1. Đề thi THPT Quốc gia được quy định như thế nào?

Đề thi THPT Quốc gia là một bài kiểm tra quan trọng ở Việt Nam dành cho học sinh lớp 12, nhằm đánh giá năng lực và kiến thức của học sinh sau 12 năm học tại trường phổ thông. THPT là viết tắt của "Trung học phổ thông", đại diện cho cấp học trung học ở Việt Nam. Quốc gia cho thấy đề thi này áp dụng trên toàn quốc và có tính chuẩn hóa.

Đề thi THPT Quốc gia bao gồm các môn học như Ngữ văn, Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh và một số môn tự chọn khác. Đề thi được công bố trước đợt thi, thường là vào cuối năm học, để học sinh có thời gian chuẩn bị và ôn tập. Các câu hỏi trong đề thi THPT Quốc gia được thiết kế để đánh giá năng lực và kiến thức của học sinh, và kết quả của bài thi này có thể ảnh hưởng đến việc xét tuyển vào các trường đại học và cao đẳng.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Quyết định 531/QĐ-TTg, đề thi chính thức của kỳ thi THPT Quốc gia được xác định là bí mật nhà nước với mức độ tối mật. Điều này có nghĩa là đề thi được coi là thông tin quan trọng và nhạy cảm của nhà nước, không được tiết lộ hay công khai mà chỉ dành riêng cho các thí sinh tham gia kỳ thi.

Và cũng theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2018 thì hành vi làm lộ đề thi THPT Quốc gia là một hành vi bị nghiêm cấm. Điều này đồng nghĩa với việc việc tiết lộ đề thi là vi phạm pháp luật và bị coi là vi phạm bí mật nhà nước. Người tiết lộ đề thi THPT Quốc gia sẽ phải đối mặt với hình phạt và xử lý theo quy định của nhà nước. Mức độ nghiêm trọng của hành vi này sẽ quyết định hình phạt cụ thể mà người vi phạm sẽ chịu.

2. Cố ý làm lộ đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia thì cấu thành tội gì?

Từ nội dung phân tích trên thì đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia được xác định là bí mật nhà nước. Do đó, người làm lộ đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia sẽ được xác định là thực hiện hành vi làm lộ bí mật nhà nước.

Dưới góc nhìn pháp lý, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước và tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy vật hoặc tài liệu bí mật nhà nước theo quy định tại Điều 337 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Để bị xem là vi phạm tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước, người phạm tội phải đáp ứng các điều kiện pháp lý sau đây:

- Chủ thể của tội:

Người phạm tội phải có năng lực chịu trách nhiệm hình sự và có trách nhiệm giữ bí mật nhà nước. Thông thường, những người có trách nhiệm giữ bí mật nhà nước và cố ý làm lộ bí mật nhà nước thường lợi dụng chức vụ hoặc quyền hạn của mình.

- Khách thể của tội:

Tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước và tội chiếm đoạt, mua bán, hoặc tiêu hủy vật hoặc tài liệu bí mật nhà nước xâm phạm đến hoạt động quản lý hành chính nhà nước về bảo đảm an toàn của thông tin chưa được công bố.

- Mặt khách quan của tội:

Hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước được biểu hiện thông qua lời nói, chữ viết hoặc cho người khác xem, nghe, đọc, sao chụp bí mật nhà nước. Hậu quả của tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước không là yếu tố định tội, nhưng sẽ được xem xét khi quyết định hình phạt. Nếu hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, hình phạt sẽ nặng hơn.

- Mặt chủ quan của tội:

Người thực hiện hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước phải có chủ ý cố ý làm lộ. "Cố ý" là một thuật ngữ pháp lý được sử dụng để chỉ hành vi hoặc tình hình mà người thực hiện có ý định hoặc ý chí rõ ràng và tồn tại ý thức về hành vi của mình. Đó là khi người đó hành động một cách chủ đích, có ý định cụ thể và tự ý muốn thực hiện hành vi đó. Nếu một hành vi được xác định là cố ý, người thực hiện có thể chịu trách nhiệm hình sự cao hơn so với trường hợp vô ý. Để xác định xem một hành vi có phải là cố ý hay không, cần phân tích tình tiết, chứng cứ và ý chí của người thực hiện trong quá trình xảy ra hành vi đó.

Đối với tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy vật hoặc tài liệu bí mật nhà nước, điều luật không quy định về tội phạm này có tính cố ý hay vô ý. Tuy nhiên, bản chất của hành vi chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy vật hoặc tài liệu bí mật nhà nước đã chứa đựng sự cố ý của người thực hiện hành vi đó.

Qua đó, hành vi cố ý làm lộ đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia, khi đáp ứng các yếu tố pháp lý nêu trên, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước và tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy vật hoặc tài liệu bí mật nhà nước. Cụ thể, hình phạt và trách nhiệm hình sự sẽ tùy thuộc vào quy định cụ thể của pháp luật và quyết định của cơ quan tư pháp.

Khi đó, người phạm tội sẽ bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn, trong đó thời hạn cao nhất lên đến 15 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn bị áp dụng thêm hình phạt bổ sung là Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Vô ý làm lộ đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia cấu thành tội gì?

Dưới góc nhìn pháp lý, những người thực hiện hành vi vô ý làm lộ đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước, tội làm mất vật, tài liệu bí mật nhà nước theo quy định tại Điều 338 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Để bị xem là vi phạm tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước, người phạm tội phải thỏa mãn 04 yếu tố pháp lý sau:

Vô ý làm lộ bí mật Nhà nước là nói, viết hoặc cho người khác xem, nghe, đọc, sao chụp bí mật Nhà nước, nhưng không thấy trước được hành vi của mình có khả năng làm lộ bí mật Nhà nước mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hoặc tuy thấy trước hành vi của mình có thể làm lộ bí mật Nhà nước nhưng tin rằng hậu quả đó không xảy ra.

Chủ thể của tội phạm

Người thực hiện hành vi vi phạm phải là người có năng lực chịu trách nhiệm hình sự, ngoài ra người phạm tội có thể là người có trách nhiệm giữ bí mật Nhà nước, nhưng vì sơ xuất nên đã để lộ, làm mất vật, tài liệu bí mật Nhà nước.

Khách thể của tội phạm

Tội vô ý làm lộ bí mật Nhà nước xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính Nhà nước trong việc bảo đảm sự an toàn của những tin tức mà Nhà nước chưa công bố hoặc không công bố.

Mặt khách quan của tội phạm

Tùy thuộc vào hành vi lộ hoặc làm mất vật, tài liệu bí mật nhà nước, hậu quả có thể không bắt buộc nhưng nếu hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, sẽ áp dụng hình phạt nặng hơn.

Về mặt chủ quan của tội phạm

- Người thực hiện hành vi làm lộ đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia phải là lỗi vô ý. Tức là, người phạm tội không thấy trước được hành vi của mình có khả năng làm lộ, làm mất vật, tài liệu bí mật Nhà nước mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hoặc tuy thấy trước hành vi của mình có thể làm lộ, làm mất vật, tài liệu bí mật Nhà nước nhưng tin rằng hậu quả đó không xảy ra.

Theo đó, nếu đáp ứng đủ 04 dấu hiệu nêu trên thì người làm lộ đề thi tốt nghiệp THPT Quốc gia sẽ bị truy cứu trách nhiệm về tội vô ý làm lộ bí mật quốc gia theo quy định tại Điều 338 Bộ luật Hình sự hiện hành. Khi đó, người phạm tội sẽ phải áp dụng hình phạt là phạt tù có thời hạn, cao nhất lên đến 07 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.