Đề 1: Khái niệm và ví dụ
Câu 1:
- Tìm các từ:
- Nói lên ý chí, nghị lực của con người: quyết chí, quyết tâm, bền gan, bền chí, bền lòng, kiên nhẫn, vững chí, vững dạ, vững lòng,...
- Nêu lên những thử thách đối với ý chí, nghị lực của con người: khó khăn, gian khổ, gian khó, gian nan, gian truân, thử thách, thách thức, chông gai,...
Câu 2:
- Đặt câu với một từ em vừa tìm được ở bài tập 1:
- Từ thuộc nhóm a:
- Ví dụ: Nhờ có quyết tâm cao độ, Lan đã đạt được thành tích cao trong học tập.
- Từ thuộc nhóm b:
- Ví dụ: Cuộc sống đầy rẫy những khó khăn, nhưng chúng ta không được nản lòng.
- Từ thuộc nhóm a:
Câu 3:
- Viết một đoạn văn ngắn nói về một người có ý chí, nghị lực nên đã vượt qua nhiều thử thách, đạt được thành công.
- Ví dụ: Nguyễn Ngọc Ký là một tấm gương sáng về nghị lực phi thường. Bị liệt cả hai tay, nhưng với ý chí kiên định và quyết tâm cao độ, ông đã tập viết bằng chân và trở thành một nhà giáo ưu tú.
Đề 2: Phân loại và giải thích
Câu 1:
- Xếp các từ có tiếng chí sau đây vào hai nhóm trong bảng:
- Chí có nghĩa là rất, hết sức (biểu thị mức độ cao nhất): chí phải, chí lí, chí thân, chí tình, chí công.
- Chí có nghĩa là ý muốn bền bỉ theo đuổi một mục đích tốt đẹp: ý chí, chí khí, chí hướng, quyết chí.
Câu 2:
- Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống:
- Nguyễn Ngọc Ký là một thiếu niên giàu ..... Bị liệt cả hai tay, em buồn nhưng không ..... Ở nhà em tự tập viết bằng chân. ...... của em làm cho cô giáo cảm động, nhận em vào học. Trong quá trình học tập, cũng có lúc Ký thiếu ......, nhưng được cô giáo và các bạn luôn tận tình giúp đỡ, em càng ...... học hành. Cuối cùng, Ký đã vượt qua mọi khó khăn. Tốt nghiệp một trường đại học nổi tiếng, Nguyễn Ngọc Ký đạt ...... trở thành thầy giáo và được tặng danh hiệu cao quý Nhà giáo ưu tú.
Câu 3:
- Giải thích ý nghĩa của mỗi câu tục ngữ sau:
- Lửa thử vàng, gian nan thử sức: Khuyến khích con người không nản lòng trước gian nan, thử thách vì những khó khăn đó làm cho con người vững vàng, cứng cỏi hơn.
- Nước lã mà vã nên hồ. Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan: Khuyến khích con người không nên nản chí trước những điều kiện khó khăn, từ hoàn cảnh khó khăn mà trở nên thành công thì mới là người đáng được nể phục.
- Có vất vả mới thanh nhàn. Không dưng ai dễ cầm tàn che cho: Khuyên khích con người phải chăm chỉ làm việc, có chịu khó, chịu khổ thì mới đạt được thành quả, lúc đó mới có thể hưởng sự thảnh thơi.
Đề 3:
Viết một bài văn ngắn nói về một người mà bạn biết có ý chí, nghị lực phi thường.
Bài viết cần đảm bảo:
- Giới thiệu về người mà bạn muốn nói đến.
- Nêu rõ những biểu hiện của ý chí, nghị lực phi thường của người đó.
- Nêu cảm nhận của bạn về người đó.
Bài viết có thể tham khảo một số gợi ý sau:
- Người mà bạn muốn nói đến có thể là người thân, bạn bè, thầy cô giáo, hoặc một nhân vật mà bạn biết đến.
- Những biểu hiện của ý chí, nghị lực phi thường có thể là: vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống, học tập, công việc; đạt được thành công trong lĩnh vực mà họ theo đuổi; cống hiến cho cộng đồng,...
- Nêu cảm nhận của bạn về người đó: sự trân trọng, khâm phục, học hỏi,...
Bài viết ngắn gọn, súc tích, mạch lạc, rõ ràng.
Bài viết mẫu:
Mẫu 1:
Nguyễn Ngọc Ký - tấm gương sáng về nghị lực phi thường
Nguyễn Ngọc Ký là một nhà giáo ưu tú, một tấm gương sáng về nghị lực phi thường. Ông sinh năm 1930 tại làng Hải Yến, xã Quảng Phú, Quảng Xương, Thanh Hóa. Bị liệt cả hai tay từ nhỏ, nhưng ông không hề nản lòng. Bằng ý chí kiên cường và nghị lực phi thường, ông đã tập viết bằng chân.
Năm 7 tuổi, Nguyễn Ngọc Ký đến trường xin học. Nhìn thấy cậu bé tật nguyền, cô giáo rất ái ngại. Nhưng khi chứng kiến sự quyết tâm của Ký, cô giáo đã nhận Ký vào lớp. Ký tập viết bằng chân bằng cách kẹp bút vào kẽ ngón chân. Ban đầu, việc tập viết rất khó khăn, chữ viết nguệch ngoạc, méo mó. Nhưng Ký không nản lòng. Ký kiên trì tập viết mỗi ngày. Dần dần, Ký viết được ngày càng đẹp.
Năm 1945, khi Cách mạng tháng Tám thành công, Ký tham gia vào hoạt động thanh niên. Sau đó, Ký học bổ túc văn hóa và thi đỗ vào trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Tốt nghiệp đại học, Ký trở về quê hương và dạy học tại trường tiểu học Hải Yến. Với sự tận tâm và lòng yêu nghề, Ký đã trở thành một giáo viên giỏi, được nhiều học sinh yêu mến.
Năm 1962, Nguyễn Ngọc Ký được Bác Hồ tặng Huy hiệu cao quý của Người. Năm 1963, Ký tham dự kỳ thi chọn học sinh giỏi Toán toàn quốc và xuất sắc đứng thứ 5. Cậu lại được Bác Hồ tặng Huy hiệu cao quý lần thứ 2. Năm 1970, Ký được cử đi du học tại Liên Xô. Sau khi tốt nghiệp đại học, Ký trở về Việt Nam và tiếp tục công việc giảng dạy.
Nguyễn Ngọc Ký là một tấm gương sáng về nghị lực phi thường. Ông đã chứng minh cho mọi người thấy rằng, không có gì là không thể nếu chúng ta có ý chí và nghị lực.
Mẫu 2:
Bà ngoại - người phụ nữ mạnh mẽ
Bà ngoại là người phụ nữ mà tôi yêu quý và kính trọng nhất. Bà là một người phụ nữ mạnh mẽ, với ý chí và nghị lực phi thường.
Năm nay, bà ngoại đã ngoài 70 tuổi. Bà có mái tóc bạc phơ, khuôn mặt phúc hậu và đôi mắt hiền từ. Bà ngoại là người đã nuôi dưỡng và dạy dỗ tôi nên người.
Cuộc đời bà trải qua nhiều thăng trầm, vất vả. Bà phải gánh vác gia đình, nuôi dạy con cái trong những năm tháng khó khăn. Tuy nhiên, bà không bao giờ nản lòng, luôn giữ tinh thần lạc quan, yêu đời.
Bà ngoại là chỗ dựa vững chắc cho mẹ và cho cả gia đình. Bà luôn dạy chúng tôi phải biết yêu thương, giúp đỡ mọi người. Nhìn bà, tôi học được rất nhiều điều, đặc biệt là ý chí và nghị lực phi thường của bà.
Mẫu 3:
Elon Musk - nhà sáng lập SpaceX và Tesla
Elon Musk là một doanh nhân nổi tiếng với tầm nhìn xa và ý chí kiên cường. Ông là nhà sáng lập của SpaceX và Tesla, hai công ty công nghệ hàng đầu thế giới.
Musk sinh năm 1971 tại Nam Phi. Ông có niềm đam mê với khoa học và công nghệ từ nhỏ. Khi còn là học sinh, Musk đã lập trình và bán một trò chơi điện tử cho một công ty ở Canada.
Năm 1995, Musk chuyển đến Mỹ để học tập và làm việc. Ông thành lập công ty Zip2, một công ty cung cấp dịch vụ bản đồ trực tuyến. Sau đó, Musk thành lập công ty PayPal, một công ty thanh toán trực tuyến.
Năm 2002, Musk thành lập SpaceX, một công ty tư nhân chuyên về du hành vũ trụ. SpaceX là công ty đầu tiên trên thế giới phóng thành công tên lửa và tàu vũ trụ do tư nhân chế tạo.
Năm 2003, Musk đầu tư vào Tesla, một công ty sản xuất xe điện. Ông trở thành CEO của Tesla vào năm 2008. Dưới sự lãnh đạo của Musk, Tesla đã trở thành nhà sản xuất xe điện hàng đầu thế giới.
Musk đã trải qua nhiều thất bại trong cuộc đời. Tuy nhiên, ông không bao giờ từ bỏ ước mơ của mình. Ông luôn kiên trì theo đuổi mục tiêu, bất chấp
Đề 4:
Viết một bài văn ngắn nói về một lần bạn phải đối mặt với thử thách và cách bạn vượt qua nó.
Bài viết cần đảm bảo:
- Giới thiệu về thử thách mà bạn phải đối mặt.
- Nêu cách bạn vượt qua thử thách đó.
- Bài học rút ra từ trải nghiệm đó.
Bài viết ngắn gọn, súc tích, mạch lạc, rõ ràng.
Có thể lựa chọn một trong các gợi ý sau để viết bài:
- Thử thách trong học tập: Lần đầu tiên thi trượt một môn học, phải học thêm để thi lại; lần đầu tiên thuyết trình trước lớp, phải chuẩn bị kỹ lưỡng để có bài thuyết trình tốt;...
- Thử thách trong cuộc sống: Lần đầu tiên xa nhà đi học, phải tự lập trong sinh hoạt và học tập; lần đầu tiên gặp khó khăn trong công việc, phải tìm cách giải quyết;...
- Thử thách trong rèn luyện bản thân: Lần đầu tiên tập luyện một môn thể thao mới, phải vượt qua khó khăn và nản lòng; lần đầu tiên tham gia một hoạt động tình nguyện, phải đối mặt với những thử thách mới;...
Ví dụ:
Lần đầu tiên thi trượt đại học
Năm đó, tôi thi trượt đại học. Đó là một thử thách lớn đối với tôi, bởi từ nhỏ tôi luôn là học sinh giỏi và được mọi người kỳ vọng. Khi biết kết quả thi, tôi rất buồn và thất vọng. Tôi cảm thấy như cả thế giới sụp đổ trước mắt mình.
Tuy nhiên, sau một thời gian suy nghĩ, tôi nhận ra rằng đây không phải là kết thúc. Tôi quyết định thi lại vào năm sau. Trong suốt một năm đó, tôi đã nỗ lực học tập hơn bao giờ hết. Tôi quyết tâm không để mình phải thất bại thêm một lần nào nữa.
Cuối cùng, sau một năm nỗ lực, tôi đã thi đỗ vào trường đại học mà mình mong muốn. Đó là một niềm vui khôn tả.
Qua trải nghiệm này, tôi rút ra bài học quý giá rằng: không có gì là không thể nếu chúng ta có ý chí và nghị lực. Khi vấp ngã, điều quan trọng là phải biết đứng dậy và tiếp tục bước đi.
