1. Livestream bán hàng trên mạng là mô hình như thế nào?
Livestream (phát trực tuyến) là phương thức truyền dữ liệu trực tuyến để phát cho người xem video trên Internet. Việc phát trực tuyến thông qua Internet có gửi và truyền video theo thời gian thực, mà không cần ghi lại hoặc lưu trữ trước. Khi livestream bạn cần có kết nối internet và đường truyền tốt, một phần mềm, nền tảng để livestream và các thiết bị hỗ trợ như điện thoại, máy tính bảng, micro, đèn chiếu sáng. Việc livestream có thể giúp chúng ta tiếp cận được nhiều người và người xem có thể để lại các tương tác, bình luận trực tiếp tại đây. Ngày nay livestream được ứng dụng đa dạng trong các chương trình truyền hình trên tivi, sự kiện, trò chơi điện tử, bán hàng online…
Livestream bán hàng là hình thức bán hàng bằng cách phát video trực tuyến. Hình thức bán hàng bằng Livestream đang khá phổ biến khi có thể thu hút lượng lớn người xem và chốt hàng trăm đơn hàng chỉ trong một buổi phát video. Các kênh có thể livestream bán hàng như Facebook, Youtube, Bigo,... tuy nhiên livestream Facebook vẫn đang là kênh hiệu quả nhất.
Khác với bán hàng và quảng cáo qua các video quay dựng sẵn, mang tính thụ động và bạn không thể kiểm soát được sự tương tác của khách hàng. Với Livestream, mọi hình ảnh, âm thanh trong buổi phát sóng sẽ hiện lên một cách chân thực nhất. Người livestream có thể thu hút khách hàng qua giọng nói, hình ảnh thực của sản phẩm, qua các tương tác, lời kêu gọi, khuyến mãi từ đó khách hàng có thể để lại bình luận, cảm xúc, đặt hàng và tương tác trực tiếp với video stream của họ.
2. Livestream bán hàng trên mạng có phải đăng ký kinh doanh không?
Livestream bán hàng trên mạng là một trong những loại hình bán hàng kinh doanh online. Để xác định có cần đăng ký kinh doanh hay không thì còn phải tùy theo từng hình thức kinh doanh. Theo hệ thống pháp luật hiện hành thì việc kinh doanh online qua hình thức livestream không thuộc vào một trong những ngành nghề kinh doanh có điều kiện và bắt buộc phải đăng ký kinh doanh được quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư năm 2020. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là có thể tự do livestream bán hàng trên mạng để thu lợi nhuận về.
Mặt khác, căn cứ theo quy định tại Điều 1 và Điều 3 Nghị định 39/2007/NĐ-CP thì cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên không phải đăng ký kinh doanh. Theo đó, cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên được hiểu là cá nhân tự mình hàng ngày thực hiện một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động được pháp luật cho phép về mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác nhưng không thuộc đối tượng phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật về đăng ký kinh doanh và không gọi là “thương nhân” theo quy định của Luật Thương mại.
Bên cạnh đó, căn cứ vào khoản 1 Điều 55 Nghị định 52/2013/NĐ-CP quy định về thương mại điện tử thì thương nhân, tổ chức tiến hành đăng ký trực tuyến với Bộ Công Thương về việc thiết lập website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử sau khi website đã được hoàn thiện với đầy đủ cấu trúc, tính năng và thông tin theo đề án cung cấp dịch vụ, đã hoạt động tại địa chỉ tên miền được đăng ký và trước khi chính thức cung cấp dịch vụ đến người dùng. Theo đó, đối với cá nhân kinh doanh online qua mạng xã hội thì không phải trường hợp nào cũng phải đăng ký kinh doanh, cụ thể:
Thứ nhất, bán hàng online kiểu tự phát:
Đối với loại hình này không cần phải đăng ký kinh doanh, không cần phải khai báo thuế. Người bán tự chịu trách nhiệm với hoạt động kinh doanh của mình. Mô hình này phù hợp với mô hình kinh doanh nhỏ, lẻ, cung cấp một vài mặt hàng cơ bản. Tuy nhiên, loại bán hàng online tự phát này chỉ mang tính chất tạm thời, khi muốn kinh doanh lớn hơn, có ý định phát triển lâu dài hay có ý định mở cửa hàng sẽ không còn phù hợp. Và loại hình này rất có thể bị cơ quan chức năng xử phạt, đình chỉ hoạt động khi phát hiện dấu hiệu đội lốt kinh doanh tự phát để trốn thuế.
Thứ hai, bán hàng online quy mô hộ cá thể:
Đối với loại bán hàng online này thì cần đăng ký kinh doanh và tổ chức kinh doanh sẽ tiến hành thực hiện đăng ký kinh doanh với Ủy ban nhân dân cấp quận/ huyện nơi hoạt động bán hàng được diễn ra. Với loại kinh doanh này thì sẽ được pháp luật bảo vệ. Và hộ kinh doanh cá thể sẽ bắt đầu kê khai thuế, phải đóng lệ phí môn bài khi bắt đầu đăng ký kinh doanh. Thuế Giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân của chủ hộ kinh doanh được miễn nếu có doanh thu dưới 100 triệu/ năm. Cách xác định số thuế phải nộp khá là phức tạp, thậm chí cá biệt cho riêng 1 hộ kinh doanh.
Thứ ba, bán hàng online quy mô doanh nghiệp:
Đối với mô hình bán hàng qua livestream nhưng quy mô doanh nghiệp thì cũng cần đăng ký kinh doanh và các mức thuế được quy định rõ ràng. Đây là mô hình có thể mở rộng và phát triển lâu dài, phù hợp với quy mô kinh doanh vừa và lớn. Doanh nghiệp cần phải tiến hành khai báo thuế thường xuyên và có nhiều thủ tục pháp lý và quy định phải tuân theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, căn cứ vào Điều 52 Nghị định 52/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 10 Nghị định 08/2018/NĐ-CP thì các thương nhân, tổ chức, cá nhân được thiết lập website thương mại điện tử bán hàng nếu đáp ứng các điều kiện sau đây:
- Là thương nhân, tổ chức hoặc cá nhân đã được cấp mã số thuế cá nhân”.
- Đã thông báo với Bộ Công Thương về việc thiết lập website thương mại điện tử bán hàng theo quy định tại Điều 53 Nghị định này.
Như vậy, từ căn cứ trên có thể thấy Điều 52 Nghị định 52/2013/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 10 Nghị định 08/2018/NĐ-CP) là áp dụng với trang báng hàng điện tử, còn việc kinh doanh trên các trang mạng xã hội như Facebook, Instagram, Tiktok, ... thì không phải đăng ký thành lập website thương mại điện tử. Bởi vì, ví dụ như Facebook là trang mạng xã hội, bản thân chủ trang này tức là công ty sở hữu Facebook sẽ phải đăng ký, chứ không phải người dùng nên cá nhân, tổ chức bán hàng livestream trên các mạng xã hội này không cần đăng ký thương mại điện tử với các trang này.
3. Trách nhiệm của người livestream bán hàng trên mạng là gì?
Căn cứ tại Điều 37 Nghị định 52/2013/NĐ-CP thì khi kinh doanh online trên mạng qua hình thức livestream, người kinh doanh cần phải có trách nhiệm trên sàn giao dịch thương mại điện tử. Cụ thể như sau:
- Cung cấp đầy đủ và chính xác các thông tin quy định tại Điều 29 Nghị định này cho thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ sàn giao dịch thương mại điện tử khi đăng ký sử dụng dịch vụ.
- Cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa, dịch vụ theo quy định từ Điều 30 đến Điều 34 Nghị định này khi bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên sàn giao dịch thương mại điện tử.
- Đảm bảo tính chính xác, trung thực của thông tin về hàng hóa, dịch vụ cung cấp trên sàn giao dịch thương mại điện tử.
- Thực hiện các quy định tại Mục 2 Chương II Nghị định này khi ứng dụng chức năng đặt hàng trực tuyến trên sàn giao dịch thương mại điện tử.
- Cung cấp thông tin về tình hình kinh doanh của mình khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để phục vụ hoạt động thống kê thương mại điện tử.
- Tuân thủ quy định của pháp luật về thanh toán, quảng cáo, khuyến mại, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định của pháp luật có liên quan khác khi bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên sàn giao dịch thương mại điện tử.
- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.
Như vậy, người kinh doanh livestream bán hàng trên mạng có trách nhiệm liên quan đến cung cấp những thông tin liên quan đến hàng hóa, dịch vụ, tình hình kinh doanh,… cũng như phải tuân thủ các quy định của pháp luật về thanh toán, quảng cáo, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng,… và đặc biệt là phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế.
Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết của Luật Minh Khuê như sau:
Kinh doanh bán hàng qua facebook có phải nộp thuế không?
Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Ngoài ra, khách hành cũng có thể liên hệ trực tiếp với các luật sư của Luật Minh Khuê để được giải đáp các vấn đề liên quan đến: Luật sư Lê Thị Hằng qua số điện thoại: 0986366162. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.
