1. Lý lịch tư pháp là gì?
Ở mỗi quốc gia, lý lịch tư pháp được sử dụng không giống nhau tùy thuộc vào cách gọi của mỗi nước. Đối với các nước phương tây lý lịch tư pháp với những nội dung ghi nhận thông tin về các chế tài, hình phạt mà cơ quan có thẩm quyền đã tuyên đối với một cá nhân, đa số là những thông tin liên quan tới các vụ án hình sự.
Tại Pháp, thuật ngữ lý lịch tư pháp được hiểu là những ngăn tủ chứa đựng những hồ sơ về tư pháp, nơi lưu giữ những thông tin về các bản án hình sự, thương mại, hành chính...
Còn ở Bỉ, lý lịch tư pháp là một hệ thống xử lý tự động với nhiệm vụ bảo đảm việc đăng ký, lưu trữ và thay đổi các dữ liệu liên quan tới các bản án, quyết định trong hình sự, quốc phòng.
Ngoài ra tại Đức, lý lịch tư pháp là việc đăng ký, lưu trữ, xử lý các thông tin về bản án hình sự của toà án, thông tin liên quan đến các quyết định của cơ quan hành chính và toà án về vi phạm trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, hình sự.
Tại Việt Nam căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật lý lịch tư pháp năm 2009 quy định: Lý lịch tư pháp là lý lịch về án tích của người bị kết án bằng văn bản, quyết định hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, tình trạng thi hành án về việc cấm cá nhân đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị toà án tuyên bố phá sản.
Theo đó thông tin về án tích là những thông tin về cá nhân, người bị kết án, tội danh, điều khoản luật được áp dụng, hình phạt chính, hình phạt bổ sung, nghĩa vụ dân sự trong bản án hình sự, án phí, ngày tháng năm tuyên án, toà án tuyên án, số bản án đã tuyên, tình trạng thi hành án.
Thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã là thông tin về cá nhân người bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã, chức vụ bị cấm đảm nhiệm, thời hạn không được thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã theo quyết định tuyên bố phá sản của toà án.
Những thông tin liên quan tới lý lịch tư pháp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý. Để xác định các thông tin trên, cá nhân cần thực hiện thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp. Đây là loại phiếu do Sở tư pháp hoặc trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia cấp có giá trị chứng minh cá nhân việc có hay không có án tích, bị cấm hay không cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị toà án tuyên bố phá sản.
2. Lý lịch tư pháp tiếng Anh là gì?
Thuật ngữ lý lịch tư pháp trong tiếng anh là: Judicial record, định nghĩa lý lịch tư pháp trong tiếng anh được quy định: Judicial record means a written record of a convicted person's criminal record, a legally effective court criminal decision, judgment enforcement status on the prohibition of an individual from holding certain positions, establishment, managing enterprises and cooperatives in case the enterprise or cooperative is declared bankrupt by the court.
Phiếu lý lịch tư pháp có định nghĩa bằng tiếng anh: Judicial record card is a ticket issued by a judicial record database management agency that is valid to prove that an individual has or does not have a criminal record, prohibited or not prohibited from holding certain positions, establishing or managing enterprises or cooperatives in cases where the enterprises or cooperatives are declared bankrupt by the Court.
3. Một số cụm từ tiếng Anh liên quan tới lý lịch tư pháp
+ Xác minh thông tin phạm tội: Criminal record verification
+ Kiểm tra thông tin phạm tội: Record check blitz
+ Thông tin phạm tội: Criminal record
+ Phiếu lý lịch tư pháp: Criminal record check
+ Thông tin phạm tội: Criminal record information
+ Thông tin giam giữ: Arrest record
+ Truy xuất vào thông tin phạm tội: Access to record history
4. Các loại phiếu lý lịch tư pháp
Hiện nay theo quy định của pháp luật hiện hành, phiếu lý lịch tư pháp có hai loại:
+ Loại một: đây là loại được cấp cho công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam và cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội để phục vụ công tác nhân sự, hoạt động đăng ký kinh doanh, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
Nội dung của phiếu lý lịch tư pháp số 1: xác nhận tình trạng án tích của cá nhân, trong phiếu ghi rõ cá nhân đó "có án tích" hay "không có án tích". Các thông tin liên quan tới việc cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã sẽ được ghi vào phiếu lý lịch tư pháp số 1 khi cá nhân, cơ quan, tổ chức có yêu cầu được cấp.
+ Loại hai: Loại lý lịch này được cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng để phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử. Phiếu loại hai cũng được cấp nếu có yêu cầu của cá nhân để người đó biết được nội dung phiếu lý lịch tư pháp của mình gồm: thông tin tất cả các án tích kể cả các án tích được xóa và không được xoá; thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
5. Đối tượng được cấp lý lịch tư pháp
Theo Điều 7 Luật lý lịch tư pháp năm 2009 quy định:
+ Công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam có quyền yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp
+ Cơ quan tiến hành tố tụng có quyền yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp dùng trong công tác điều tra, truy tố, xét xử.
+ Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để phục vụ công tác quản lý nhân sự, hoạt động đăng ký kinh doanh, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
6. Ý nghĩa của phiếu lý lịch tư pháp
+ Lý lịch tư pháp đáp ứng được yêu cầu chứng minh bản thân có hoặc không có án tích hoặc các vấn đề liên quan tới hình sự. Nó giúp cá nhân chứng minh tình trạng tiền án theo yêu cầu của các cơ quan.
+ Đây là nguồn cung cấp những thông tin chính xác về quá khứ nhân thân của bị can, bị cáo để cơ quan điều tra, truy tố, xét xử có thể căn cứ xem xét các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ trong khi giải quyết những vụ việc cụ thể. Lý lịch tư pháp nhằm xác định bị can có tái phạm hay không tái phạm.
+ Lý lịch tư pháp ghi nhận việc xóa án tích của người đã bị kết án. Điều này thể hiện tính nhân văn trong chính sách tái hòa nhập với cộng đồng của người phạm tội. Sau khi chấp hành đầy đủ bản án, người phạm tội được cải tạo, giáo dục và tái hòa nhập và trong phiếu lý lịch tư pháp sẽ ghi "không có án tích" khi đó người được xoá án tích coi như chưa từng bị kết án và không bị phân biệt đối xử.
+ Đây là một trong những nguồn thông tin giúp các cơ quan, tổ chức căn cứ xem xét đánh giá tư cách đạo đức của cá nhân.
Trên đây là một số thông tin về lý lịch tư pháp Luật Minh Khuê muốn gửi tới bạn đọc. Hy vọng đó là những thông tin hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
