1. Lưu ý trong chế độ ăn trước khi thụ thai

Khi lên kế hoạch chuẩn bị dinh dưỡng trước khi mang thai, hầu hết các chuyên gia dinh dưỡng và sản phụ khoa khuyến cáo trong khẩu phần ăn mỗi ngày của mọi người nhất thiết phải có những thực phẩm điển hình như:

Thực phẩm giàu axit folic

Axit folic là một nhân tố quan trọng không thể thiếu trong chế độ dinh dưỡng chuẩn bị mang thai. Theo nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới đã chỉ ra rằng nếu cơ thể người mẹ thiếu hụt axit folic thì nguy cơ thai nhi khi được hình thành sẽ phải đối mặt với tình trạng dị tật bẩm sinh rất cao.

Bạn đã bao giờ nghe đến tình trạng nứt đốt sống, dị tật ống thần kinh hay chưa? Đây đều là tác hại ghê gớm mà đứa trẻ sẽ phải gánh chịu nếu người mẹ không cung cấp đủ axit folic. Chưa kể hết, thai nhi còn có thể bị khiếm khuyết bộ phận trên cơ thể, sứt môi hoặc mắc các dị tật khác liên quan đến tim, tay và chân… Hãy nhớ mẹ thiếu axit folic, con mãi mãi không được thành người

Chính vì thế, để ngăn chặn những rủi ro nguy hiểm trên, trước khi mang thai khoảng 3 tháng, mẹ nên tích cực ăn nhiều thực phẩm chứa axit folic.

Lưu ý trong chế độ ăn trước khi thụ thai và sau khi đang mang thai

Điển hình như:

- Các loại hạt

- Bông cải xanh

- Cam quýt

- Măng tây

- Các loại đậu

- Bơ

- Ngũ cốc

- Dưa vàng

- Trứng…

Thực phẩm giàu sắt

Nếu có ai khuyên bạn không cần phải bổ sung sắt trước khi mang thai thì đừng dại mà thực hiện theo. Bởi các chuyên gia y tế đều khẳng định rằng sắt là thành phần quan trọng giúp mẹ bầu tránh được tình trạng thiếu máu - một vấn đề nghiêm trọng hầu hết phụ nữ mang thai nào cũng gặp phải.

Tình trạng thiếu máu nếu không được cải thiện, nó không chỉ khiến mẹ thường xuyên bị đau đầu, chóng mặt mà còn ảnh hưởng đến lượng máu truyền đến thai nhi. Do đó khi tìm hiểu dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, mọi người cần phải đặc biệt để tâm đến việc bổ sung sắt cho cơ thể

Ngoài việc uống thêm thuốc chứa hàm lượng sắt, khi lên thực đơn chuẩn bị mang thai, mọi người đừng bỏ qua những thực phẩm dưới đây:

- Thịt và thịt gia cầm

- Lòng đỏ trứng

- Đậu

- Khoai lang và khoai tây

- Hải sản

- Bơ đậu phộng

- Yến mạch

- Rau cải ngọt

- Hạt mè, hạt điều…

Thực phẩm giàu canxi

Thực đơn chuẩn bị mang thai của bạn sẽ không hoàn thiện nếu thiếu đi các thực phẩm giàu canxi. Tại sao lại như vậy? Đơn giản thôi vì ngoài sắt, axit folic thì canxi cũng được xếp vào danh sách các thành tố không thể không bổ sung cho cơ thể người phụ nữ trước khi mang thai.

Theo các bác sĩ sản phụ khoa, canxi giữ vị trí nòng cốt trong quá trình hình thành hệ xương khớp của trẻ. Đồng thời, nếu thiếu canxi, cơ thể người mẹ sẽ dễ bị lão hóa xương, thường xuyên bị chuột rút, đau nhức mỏi lưng. Hiểu rõ được vấn đề quan trọng này, các chuyên gia khuyến cáo chị em nên bổ sung khoảng 1000mg canxi mỗi ngày trong giai đoạn chuẩn bị mang thai.

Lưu ý trong chế độ ăn trước khi thụ thai và sau khi đang mang thai

Dưới đây là một số thực phẩm “vàng” với hàm lượng canxi vô cùng dồi dào: 

- Phô mai, sữa chua và sữa

- Cá mòi, cá hồi

- Các loại rau có lá xanh sẫm

- Đậu phụ Ngũ cốc dinh dưỡng

- Các loại đậu

- Hạnh nhân, hạt chia…

Thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất

Sẽ là một thiếu xót vô cùng lớn nếu như chị em phụ nữ không chú ý bổ sung thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất khi lên kế hoạch chuẩn bị dinh dưỡng trước khi mang thai. Phụ nữ chuẩn bị mang thai cần tích cực ăn các thực phẩm dưới đây để cung cấp cho cơ thể các loại vitamin thiết yếu như vitamin C, E, B6, vitamin B12… để tốt cho sức khỏe, đồng thời tăng cơ hội thụ thai:

- Thịt động vật

- Sữa tươi

- Cá

- Thịt heo nạc

- Gạo

- Chuối

- Sữa tươi

- Ngũ cốc…

Lưu ý trong chế độ ăn trước khi thụ thai và sau khi đang mang thai

2. Lưu ý trong chế độ ăn sau khi đang mang thai

Dinh dưỡng trong 3 tháng đầu (Tam cá nguyệt thứ 1)

Ở 3 tháng đầu của thai kỳ, nhiều trường hợp mẹ bầu bị ốm nghén, luôn cảm thấy khó chịu, thậm chí buồn nôn mỗi khi nhìn thấy thức ăn. Nhưng vì đây là giai đoạn hầu hết các cơ quan quan trọng của phôi được hình thành, nên dù không ăn được nhiều, mẹ bầu vẫn cần đảm bảo chế độ dinh dưỡng đủ chất bằng cách ăn uống đa dạng thực phẩm, đặc biệt ăn nhiều rau xanh, trái cây…

Nếu trước khi mang thai mẹ bầu chưa bổ sung acid folic thì từ ngày đầu tiên biết mình mang thai cần bổ sung ngay. Liều lượng khuyến cáo là 400 mcg/ngày. Bên cạnh đó, sắt và canxi cũng cần được tăng cường trong suốt 9 tháng mang thai nhằm tránh thiếu máu và loãng xương cho mẹ về sau. Bà bầu có thể sử dụng loại vitamin tổng hợp, trong thành phần có chứa acid folic, sắt, canxi theo chỉ định của bác sĩ.

Thai nhi trong giai đoạn này rất nhạy cảm với các tác nhân từ bên ngoài như vi khuẩn, virus, rượu, thuốc, chất kích thích, hóa chất… Do đó, bà bầu cần kiêng sử dụng hay tiếp xúc với những tác nhân này và thiết lập cũng như duy trì một chế độ dinh dưỡng lành mạnh khi mang thai.

Ngoài ra việc thực hiện các xét nghiệm cần thiết khi mang thai cũng giúp mẹ bầu phát hiện nhanh chóng các căn bệnh thai kỳ phổ biến.

Lưu ý trong chế độ ăn trước khi thụ thai và sau khi đang mang thai

Dinh dưỡng trong 3 tháng giữa (Tam cá nguyệt thứ 2)

Đây là khoảng thời gian dễ chịu nhất trong hành trình 9 tháng 10 ngày mang thai, đa số bà bầu không còn bị cảm giác ốm nghén hành hạ nên việc ăn uống cảm thấy ngon miệng hơn. Về phía thai nhi, lúc này hệ xương phát triển mạnh, não bộ và các cơ quan cũng dần hoàn thiện chức năng. Do đó ngoài acid folic, sắt, canxi, bà bầu cần bổ sung thực phẩm có chứa kẽm, liều lượng 20mg/ngày. Việc thiếu kẽm khiến thai nhi nhẹ cân, chiều cao thấp, dị tật…

Mẹ bầu không nên có suy nghĩ phải ăn gấp đôi, gấp 3 bình thường để “con to” bởi lúc này thai nhi vẫn chưa bước sang thời kỳ “bứt phá” về cân nặng (đến 26 tuần tuổi, thai nhi chỉ mới nặng khoảng 900g). Theo khuyến cáo, trong 3 tháng giữa của thai kỳ, mẹ bầu chỉ cần tăng khẩu phần ăn lên tương đương khoảng 300 - 400 kcal/ngày (bằng 2 chén cơm trắng hoặc 2 ly sữa).

Nếu ăn uống quá nhiều, mẹ tăng cân quá mức không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng, tâm lý sau sinh mà còn tăng nguy cơ tiểu đường, tắng huyết áp, tiền sản giật trong thai kỳ.

Dinh dưỡng trong 3 tháng cuối (Tam cá nguyệt thứ 3)

Giai đoạn 3 tháng cuối của thai kỳ đánh dấu bước phát triển vượt bậc về cân nặng của thai nhi. Để thai nhi tăng cân tốt, mẹ bầu cần chú ý đến tăng khẩu phần khoảng 400 kcal/ngày.

Lúc này, mẹ bầu cần bổ sung vitamin C cho cơ thể, nhằm hấp thụ sắt và canxi tốt hơn đồng thời tránh nguy cơ vỡ ối và sinh non (do thiếu vitamin C).

Vào 3 tháng cuối, do sự thay đổi hormone và thai nhi lớn gây áp lực lên vùng chậu và bàng quang khiến mẹ bầu thường bị táo bón, đầy bụng. Để tránh tình trạng này, chế độ ăn cho bà bầu nên bổ sung nhiều chất xơ và tránh ăn các thực phẩm khó tiêu hóa.

Như vậy, trong hành trình 9 tháng mang thai, có những giai đoạn mẹ bầu không cần tăng khẩu phần so với bình thường mà nên chú trọng đến nhóm chất bổ sung. Ngoài ra, với những mẹ bầu có nhiều nguy cơ trong thai kỳ, mẹ bầu ăn chay…, chế độ dinh dưỡng thai kỳ còn cần “thiết kế” kỹ càng, chi tiết theo từng tuần để vừa đảm bảo sức khỏe cho mẹ, vừa giúp thai nhi phát triển tốt nhất.

3. Nên tăng bao nhiêu cân trong thai kỳ?

Tăng bao nhiêu cân tùy thuộc vào chỉ số khối cơ thể (BMI) trước khi mang thai. Nếu đang mang thai, mẹ có thể căn cứ vào chỉ BMI sau:

- BMI<18,5: thiếu cân - mẹ nên tăng 12-18kg trong thai kỳ;

- BMI=18,5-24,9: cân nặng bình thường - mẹ nên tăng 11-15kg trong thai kỳ;

- BMI>25&<30: thừa cân – mẹ nên tăng 7-11kg trong thai kỳ;

- BMI>30: béo phì - mẹ nên tăng 5-9kg trong thai kỳ;

Mẹ nên tăng cân từ từ và tham khảo ý kiến của bác sĩ sản khoa:

- 3 tháng đầu nên tăng 0,5-2kg

- Sau 3 tháng đầu, mỗi tháng nên tăng 1-2kg cho đến lúc sinh.

Xem thêm: Bà bầu cần bổ sung các loại hạt nào để đảm bảo dinh dưỡng?