mép một phía.

+ Bề mặt mối hàn.

+ Vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ) của mối hàn.

- Yêu cầu kiểm tra:

+ Mối hàn giáp mép một phía: Độ thấu, lõm chân mối hàn và bất kỳ cháy thủng hoặc rãnh co ngót nào phải nằm trong các giới hạn được quy định trong tiêu chuẩn chấp nhận trên toàn bộ mối nối.

+ Cháy cạnh: Bất kỳ cháy cạnh nào phải nằm trong phạm vi các giới hạn được biểu thị trong tiêu chuẩn chấp nhận.

+ Khuyết tật: Bất kỳ khuyết tật nào như các vết nứt hoặc rỗ, được phát hiện bằng sử dụng sự hỗ trợ của dụng cụ quang học khi cần thiết, trong bề mặt mối hàn hoặc trong các vùng ảnh hưởng nhiệt tuân theo các tiêu chuẩn chấp nhận thích hợp.

+ Phụ kiện hàn tạm thời:

-> Bất kỳ phụ kiện nào được hàn tạm thời vào vật thử để làm dễ dàng việc chế tạo hoặc lắp ghép và chúng gây tổn hại đến chức năng của vật thử hoặc khả năng để kiểm tra nó phải được loại bỏ sao cho vật thử không bị hư hỏng.

-> Vùng mà phụ kiện được gắn cố định vào phải được kiểm tra để đảm bảo không có các vết nứt.

+ Vết gây hồ quang: Bất kỳ vết gây hồ quang nào phải nằm trong các giới hạn của tiêu chuẩn chấp nhận.

- Phương pháp kiểm tra:

+ Kiểm tra bằng mắt thường.

+ Sử dụng dụng cụ quang học như kính lúp để kiểm tra chi tiết các khuyết tật.

+ Sử dụng các phương pháp kiểm tra không phá hủy khác như kiểm tra siêu âm, kiểm tra tia X, v.v. khi cần thiết.

- Tiêu chuẩn chấp nhận: Tiêu chuẩn chấp nhận cho chân mối hàn, bề mặt mối hàn, khuyết tật, phụ kiện hàn tạm thời và vết gây hồ quang được quy định trong TCVN 7507:2016 - Thử không phá hủy mối hàn - Kiểm tra bằng mắt thường các mối hàn nóng chảy.

- Lưu ý:

+ Việc kiểm tra chân mối hàn và bề mặt mối hàn rất quan trọng để đảm bảo chất lượng và độ bền của mối hàn.

+ Cần thực hiện kiểm tra chân mối hàn và bề mặt mối hàn theo đúng quy trình và sử dụng dụng cụ phù hợp.

+ Nếu phát hiện bất kỳ sai lệch nào so với tiêu chuẩn chấp nhận, cần thực hiện biện pháp khắc phục kịp thời.

 

5. Kiểm tra bằng mắt việc xử lý nhiệt sau sàn mối hàn đã hoàn thiện

Xử lý nhiệt sau khi hàn là một quá trình gia nhiệt và làm nguội có kiểm soát được áp dụng cho mối hàn sau khi hàn để cải thiện tính chất cơ học và vi mô của nó. Có thể giúp giảm ứng suất dư, tăng độ dai và độ bền của mối hàn, và cải thiện khả năng chống nứt.

Thử nghiệm cuối cùng là giai đoạn kiểm tra cuối cùng được thực hiện trên một sản phẩm hoặc cấu trúc đã hàn để đảm bảo rằng nó đáp ứng tất cả các yêu cầu về chất lượng và hiệu suất. Thử nghiệm cuối cùng có thể bao gồm nhiều loại kiểm tra khác nhau, chẳng hạn như kiểm tra không phá hủy, kiểm tra cơ tính và kiểm tra chức năng.

Thứ tự thực hiện:

- Theo nguyên tắc chung, xử lý nhiệt sau khi hàn phải được thực hiện trước khi thử nghiệm cuối cùng. Lý do cho điều này là vì có thể ảnh hưởng đến kết quả của một số thử nghiệm NDT, chẳng hạn như kiểm tra siêu âm và kiểm tra tia X. Việc thực hiện xử lý nhiệt sau khi thử nghiệm cuối cùng có thể che khuất hoặc làm biến dạng các khuyết tật có thể được phát hiện trong quá trình thử nghiệm.

- Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp ngoại lệ khi xử lý nhiệt có thể được thực hiện sau khi thử nghiệm cuối cùng. Ví dụ, nếu có thể gây ra biến dạng đáng kể cho sản phẩm hoặc cấu trúc, thì có thể thực hiện thử nghiệm cuối cùng trước và sau để đảm bảo rằng sản phẩm hoặc cấu trúc vẫn đáp ứng tất cả các yêu cầu.

- Việc quyết định có thực hiện trước hay sau khi thử nghiệm cuối cùng nên được thực hiện dựa trên các yếu tố cụ thể của từng dự án, bao gồm loại vật liệu, kích thước và hình dạng của mối hàn, yêu cầu chất lượng và hiệu suất của sản phẩm hoặc cấu trúc, và các phương pháp thử nghiệm sẽ được sử dụng.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Thử không phá hủy mối hàn, thử siêu âm kỹ thuật, thử nghiệm, đánh giá. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.