1. Rau húng, rau bạc hà là gì?
- Rau húng hay húng thơm, là loại cây gia vị thân thảo, thuộc họ Labiatae tương tự như cây húng quế, và có tên khoa học Mnetha arvensis (L) var. Chúng phân bổ tại khắp Châu Á và vùng Đông Bắc Âu. Rau húng thường mọc thấp thành bụi, cây cao nhất khoảng 40 cm. Thân cây có màu hơi tím. Lá cây có màu xanh nhạt, hơi nhăn, mọc đối nhau, có viền răng cưa, có phủ một lớp lông con trên mặt lá. Lá có dạng bầu, mũi nhọn, có mùi thơm đặc trưng và dịu nhẹ. Hoa húng cây có màu tím nhạt và mọc ở nách lá.
- Giá trị dinh dưỡng của rau húng:
Giá trị dinh dưỡng của 100 gram húng lủi tươi là:
+ Năng lượng: 22 kilocalories
+ Carbohydrate: 8,41 gram
+ Chất béo: 0,73 gram
+ Protein: 3,29 gram
+ Sắt: 11,87 miligam
+ Mangan: 1,118 miligam
+ Đồng: 0,240 miligam
+ Kali: 458 miligam
+ Riboflavin: 0,175 miligam
+ Pyridoxine: 0,125 miligam
+ Vitamin C: 13,3 miligam
+ Axit pantothenic (vitamin B5): 0,061 miligam
+ Vitamin B6: 0,041 miligam
+ Folate (vitamin B9): 3 g
+ Vitamin C: 4,6 miligam
- Các loại rau húng:
+ Húng quế: Húng quế, còn gọi là húng chó, có thể phân biệt ngay với mùi thơm đặc trưng khá giống mùi quế và đinh hương. Cây húng quế cũng mọc thành bụi, cao khoảng 40-60 cm. Lá thuôn dài, màu xanh đậm, mọc đối xứng hai bên. Khác với húng cây, bề mặt lá húng quế nhẵn và không có lớp lông bao phủ, không khía cạnh răng cưa mà tạo thành một đường liền, nhưng thân cây lại có 1 lớp lông. Hoa có màu tím, đôi khi có màu trắng. Húng quế thường đi ăn cùng với món phở bò, bún bò sẽ làm tăng hương vị món ăn. Húng quế cũng được dùng để làm dậy vị các món thịt nướng như gà nướng mật ong, bò nướng BBQ, các món salad.
+ Húng chanh: Húng chanh, như tên gọi của chúng, tỏa ra mùi thơm chanh thanh mát. Thân cây có lớp lông tơ trắng mịn, mọc cao khoảng 20 - 40 cm. Lá húng chanh có hình dáng bầu dục hẹp, thuôn dài, mép lá cũng khía cạnh răng cưa, nhưng lá dày, giòn và lớp lông mịn hơn so với húng cây. Hoa mang màu trắng. Húng chanh thường dùng để ướp cá và thịt để khử mùi hôi thịt rất tốt, và làm siro trị cảm ho cũng rất hiệu quả.
+ Húng lủi: Húng lủi cũng là một họ húng thơm khác. Khác với lá húng cây có hình dạng thuôn dài, lá húng lủi có dáng hơi tròn, nhỏ, màu xanh tươi, mọc đối xứng nhau, mép lá khía răng cưa. Thân cây có màu nâu tía, và chia thành từng đốt ngắn khoảng 2cm. Húng lủi có hình dáng tương tự lá bạc hà tây (peppermint) nhưng lá bạc hà tây đậm hơn và có lớp lông tơ nhỏ cả 2 mặt lá, trong khi húng lủi thì không.
- Bạc hà là một loại cây thân thảo, cao khoảng 60-80cm, có tên khoa học là Mentha Arvensis, tên tiếng Anh là mint. Cây bạc hà thân hình vuông, màu xanh hoặc tím nhạt. Bạc hà có vị cay, mát và có chứa tinh dầu Menthol, thường được ứng dụng làm hương trong thực phẩm. Trong bạc hà chứa rất nhiều tinh dầu, hầu hết là menthol và menthone. Mỗi loại bạc hà sẽ có mỗi hoạt chất cay khác nhau. Mặt khác, hoa kích thước nhỏ, đa dạng về màu sắc như trắng, hồng hoặc tím hồng, mọc tập trung ở kẽ lá. Lá bắc nhỏ, hình dùi. Đài hình chuông có 5 răng đều nhau. Tràng có ống ngắn. Phiến tràng chia làm 4 phần gần bằng nhau, có 1 vòng lông ở phía trong. Bốn nhụy bằng nhau, chi nhụy nhẵn. Quả bế có 4 hạt. Các bộ phận trên mặt đất có lông gồm lông che chở và lông bài tiết tinh dầu.
- Theo các nghiên cứu, Bạc hà có nhiều hoạt chất khác nhau như Menthol, Menthone, Menthyl Acetate, Camphene, Limonene, Menthenone, Rosmarinic aci,..... Trên thực tế, cứ 14g bạc hà chứa khoảng:
+ 6 calo;
+ 8% RDI mangan;
+ 9% RDI sắt:
+ 1 gram chất xơ:
+ 12% RDI vitamin:
+ 4% RDI folate
2. Lợi ích của rau húng, rau bạc hà
- Lợi ích của rau húng:
+ Rau húng bạc hà có hàm lượng vitamin cao, có chất xơ, chất khoáng rất cao có lợi cho sức khỏe con người. Tinh dầu trong rau húng đã được thử nghiệm có thể hòa tan trong nước và có lợi cho các hoạt động sinh học bên trong cơ thể.
+ Một số hợp chất trong húng quế ngọt có thể có thể có tác dụng bảo vệ gan, theo một nghiên cứu tiến hành tại Đại học Mansoura, Ai Cập. Trong một nghiên cứu khác, các nhà khoa học lấy 6 hợp chất trong rau húng quế được trích xuất và thử nghiệm khả năng bảo vệ chống lại căng thẳng oxy hóa gan. Kết quả là, tất cả các hợp chất này đều có tác dụng bảo vệ gan.
+ Trị mụn, làm mờ vết thâm, sáng da: Chính các chất chống oxy hóa có trong húng cây là bài thuốc tốt để làm mờ vết thâm và làm sáng da. Ngoài ra, tinh dầu diệt khuẩn cũng làm giảm tình trạng mụn hiệu quả.
+ Giải stress: Theo báo Sức khỏe và đời sống, tinh dầu thơm trong húng cây giúp giảm stress tốt. Không chỉ trong lúc ăn mà nếu kiên trì uống nước húng cây hãm mỗi tối sẽ cho bạn giấc ngủ sâu hơn, khi thức dậy tinh thần sẽ sảng khoái hơn.
- Lợi ích của rau bạc hà
+ Bạc hà giúp cải thiện hội chứng ruột kích thích, giảm chứng khó tiêu, kích thích hệ thần kinh, giảm stress và căng thẳng, giảm đau,.....
+ Bên cạnh các tác dụng này, hoạt chất mentol chứa trong bạc hà còn có công dụng làm dịu vòm họng, tiêu đờm và ức chế cơn ho. Chính vì vậy, bạc hà thường được sử dụng để điều trị ho
+ Bạc hà tính mát, không độc, có khả năng tán phong nhiệt, chữa nhức đầu,..... Hay còn dùng để điều trị các tình trạng ho, hắt hơi sổ mũi, ngạt mũi. Bên cạnh đó bạc hà giúp kích thích quá trình tiêu hóa và chữa chứng chán ăn không tiêu, nôn mửa ở nhiều người.
* Dùng trà bạc hà trị ho:
Cách 1: Cách pha trà bạc hà nóng chữa ho: Lá bạc hà: 5 – 10 lá, Nước: 470ml, Mật ong, đường và chanh: Rửa sạch lá bạc hà, xé hoặc thái nhỏ để tiết mùi thơm. Cho lá bạc hà vào bình thủy tinh, đổ nước đã đun sôi vào và ủ từ 5 – 10 phút. Sau đó, cho đường, mật ong và chanh vào khuấy đều (tùy theo sở thích mà bạn có thể cho nhiều hoặc ít). Mỗi ngày uống 1 – 2 cốc trà bạc hà nóng giúp giảm ho và làm dịu vòm họng.
Cách 2: Chữa ho bằng trà cây bạc hà kết hợp với chè xanh: Lá chè xanh: 15g, Nước lọc: 1.2 lít, Đường: 40 – 50g. Bạc hà tươi: 5 – 10 cây. Lá chè xanh và bạc hà đem rửa sạch. Cho lá chè vào bình thủy tinh và hãm với nước nóng. Sau đó, giữ lại phần lá và đổ bỏ phần nước. Tiếp tục cho nước sôi vào và hãm trong vòng 10 – 15 phút. Sau đó cho lá bạc hà và đường vào, ủ thêm 5 phút rồi rót ra ly và uống.
+ Làm giảm stress, chữa chứng trầm cảm: Uống trà bạc hà giúp giảm căng thẳng, ngủ ngon do ổn định tâm trạng, kích thích giác quan.
3. Những món ăn ăn kèm cùng rau bạc hà, rau húng
- Húng quế được dùng để ăn sống rất phổ biển, nó thường được sử dụng như một loại rau thơm ăn kèm cùng với các món ăn nổi tiếng của Việt Nam như: bánh xèo, bánh mì,.... và ăn cùng các món nước như: phở,..... Ngoài các món ăn trên, rau húng còn được ăn kèm với các món nướng. Nhìn chung, rau húng là một loại rau thơm được sử dụng rất phổbieens trong ẩm thực Việt Nam.
- Bạc hà:
+ Bẹ lá bạc hà được trụng nưới sôi để làm nộm, bóp gỏi: Bẹ lá bạc hà được bóc vỏ, xắt mỏng, ngâm nước lạnh cho tan chấy gây ngứa, sau đó trụn trong nước sôi và vắt bỏ nước để làm nộm (một loại rau ghém có vị chua-ngọt) hoạc dùng để bóp gỏi. Nếu không qua công đoạn này thì gỏi và nộm dể gây ngứa họng.
+ Bẹ lá bạc hà được dùng làm rau luộc, xào, hầm: Bẹ lá bạc hà được tước vỏ, xắt mỏng hay xắt khúc dùng để luộc, xào đơn giản hay xào với thịt, trứng, hải sản, lòng gia cầm…Món bạc hà xào ăn rất lạ miệng và rất được ứa chuộng.
Trên đây là một số nội dung được trình bày trong bài viết trên. Để hiểu rõ hơn các vấn đề trên, tham khảo bài viết: Tên các loại rau thơm gia vị ở Việt Nam.
Trân trọng!
