1. Nghề nghiệp là gì?

Nghề nghiệp là công việc được xã hội chấp nhận, tạo nên thu nhập cho bản thân và đem lại giá trị cho cộng đồng. Nghề nghiệp là một từ ghép được sử dụng giữa 2 từ đơn là nghề và nghiệp. Theo đó, "nghề" được hiểu là một công việc được thực hiện liên tục trong một thời gian. Nghề giáo là một danh xưng được xã hội thừa nhận, có thời gian lao động dài hạn, tạo ra được thu nhập cao và đem đến lợi nhuận cho xã hội. Ví dụ: Công việc của bạn là giảng dạy thì nghề nghiệp của bạn sẽ là giáo viên. Nghiệp được hiểu theo nghĩa Hán Nôm như một dạng thể của "ngành" hay nói đơn giản hơn nghiệp chính là một lĩnh vực nào đó. Cũng chính vì vậy mà chúng ta hay gọi những cụm từ như: Kinh doanh, sản xuất, dịch vụ,..... Theo thời gian thì từ nghiệp cũng dẫn đến từ nói tới việc làm cụ thể khác đó là "nghề nghiệp", "sự nghiệp", "cơ nghiệp",...... Vậy kết hợp ý nghĩa của 2 từ nghề và nghiệp ta sẽ thấy "nghề nghiệp" vốn là một công việc được xã hội thừa nhận, có thời gian làm việc dài hạn, cho thu nhập cao nên là sự chọn lựa hàng đầu của mọi người. Ví dụ: thầy giáo, bác sĩ, kỹ sư, y tá, đầu bếp,...

>> Xem thêm: Chức danh là gì? Chức danh nghề nghiệp là gì?

2. Ý nghĩa của nghề nghiệp

Sự nghiệp là một phần không thể thiếu trong đời sống của mỗi cá nhân. Với định nghĩa nghề nghiệp đã nói trên thì nó là tổng số lượng công việc mà bạn phải thực hiện trong suốt cuộc sống. Tuy nhiên, đó không phải là ý nghĩa đầy đủ của công việc như bài báo này đang hướng tới. Bạn hãy nghĩ ý nghĩa của công việc đó lớn hơn và bao quát hơn. Những quyết định mà bạn đưa ra khi chọn lựa một ngành học hay một công việc nào đó là các thành phần có ý nghĩa cho cả cuộc đời bạn. Đối với cách nhìn nhận khác thì nghề nghiệp được xem là tập hợp những quyết định và sự đóng góp của bạn trong chính trị, kinh tế, khoa học, văn hoá v.v. .. Vì thế, mọi quyết định về nghề nghiệp phải được cân nhắc thật kĩ trước khi đưa ra quyết định bởi nó ảnh hưởng rất lớn đến cả quãng cuộc đời của bạn.

Sự khác nhau giữa nghề nghiệp và công việc: Nếu công việc là một nhiệm vụ hay một nghĩa vụ phải làm để hưởng tiền lương hay tiền công thì nghề nghiệp cũng là một công việc cần hoàn thành cho cả cuộc đời của cá nhân. Bạn đã đầu tư sức lực và trí tuệ của mình vào công việc nhưng nghề nghiệp cũng đòi hỏi nhiều khả năng, nhiệt huyết và sự say mê của bản thân. Công việc thường bạn chỉ cần hoàn thành trong một khoảng thời gian cụ thể, quá giờ là sẽ kết thúc ngay, nhưng với nghề nghiệp bạn phải làm tới sáng, đêm để được trải nghiệm và học hỏi nhiều hơn nữa. Công việc thì chỉ là một phương tiện giúp bạn dễ dàng kiếm tiền trang trải cuộc sống còn nghề nghiệp lại chính là cánh tay đắc lực, luôn theo sát để bạn có công việc và thu nhập ổn định. Nếu công việc là một hành động diễn ra trong một thời gian ngắn và dễ dàng thay đổi thì sự nghiệp lại có tính chất dài hạn và ổn định cao. Ngoài ra, nếu công việc có yêu cầu về kỹ thuật và giáo dục thì nghề nghiệp còn đòi hỏi cả trình độ học vấn cũng như một số điều kiện khác.

>> Tham khảo: Chức danh tiếng Anh là gì? Chức danh nghề nghiệp tiếng Anh là gì?

3. Vai trò định hướng nghề nghiệp tương lai:

Định hướng nghề nghiệp là cung cấp những hiểu biết cũng như thông tin hữu ích liên quan đến việc lựa chọn công việc phù hợp. Việc định hướng này thường xuất phát từ những kiến thức, kỹ năng hay kinh nghiệm đề truyền đạt lại hoặc chia sẻ những quan điểm với những người có nhu cầu trong việc lựa chọn nghề nghiệp. Nếu một cá nhân thường xuyên chọn và theo đuổi một công việc nhất định hay lựa chọn các ngành nghề có liên quan thì cũng có thể đây là định hướng tương lai của người đó. Thông thường, các học sinh lớp 12 sẽ có những buổi định hướng riêng về nghề nghiệp của mình. Các bạn học sinh sẽ được hỏi về định hướng nghề nghiệp của bản thân để giáo viên hoặc những người định hướng sẽ hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của mình mà có hướng đi một cách hợp lý. Các buổi định hướng nghề nghiệp hiện nay thường xoay quanh về sở thích các môn học cũng như những lĩnh vực mà các bạn trẻ yêu thích. Từ đó, có thể dựa trên kinh nghiệm đi trước để truyền đạt và giúp các bạn học sinh chọn lựa ngành nghề học một cách phù hợp. Mỗi năm trên thế giới sẽ có khoảng 500 nghề mới ra đời và 600 nghề sẽ biến mất. Vì thế, nếu bạn không có định hướng nghề nghiệp vững vàng thì rất có thể bạn sẽ chọn nhầm con đường để tiến đến thành công của bản thân.
Tầm quan trọng của định hướng nghề nghiệp: Định hướng nghề nghiệp đúng đắn, vững vàng sẽ giúp bạn nhận thấy mình có thế mạnh ở lĩnh vực gì, đam mê ngành nghề nào mà có hướng phát triển cho phù hợp. Việc định hướng đúng nghề nghiệp sẽ giúp bạn tiết kiệm được một khoảng thời gian khá dài trong việc quay trở lại với những ngành mà mình đã bỏ lỡ. Không những vậy, nó còn giúp bạn tiết kiệm thêm một khoản chi phí rất lớn nữa đây, đó là khi bạn lựa chọn đúng ngành nghề và phát huy tối đa khả năng của mình chắc chắn bạn sẽ có được mức lương xứng đáng với năng lực của chính mình. Bạn cần vạch ra nhiều lựa chọn nghề khác nhau dựa trên: sở thích, cá tính, khả năng, cơ hội công việc,...... để không hối tiếc vì đã làm trái ngành hoặc bị thất nghiệp sau khi kết thúc chương trình đại học.

4. Các bước lập kế hoạch nghề nghiệp trong tương lai chi tiết nhất:

Lập kế hoạch cho mình là quá trình bạn đưa ra các công việc phải hoàn thành trong một danh sách, sắp xếp chúng theo từng bước như thời gian hoặc mục tiêu quan trọng nhất nên thực hiện trước. Xác định rõ nên làm gì, thực hiện như thế nào và ở thời điểm nào. Việc làm kế hoạch là nối một nhịp cầu từ tình trạng hiện tại tới cái mà chúng ta mong muốn có trong cuộc sống. Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên của nhà quản trị doanh nghiệp, có vai trò quan trọng bởi vì nó gắn liền với việc xác định và thực hiện các chiến lược dài hạn cho tương lai của một tổ chức, của một doanh nghiệp. Dưới đây là 5 bước để lập kế hoạch nghề nghiệp cho tương lai chi tiết nhất:

Bước 1: Lập kế hoạch:

Bạn hãy dành một thời gian đủ lâu để bắt đầu viết ra giấy các mục tiêu mà bạn mong muốn đạt được, sau đó phân loại chúng theo thứ tự ưu tiên nhất, xem mục tiêu nào được và không được, mục tiêu nào cần hoàn thành trước và mục tiêu nào phải làm sau. Để có thêm động lực mạnh mẽ hơn nữa cho việc hoàn thành, bạn nên tìm hiểu xem lý do khiến bạn phải làm điều này là như thế nào? Điều quan trọng nhất đó chính là biết rõ bản thân thực sự cần gì và có thể làm được những gì trong tương lai. Nó sẽ là nền tảng vững chắc nhất để bạn vượt lên mọi khó khăn khi thực hiện điều gì đó không từ bỏ. Hãy bắt đầu phác hoạ rõ nét bức tranh thành công khi đạt được và đề ra kế hoạch chi tiết để làm được điều đó. Mặc dù, thời gian dự tính hoàn thành sẽ bị điều chỉnh do ảnh hưởng bởi các nhân tố khác nhau nhưng kế hoạch vẫn là công cụ giúp bạn từng bước tiến sát và thành công hơn nữa.

Bước 2: Xác định mục tiêu ngắn hạn và lâu dài:

Nếu thời gian thực hiện của bạn quá dài 4, 5 năm sẽ khiến bạn nhanh chóng chán nản và mệt mỏi, thậm chí là mất phương hướng vì không có khung thời gian cụ thể để hoàn thành kế hoạch ngắn hạn do có quá nhiều biến động, thay đổi. Vì vậy, việc cụ thể hoá những gì phải thực hiện là càng cụ thể càng tốt. Khi bạn đã thiết lập các mục tiêu rõ ràng, có được bức tranh tốt, bạn nên chia kế hoạch lớn của mình ra những phần nhỏ hơn với thời gian ngắn hơn. Ví dụ: kế hoạch của bạn có thời hạn là 5 năm, nên chia các phần công việc theo từng năm một, và mỗi năm sẽ chia đều ra theo 12 tháng. Việc chia nhỏ thời gian thực hiện sẽ cho bạn biết những nhiệm vụ quan trọng và cụ thể nào có vai trò vô cùng lớn trong việc khích lệ, tạo niềm cảm hứng nhiều hơn nữa đối với bạn. Việc làm này rất có ích khi chiến lược của bạn rõ ràng hơn, đi từ các mục tiêu nhỏ đến đạt được mục tiêu lớn bạn sẽ nhanh chóng tiến bộ và thành công hơn.

Bước 3: Chọn người mà bạn mong muốn trở thành:

Khi đã xây dựng xong mục tiêu rõ ràng, bạn cần tìm hiểu về hình mẫu đó, bởi vì ở trong bất cứ gia đình nào cũng sẽ có người thân đã đi trước, bạn nên tham khảo rất nhiều nguồn khác nhau: bố mẹ, ông bà, anh chị em, cô chú,.... Những người đã có kinh nghiệm về lĩnh vực mà bạn mong muốn. Hãy lựa chọn những người bạn đánh giá cao nhất và tìm hiểu hướng đi của họ. Điều đó, sẽ gợi ý cho bạn hướng đi đúng và rút ngắn thời gian tìm hiểu những thông tin mà không đi vào thực tiễn, vừa mất công sức vừa tốn thời gian. Song song đó, bạn sẽ loại bỏ bớt đi những trở ngại và đạt được thành công dễ dàng hơn.

Bước 4: Linh hoạt trong kế hoạch:

Không phải mục tiêu nào đặt ra cũng hoàn thành theo đúng thời gian dự kiến 100%, bởi vì cuộc sống luôn biến đổi, chúng ta không lường trước được những gì sẽ xảy đến. Vì thế, trước khi làm điều gì, bạn nên dành chút thời gian để hình dung về vấn đề mình sẽ gặp phải, nếu bạn thật sự hiểu được các trở ngại đó thì hãy bắt tay thực hiện nó. Điều đó không chỉ giúp bạn chuẩn bị sẵn tinh thần khi phải đối mặt với sự cố hoặc thất bại mà còn giúp bạn vơi bớt những rối trí và lo lắng. Tinh thần của bạn sẽ sớm được vực dậy nhanh chóng nếu hiểu được vấn đề và linh hoạt thay đổi mục tiêu của mình sao cho phù hợp nhất, điều đó là cơ sở giúp bạn có hướng đi mới tốt hơn.

Bước 5: Tạo môi trường tích cực và năng động:

Sau 4 bước trên, đây là bước rất khó khăn, vì khi thực hiện mục tiêu của riêng mình, ngoài sự thiện chí có được, bạn sẽ gặp không ít các phản hồi trái chiều từ phía bản thân, gia đình hay bạn bè xung quanh. Bởi mỗi người sẽ có những cái nhìn và quan điểm khác nhau, đôi khi những phản hồi tiêu cực ấy lại xuất phát từ việc họ không đủ khả năng, sự tự tin hay tầm nhìn để thấu hiểu hết những điều bạn nghe được. Vì vậy, việc lựa chọn chia sẻ bản kế hoạch của bạn với ai cũng rất cần thiết mà điều cốt yếu là phải đặt lòng tin ở bản thân và biết rõ rằng mình sẽ không bị dao động trước những lời phê bình tiêu cực từ người khác. Hãy tạo cho bản thân một môi trường tích cực, thường xuyên gặp gỡ với những người đang không ngừng nỗ lực theo đuổi đam mê, có chung chí hướng và có thể thấu hiểu về bạn thì đó sẽ là nguồn động viên lớn lao.

6. Top những ngành nghề " hot " nhất hiện nay

Sự thay đổi không ngừng của xã hội kéo theo những biến động to lớn trong từng ngành nghề. Ước tính mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 600 nghề sẽ biến mất và thay thế vào đó là 500 ngành nghề mới ra đời. Riêng tại Việt Nam, để phục vụ nhu cầu sử dụng lực lượng lao động của xã hội, nước ta có khoảng 200 trường đại học với gần 300 ngành nghề đào tạo. Để tránh cho bạn "chìm" giữa "biển nghề" mênh mông và không biết nên làm gì, dưới đây là những ngành "hot" nhất hiện nay:

Lập trình viên máy tính: Việt Nam đang có những sự thay đổi vượt bậc trong thời đại công nghệ số. Bản chất của cách mạng công nghệ 4.0 là việc ứng dụng công nghệ, khoa học dữ liệu và sử dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ sản xuất và cuộc sống con người. Thời đại bùng nổ công nghệ 4.0, nhóm ngành công nghệ thông tin nói chung và lập trình viên máy tính nói riêng có một sức thu hút nhân sự vô cùng lớn. Hầu hết các doanh nghiệp lớn nhỏ hiện nay đều có nhu cầu tuyển dụng nhân lực cho vị trí Kỹ sư, Quản lý hệ thống thông tin hay Chuyên viên về công nghệ thông tin,....... Vì thế bạn không phải lo nghĩ quá nhiều đến vấn đề công việc cũng như mức lương khởi điểm sau khi ra trường.
Kỹ sư công nghệ ôtô: Cơ cấu kinh tế Việt Nam ngày một lộ rõ "diện mạo" mới, dịch chuyển trọng tâm từ sản xuất nông nghiệp sang đẩy mạnh phát triển công nghiệp - dịch vụ. Thêm vào đó, nhu cầu sở hữu và sử dụng xe hơi tại Việt Nam ngày một tăng cao. Đó là những lý do đưa ngành công nghiệp ô tô tăng cao, lọt top những ngành nghề "hot" nhất hiện tại. Trong tương lai gần, khi nhiều thương hiệu ô tô lớn đến nước ta và thuế nhập khẩu hạ, mức tiêu thụ xe sẽ ngày càng gia tăng. Nghề kỹ sư ô tô cũng vì thế mà "hái ra tiền". Mức lương trung bình hiện nay của ngành nghề này dao động trong khoảng từ 15 - 20 triệu đồng/tháng.
Nhân viên văn phòng: Nhân viên hành chính là một trong nhiều vị trí công việc mà các doanh nghiệp, tổ chức tuyển dụng hiện nay. Họ là người thường xuyên nói chuyện với khách hàng để xây dựng thương hiệu và tăng doanh thu. Công việc kinh doanh có ba hình thức phổ biến là hỗ trợ bán hàng bằng điện thoại di động, gặp gỡ và ký kết hợp đồng với khách bên ngoài văn phòng hoặc trực tiếp bán hàng tại shop, showroom. Nhìn chung nhân viên kinh doanh có mức lương không cố định và phụ thuộc vào chất lượng hàng hoá - dịch vụ họ bán ra. Tuy vậy, có thể thống kê mức lương trung bình của ngành nghề này là từ 9 - 10 triệu mỗi tháng.
Nhân viên Truyền thông – Marketing: Nhân viên Truyền thông - Marketing không những được làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, với mức lương cao mà còn có cơ hội việc làm mở rộng, đa dạng hoá. Rất nhiều công ty, thương hiệu đang cần đến sự hỗ trợ của đội ngũ Marketing nhằm nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần, đặc biệt trong thời buổi bùng nổ truyền thông đại chúng như hiện nay. Người làm Truyền thông - Marketing sẽ thực hiện nhiều công việc như quản lý nội dung trang web, viết bài PR giới thiệu sản phẩm, tăng lưu lượng truy cập Facebook bằng những bài viết quảng cáo...... Công việc này đòi hỏi nhiều sự sáng tạo và nắm bắt xu hướng xã hội. Vì vậy mà mức thu nhập cũng tương xứng với việc "vận hành" nó.
Thiết kế: Đây là một nghề tuy còn khá mới mẻ ở Việt Nam nhưng cũng rất hot với giới trẻ hiện nay. Sở dĩ nếu bạn thành công trong ngành này bạn sẽ có cơ hội nhận được thu nhập ở mức đáng mơ ước. Với sự phát triển của công nghệ hiện nay thì ngành này đang ngày một hoàn thiện và có nhiều bước tiến mới. Bạn có thể lựa chọn các loại hình công việc thiết kế khác nhau: thiết kế trang phục, thiết kế đồ hoạ, thiết kế website,....... miễn sao nó phù hợp với năng lực và sở thích của bạn.
MMO (Making money online): Đây là ngành nghề không còn quá xa lạ đối với giới trẻ hiện nay. Bạn có thể kiếm thêm thu nhập từ việc online. Nó bắt đầu từ những việc đơn giản như: quay clip hay viết những gì mình thấy thích và up lên mạng. Nhưng từ đó nó dần trở thành một cái nghề và kiếm được số tiền cực khủng. Hầu hết, những người làm công việc này như: streamer, vlogger, reviewer,... đã kiếm được vài chục đến vài trăm triệu đồng một tháng. Hiện nay, một số trường đại học cũng dần phổ cập môn học này vào chương trình đào tạo của họ.

Hy vọng bài viết trên của Luật Minh Khuê đã cung cấp cho quý bạn đọc những kiến thức hữu ích, trân trọng cảm ơn!