Lấy ý kiến việc khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên biển

1. Nguyên tắc lập chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo

Nguyên tắc thiết lập chiến lược được quy định trong Điều 9, Khoản 1 của Luật Tài nguyên, Môi trường Biển và Hải đảo năm 2015 bao gồm:

- Đảm bảo sự phù hợp với các chiến lược tổng thể phát triển kinh tế-xã hội, chiến lược biển của Việt Nam và chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia.

- Thực hiện yêu cầu khai thác và sử dụng tài nguyên một cách hợp lý và hiệu quả, đồng thời bảo vệ môi trường biển và hải đảo. Cũng cần đáp ứng và ứng phó với biến đổi khí hậu, biến đổi nước biển, bảo vệ chủ quyền quốc gia và đảm bảo an ninh quốc gia.

- Bảo tồn và tôn vinh các giá trị di sản văn hóa.

Việc xây dựng chiến lược dựa trên:

- Đánh giá tiềm năng của tài nguyên biển và hải đảo.

- Kết quả điều tra cơ bản về tài nguyên và môi trường biển và hải đảo.

- Kết quả của các hoạt động thăm dò, đánh giá và thống kê về tài nguyên biển và hải đảo.

- Dự báo tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng đối với tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

- Các nhu cầu liên quan đến khai thác và sử dụng tài nguyên biển và hải đảo.

- Yêu cầu và nhu cầu về bảo vệ môi trường biển và hải đảo.

2. Lấy ý kiến việc khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên biển

Thực hiện theo Văn bản số 5605/BTNMT-VP, ngày 13/9/2021 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, thông báo về việc đăng tải trên trang thông tin điện tử nhằm thu thập ý kiến về Dự thảo Chiến lược Khai thác và Sử dụng Bền vững Tài nguyên cùng việc Bảo vệ Môi trường Biển và Hải Đảo.

Sở Tài nguyên và Môi trường đã đề nghị các cơ quan liên quan tham gia đóng góp ý kiến vào các tài liệu sau đây:

- Dự thảo Tờ trình Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược Khai thác và Sử dụng Bền vững Tài nguyên, cùng với Bảo vệ Môi trường Biển và Hải Đảo, với mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

- Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ liên quan đến việc chấp nhận Chiến lược Khai thác và Sử dụng Bền vững Tài nguyên, Bảo vệ Môi trường Biển và Hải Đảo, đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

- Báo cáo thuyết minh về Chiến lược Khai thác và Sử dụng Bền vững Tài nguyên, cùng với Bảo vệ Môi trường Biển và Hải Đảo, với mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

3. Nội dung cơ bản của chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo

Chiến lược khai thác và sử dụng tài nguyên bền vững, cùng với bảo vệ môi trường biển và hải đảo đến năm 2030, và tầm nhìn đến năm 2050, bao gồm các nội dung cơ bản sau:

* Quan điểm:

   - Xem tài nguyên, môi trường biển và hải đảo như một nền tảng và nguồn lực quan trọng để phát triển đất nước. Chúng phải được khai thác và sử dụng hiệu quả và bền vững.

   - Khai thác và sử dụng tài nguyên bền vững, cùng với bảo vệ môi trường biển và hải đảo, phải dựa trên kết quả điều tra cơ bản và áp dụng công nghệ hiện đại.

   - Khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên, cùng với bảo vệ môi trường, là trách nhiệm và quyền lợi của tất cả các bên liên quan.

* Mục tiêu:

   Chiến lược xác định mục tiêu tổng quát và bốn mục tiêu cụ thể đến năm 2030 về:

   - Khai thác và sử dụng tài nguyên biển và hải đảo.

   - Bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học.

   - Ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai.

   - Điều tra cơ bản và nghiên cứu khoa học.

   Các chỉ tiêu quan trọng bao gồm:

   - Thu gom và xử lý 100% chất thải nguy hại và chất thải rắn sinh hoạt tại các đô thị ven biển để đạt quy chuẩn môi trường.

   - Bảo tồn ít nhất 6% diện tích tự nhiên của vùng biển quốc gia thông qua việc tăng diện tích khu bảo tồn biển, khu vực biển và ven biển.

   - Điều tra cơ bản tài nguyên và môi trường biển ở tỷ lệ bản đồ 1:500.000 tối thiểu 50% diện tích vùng biển của Việt Nam.

* Tầm nhìn đến năm 2050:

   - Tài nguyên biển và hải đảo sẽ được khai thác hợp lý và sử dụng hiệu quả, giúp Việt Nam trở thành một quốc gia biển mạnh mẽ trên cơ sở của tăng trưởng xanh.

   - Đa dạng sinh học biển sẽ được bảo tồn, và môi trường biển cũng như hải đảo sẽ duy trì sự trong lành, tạo ra một xã hội hài hòa với thiên nhiên.

* Giải pháp định hướng, nhiệm vụ và giải pháp tổng thể:

   Chiến lược chỉ rõ các hướng dẫn và nhiệm vụ liên quan đến:

   - Khai thác và sử dụng tài nguyên biển và hải đảo.

   - Bảo vệ môi trường biển và hải đảo.

   - Bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn lợi biển và hải đảo.

   - Ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

   - Điều tra cơ bản biển và hải đảo.

   - Phát triển khoa học và công nghệ.

   - Hợp tác quốc tế.

   - Hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo.

   - Mở rộng hợp tác quốc tế về quản lý và nghiên cứu tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

4. Công bố Chiến lược khai thác, sử dụng bền vững biển và hải đảo

Trong chuỗi sự kiện chào mừng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam (từ ngày 1 đến 8/6) năm 2023, chiều ngày 3/6, tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức một hội nghị quan trọng để công bố Chiến lược về khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên, cùng với bảo vệ môi trường biển và hải đảo, với mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

Trong bài phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về "Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045". Nghị quyết này đã xác định rằng phát triển kinh tế biển phải dựa trên tăng trưởng xanh, bảo tồn đa dạng sinh học, và hệ sinh thái biển; cần duy trì sự cân bằng giữa hệ sinh thái kinh tế và tự nhiên, giữa bảo tồn và phát triển, và giữa lợi ích của các địa phương có biển và không có biển. Ngoài ra, phải cơ cấu lại các ngành và lĩnh vực để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh, đồng thời tận dụng tiềm năng và lợi thế của biển để thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia.

Nhằm đóng góp vào việc thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 48/NQ-CP ngày 3/4/2023 về Chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo đến năm 2030, và tầm nhìn đến năm 2050. Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức hội nghị này với hy vọng nhận được sự quan tâm và ủng hộ từ cộng đồng để thực hiện một cách hiệu quả Chiến lược này, đảm bảo quốc phòng, an ninh, và bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, và quyền tài phán quốc gia trên biển.

Trong bài phát biểu tại hội nghị, Trưởng đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNDP) đã chúc mừng Chính phủ Việt Nam đã ban hành Chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, cùng với bảo vệ môi trường biển và hải đảo đến năm 2030, và tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược này đã tái khẳng định cam kết của Chính phủ đối với tăng trưởng xanh, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường biển và tạo ra một xã hội hài hòa với thiên nhiên.

UNDP đánh giá cao bước tiến quan trọng này trong việc phát triển các giải pháp có lợi cho cả đại dương và nhân dân Việt Nam, đồng thời góp phần vào sự bảo vệ hành tinh chung của chúng ta. Để đạt được thành công theo các mục tiêu mà Chiến lược đã đề ra, UNDP đưa ra những khuyến nghị cụ thể về những khía cạnh mà Việt Nam cần tập trung:

Thứ nhất, sau khi Chiến lược được thông qua, Chính phủ cần ưu tiên việc xây dựng và phê duyệt quy hoạch không gian biển (MSP). Đây là một bước quan trọng để tận dụng tiềm năng lớn của nền kinh tế biển bền vững. UNDP đã có vinh dự được hỗ trợ và tham gia vào quá trình xây dựng MSP.

Thứ hai, biển và hải đảo của Việt Nam hiện nay đang được khai thác bởi nhiều ngành khác nhau, nhưng việc phối hợp và quản lý hiệu quả vẫn còn hạn chế. Cần tăng cường quản trị và điều phối trong các lĩnh vực kinh tế biển như du lịch, vận tải biển, thủy sản, công nghiệp, thăm dò và phát triển năng lượng, quy hoạch, đầu tư và môi trường. Điều này rất quan trọng để thực hiện thành công Chiến lược cũng như các chính sách quan trọng khác về biển và hải đảo.

Thứ ba, hỗ trợ quốc tế về chuyển giao công nghệ, tài chính bền vững, và học hỏi từ kinh nghiệm của các nước và đối tác phát triển khác là điều cần thiết để thúc đẩy sự thay đổi. Điều này cũng là một trong những mục tiêu quan trọng của Nghị quyết số 48. UNDP khuyến nghị Việt Nam nên học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác và các đối tác phát triển trong quá trình thực hiện Chiến lược, đặc biệt khi nhiều tài nguyên biển vượt qua biên giới quốc gia và đòi hỏi sự hợp tác quốc tế để quản lý một cách hiệu quả và bền vững.

Bài viết liên quan: Tài nguyên biển là gì? Nguyên tắc bảo vệ môi trường, tài nguyên biển?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!