1. Trọng lực là gì?

Trái Đất của chúng ta chứa vạn vật, bao gồm cả những sinh vật sống và những vật vô tri vô giác. Vậy điều gì giữ cho chúng ta, những loài sinh vật khác và những món đồ vật ấy không bị văng ra khỏi trái đất. Trái đất có tác động gì đến con người và vạn vật tồn tại trên mặt đất hay không. Trong thực tế là có, chính vì sự tác động này, nói cách khác chính là lực hấp dẫn, trọng lực mà chúng ta có thể đứng được trên mặt đất. Nói một cách đơn giản đó là trái đất có một lực hút và lực hút đó được gọi là trọng lực.

2. Trọng lượng là gì?

Theo các nhà khoa học thì trọng lực là lực hút của trái đất tác dụng lên một vật. Phương của trọng lực là phương thẳng đứng, chiều hướng về tâmcuar trái đất. Mọi vật trên trái đất này đều chịu lực hấp dẫn của trái đất. Chính vì thế chúng ta có thể đi lại, đứng yên trên mặt đất mà không bị bay lên hay văng ra ngoài hành tinh. Các nhà khoa học thường sử dụng lực kế để xác định độ lớn của lực.

Bên cạnh đó, khối lượng của một vật có tỉ lệ thuận với trọng lượng của vật đó. Độ lớn càng cao thì độ lớn của trọng lượng càng lớn. Các nhà khoa học đã chứng minh được công thức để tính toán trọng lượng thông qua khối lượng của mộ vật như sau: P=10xm. Trong đó P là độ lớn của trọng lượng, m là khối lượng của vật. Đối với các em lớp 6 học bộ môn Vật Lý thì công thức này được áp dụng nhiều trong các bài tập. Các em sẽ có những bài tập tính toán về trọng lượng hoặc khối lượng của vật.

3. Đơn vị đo của lực

Đơn vị đo của lực được gọi là Newton kí hiệu là N. Đây là đơn vị đo của lực được sự công nhận trong hệ đo lường quốc tế. Tên gọi của đơn vị đo này cũng được đặt theo tên nhà bác học Isaac Newton. Trọng lượng được đo bằng đơn vị N. Độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật đó chính là trọng lượng. Khi thả rơi một vật từ trên không trung,vật đó rơi xuống đất chính là đang chịu tác dụng của trọng lực. Một vật được đưa lên càng cao thì trọng lượng của vật đó càng giảm.

Người ta dùng lực kế phép đo trọng lượng và khối lượng để đo trọng lượng của một vật. Các em sẽ được thực hành điều này trong các tiết Vật lý trên lớp. Công thức tính trọng lực trong mọi trường hợp là P=mxg.

Trong đó:

P là trọng lượng có đơn vị là N
m là khối lượng đơn vị kg
g là gia tốc

Gia tốc có thể thay đổi trong các môi trường khác nhau. Một điều thú vị đó là gia tốc trọng trường trên mặt trời có giá trị khoảng 274 m/s2, gấp khoảng 28 lần gia tốc Trái Đất. Do đó, mọi vật sẽ nặng hơn 28 lần nếu ở trên Mặt trời.

4. Tìm hiểu về lực kế

4.1. Lực kế là gì?

Lực kế là dụng cụ dùng để đo lực
Lực kế thường dùng là lực kế lò xo
Có loại lực kế đo lực kéo, có loại lực kế đo lực đẩy và cũng có loại để đo cả hai lực trên.

4.2. Các loại lực kế

Hiện nay có hai loại lực kế thường dùng đó là lực kế cơ học và lực kế kỹ thuật số.

-Lực kế cơ học: Một lực kế cơ học thông thường được gọi là thang lò xo, có móc và lò xo gắn vào một vật thể và đo lượng lực lên lò xo để kéo dài nó.

-Lực kế kỹ thuật số: Lực kế kỹ thuật số là một cảm biến tải. Một cảm biến tải là một thiết bị điện tử được sử dụng để chuyển đổi một lực thành tín hiệu điện. Thông qua một sự sắp xếp cơ học, lực được cảm nhận làm biến dạng một máy đo biến dạng. Máy đo biến dạng chuyển đổi biến dạng thành tín hiệu điện. Phần mềm và thiết bị điện tử của máy đo lực chuyển đổi điện áp của tế bào tải thành giá trị lực được hiển thị trên thiết bị.

4.3. Mô tả một lực kế lò xo đơn giản

-Lực kế có một chiếc lò xo một đầu gắn vào vỏ lực kế, đầu kia có gắn một cái móc và một cái kim chỉ thị. Kim chỉ thị chạy trên mặt một bảng chia độ.

Đo một lực bằng lực kế:

-Cách đo lực:

Đầu tiên phải điều chỉnh số 0, nghĩa là phải điều chỉnh sao cho khi chưa đo lực, kim chỉ thị nằm đúng vạch 0.
Cho lực cần đo tác dụng vao lực kế.
Phải cầm vào vỏ lực kế và hướng sao cho lò xo lực kế nằm dọc theo phương của lực cần có.

-Thực hành đo lực

Xác định trọng lượng của quyển SGK, ghi chép kết quả
Khi đo cần phải cầm lực kế sao cho lò xo lực kế nằm ở tư thế thẳng đứng, vì lực cần đo là trọng lực có phương thẳng đứng.

-Công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng

Ví dụ:

Một quả cân có khối lượng 300g thì có trọng lượng là 3N.
Một quả cân có khối lượng 500g thì có trọng lượng là 5N.
Một túi đường có khối lượng là 1kg thì có trọng lượng là 10N.

Như vậy giữa trọng lượng và khối lượng của cùng một vật có hệ thức P=10m

Hệ thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng của cùng một vật: P=10m

Trong đó:

m là khối lượng của vật, đơn vị đo là kilogam(kg)
P là trọng lượng của vật, đơn vị đo là niuton(N)

5. Câu hỏi vận dụng thực tế:

Câu 1: Hãy giải thích tại sao trên các "cân bỏ túi" bán ở ngoài phố người ta không chia độ theo đơn vị Niutown mà lại chia độ theo đơn vị kg? Thực chất các cân bỏ túi là dụng cụ gì?

Trả lời:

Trên các cân bỏ túi bán ở ngoài phố người ta không chia độ theo đơn vị Niuton mà lại chia độ theo đơn vị kg vì trong cuộc sống người ta cần biết khối lượng của vật, nếu cần biết trọng lương của vật người ta dùng công thức P=10m để xác định trọng lượng vật.

Thực tế cân bỏ túi là một loại lực kế nhỏ.

Câu 2: Về nhà, hãy làm thử một lực kế, phải nhớ chia độ cho lực kế đó.

Trả lời:

Các em có thể tạo ra cho mình một lực kế. Sau đó dùng một quả cân đã biết trước khối lượng để đánh chia độ cho lực kế.

Câu 3: Một xe tải có khối lượng 3.2 tấn sẽ có trọng lượng bao nhiêu Niuton?

Trả lời:

Đổi: 3.2 tấn = 3200kg

Áp dụng công thức giữa khối lượng và trọng lượng của vật: P=10m

Khi đó một xe tải có khối lượng 3.2 tấn=3200kg sẽ có trọng lượng là:

P=10m=10x3200=32000(N)

>> Xem thêm Trọng lực là gì? Ký hiệu và công thức tính trọng lực?

Trên đây là chia sẻ của Luật Minh Khuê về lực kế, phép đo lực, Công thức giữa trọng lượng và khối lượng dễ dàng giúp các em trả lời câu hỏi như lực kế là gì? Có công dụng gì? kí hiệu lực kế là gì? Số chỉ lực kế là gì? phép đo lực kế là gì? Công thức giữa trọng lượng và khối lượng của vật như thế nào. Hy vọng bài viết trên đã cung cấp những thông tin hữu ích tới bạn đọc.