1. Lý thuyết Bài: Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

1.1. Mạng điện lắp đặt kiểu nổi

 Khái niệm

Mạng điện lắp đặt nổi là mạng điện mà dây dẫn được lắp đặt nổi trên các vật cách điện đặt dọc theo trần nhà, cột, dầm xà….

Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

Hình 1. Mạng điện lắp đặt nổi trong ống cách điện

Các vật cách điện

Gồm: puli sứ, máng gỗ, ống cách điện và các phụ kiện phù hợp.

Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

Hình 2. Các loại ống cách điện

Có 3 loại: Ống PVC, ống bọc tôn, ống bọc kẽm; bên trong có lót cách điện, đường kính thường dùng: 16; 20; 25; 32; 40 và 50mm, chiều dài 2 – 3m

- Ống nhựa PVC:

+ Đường kính: 16; 20; 25; 32; 40 và 50 mm

+ Chiều dài 2 – 3 m

+ Tiết diện: tròn hoặc hình chữ nhật

+ Một số phụ kiện đi kèm theo ống PVC tiết diện tròn, gồm: Ống nối chữ T, ống nối chữ L, ống nối nối tiếp và kẹp đỡ ống

Ống nối chữ T: Dùng để phân nhánh dây dẫn mà không sử dụng mối nối rẽ

Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

 Hình 3. Ống nối chữ T

Ống nối chữ L: Dùng khi nối hai ống luồn dây vuông góc với nhau

Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

Hình 4. Ống nối chữ L

Ống nối chữ nối tiếp: Dùng để nối nối tiếp hai ống luồn dây với nhau

Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

Hình 5. Ống nối chữ nối tiếp

Kẹp đỡ ống: Dùng để cố định ống luồn dây trên tường, có đường kính phù hợp với đường kính ống

Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

Hình 6. Kẹp đỡ ống

Một số yêu cầu kĩ thuật của mạng điện lắp đặt kiểu nổi

- Đường dây phải song song với vật kiến trúc (tường nhà, cột, xà…), cao hơn mặt đất 2,5 m trở lên và cách vật kiến trúc không nhỏ hơn 10mm

 - Tổng tiết diện của dây dẫn trong ống không vượt quá 40% tiết diện ống

- Bảng điện phải cách mặt đất từ 1,3 đến 1,5m

- Khi dây dẫn đổi hướng hoặc phân nhánh phải tăng thêm kẹp ống

- Không luồn các đường dây khác cấp điện áp vào chung một ống

- Đường dây dẫn đi xuyên qua tường hoặc trần nhà phải luồn dây qua ống sứ, mỗi ống chỉ được luồn một dây, hai đầu ống sứ phải nhô ra khỏi tường 10mm

Ưu, nhược điểm của mạng điện lắp đặt kiểu nổi

Ưu điểm:

- Tránh được tác động xấu của môi trường đến dây dẫn

- Dễ lắp đặt sửa chữa

- Không phụ thuộc vào quá trình xây dựng

- Giá thành thấp

Nhược điểm: Không thẩm mỹ

1.2. Mạng điện lắp đặt kiểu ngầm

Việc chọn phương pháp lắp đặt dây dẫn điện ngầm phải phù hợp với môi trường xung quanh, với yêu cầu sử dụng và đặc điểm của kết quả, kiến trúc công trình và kĩ thuật an toàn điện

Mạng điện sinh hoạt được lắp đặt ngầm là dây dẫn được đặt trong ống, trong các rãnh ngầm trong tường, trần, sàn bê tông. Cách lắp đặt này đảm bảo được yêu cầu mĩ thuật và cũng tránh được tác động của môi trường đến dây dẫn

Việc lắp đặt ngầm đảm bảo những yêu cầu sau:

- Việc lắp đặt trong điều kiện môi trường khô ráo. Trong mọi trường hợp đặt dây dẫn trực tiếp trên rãnh tường hoặc trong ống đều phải dùng hộp nối dây ở chỗ nối đường ống

- Số dây hoắc tiết diện dây dẫn phải Dự tính việc tăng thêm nhu cầu tiêu thụ điện sau này nhưng không được vượt quá 40% tiết diện ống

- Bên trong ống phải sạch, miệng ống phải nhẵn.

- Không luồn chung dây dẫn điện xoay chiều, mọi chiều và các đường dây không cùng cấp điện áp vào một ống

- Bán kính cong của ống khi đặt trong bê tông không được nhỏ hơn 10 lần đường kính ống 

- Để đảm Bảo an toàn điện, tất cả các ống (kim loại) đều phải nối đất

Lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà

Hình 7. Dây dẫn được lắp đặt ngầm trong rãnh của các kết cấu xây dựng

2. Trả lời câu hỏi trong SGK

Trả lời câu hỏi Bài 11 trang 46 SGK Công nghệ 9 - Điện

Đề bài: Mạng điện trong lớp em được lắp đặt nổi hay ngầm? Hãy mô tả cách đi dây và lắp đặt các thiết bị đóng cắt và bảo vệ của mạng điện?

Lời giải chi tiết

- Ở trong lớp học mạng điện được lắp đặt nổi.

- Các dây dẫn được lồng trong ống cách điện đặt nổi theo trần nhà hoặc bám sát vào tường rồi chạy theo tường hoặc sàn nhà để nối với các thiết bị điện cũng như các thiết bị đóng cắt và bảo vệ của mạng điện như cầu giao, công tắc,…

Câu 1 trang 50 SGK Công Nghệ 9 - Lắp đặt mạng điện trong nhà

Đề bài: Hãy đánh dấu (x) vào cột "lắp đặt nổi" hoặc "lắp đặt ngầm" để khẳng định câu thể hiện đặc điểm của kiểu lắp đặt mạng điện?

Lời giải chi tiết

Đặc điểm Lắp đặt nổi Lắp đặt ngầm
1. Dây dẫn được lồng trong các ống nhựa đặt dọc theo trần nhà, dầm, xà. x  
2. Lắp đặt dây dẫn thường phải tiến hành trước khi đổ bê tông   x
3. Dây dẫn được đặt trong rãnh của tường, trần nhà, sàn bê tông. x  

Câu 2 trang 50 SGK Công Nghệ 9 - Lắp đặt mạng điện trong nhà

Đề bài: Hãy so sánh ưu nhược điểm của phương pháp lắp đặt dây dẫn điện của mạng điện trong nhà?

Lời giải chi tiết: Mạng điện trong nhà: lắp đặt kiểu nổi và lắp đặt kiểu ngầm.

Mạch điện trong nhà Lắp đặt kiểu nổi Lắp đặt kiểu ngầm
Ưu điểm

- Đảm bảo được yêu cầu mỹ thuật và tránh được các tác động xấu của môi trường đến dây dẫn điện.

- Dễ dàng kiểm tra, sửa chữa và thay thế khi bị sự cố.

- Vừa tiết kiệm không gian lắp đặt, vừa đảm bảo mỹ quan.

- Đảm bảo an toàn điện và phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Nhược điểm

- Nếu bố trí không hợp lý sẽ làm mất mỹ quan, chiếm nhiều không gian lắp đặt.

- Khó lắp đặt với kiểu nhà có kiến trúc phức tạp.

- Lắp đặt dây dẫn điện thường phải tiến hành song song khi xây lắp nhà ở.

- Khó kiểm tra, sửa chữa và khó thay thế khi bị sự cố.

3. Một số bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Lắp đặt mạng điện trong nhà theo kiểu nào?

A. Lắp đặt nổi

B. Lắp đặt ngầm

C. Cả A và B đều đúng

D. Cả A và B đều sai

Câu 2: Yêu cầu của bảng điện kaf cách mặt đất bao nhiêu?

A. dưới 1,3 m

B. từ 1,3m ÷ 1,5m

C. trên 1,5m

D. Đáp án khác

Câu 3: Đâu không phải yêu cầu kĩ thuật của mạng điện lắp đặt dây dẫn kiểu nổi?

A. Tổng tiết diện dây dẫn trong ống không vượt quá 40% tiết diện ống

B. Được phép luồn các đường dây khác cấp điện áp vào chung một ống

C. Khi dây dẫn đổi hướng phải tăng kẹp ống

D. Khi dây dẫn phân nhánh phải tăng kẹp ống

Câu 4: Yêu cầu của đường dây dẫn đi xuyên qua tường hoặc trần nhà:

A. Luồn dây qua ống cách điện

B. Hai đầu ống phải nhô ra khỏi tường 10mm

C. Cả A và B đều đúng

D. Cả A và B đều sai

Câu 5: Khi lắp đặt mạng điện theo kiểu ngầm thể hiện được đặc điểm cơ bản nào?

A. Dây dẫn được đặt trong rảnh các kết cấu xây dựng

B. Dây dẫn được đặt dọc theo trần nhà, cột, dầm, xà nhà

C. Khi dây dẫn đổi hướng hoặc phân nhánh phải tăng thêm kẹp ống

D. Dây dẫn được luồng trong các ống nhựa cách điện

Câu 6: Các phụ kiện làm theo ống luồn dây là:

A. Ống nối chữ T

B. Ống nối nối tiếp

C. Kẹp đỡ ống

D. Cả 3 đáp án trên

Câu 7: Có mấy kiểu lắp đặt mạng điện trong nhà?

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Câu 8: Trong lắp đặt mạng điện kiểu nổi, khi phân nhánh dây dẫn mà không sử dụng mối nối rẽ ta thường dùng:

A. Kẹp đỡ ống

B. Ống nối nối tiếp

C. Ống nối chữ L

D. Ống nối chữ T

Câu 9: Ưu điểm của lắp đặt mạng điện kiểu ngầm là gì? A. Đảm bảo vẻ đẹp mĩ thuật B. Dễ dàng sửa chữa khi hỏng hóc C. Tránh được tác động của môi trường đến dây dẫn D. Cả A và C đều đúng

Câu 10: Trong lắp đặt mạng điện kiểu nổi dùng ống cách điện, khi nối 2 ống luồn dây vuông góc với nhau ta thường dùng:

A. Ống nối chữ T

B. Ống nối nối tiếp

C. Ống nối chữ L

D. Kẹp đỡ ống

Câu 11: Khi lắp đặt mạng điện kiểu nổi dùng ống cách điện, tổng tiết diện dây dẫn không được vượt quá bao nhiêu % tiết diện ống?

A. 30%

B. 40%

C. 50%

D. 60%

Câu 12: Trong lắp đặt mạng điện kiểu nổi, bảng điện phải đặt cách mặt đất tối thiểu 1,3 - 1,5m để làm gì?

A. Đảm bảo an toàn cho người sử dụng

B. Thuận tiện cho người sử dụng

C. Tránh xa tầm tay trẻ em

D. Câu B, C đúng 

Xem thêm: Bài 8: Thực hành "Lắp mạch điện hai công tắc hai cực điều khiển hai đèn" - Công nghệ lớp 9