Môi giới chủ tàu (Owner’s broker) là gì ? Quy định về môi giới hàng hải ?

1. Khái niệm môi giới chủ tàu:

Môi giới chủ tàu (Owner’s broker) là người môi giới thay mặt chủ tàu hoặc người vận chuyển trong giao dịch ký kết hợp đồng thuê tàu định hạn hoặc hợp đồng vận chuyển theo chuyến.

2.Những vấn đề chung về Môi giới hàng hải:

Môi giới hàng hải là một trong những dịch vụ có vai trò khá quan trọng trong vận tải biển, không chỉ bao trùm trong một quốc gia mà còn trên phạm vi toàn cầu. Do người mua ( người cầu, người đi thuê ) và người bán ( người cung, người cho thuê ) ít khi gặp trực tiếp để giao dịch nên phải có người Môi giới làm trung gian cho các giao dịch trên. Tuy nhiên, khi sử dụng môi giới hàng hải , cần phải lưu ý để tránh một số tranh chấp phát sinh.

2.1. Khái niệm và cơ sở pháp lý liên quan:

Môi giới hàng hải là dịch vụ làm trung gian cho các bên liên quan trong việc giao dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng vận chuyển, hợp đồng bảo hiểm hàng hải, hợp đồng thuê tàu, hợp đồng mua tàu biển, hợp đồng lai dắt tàu biển, hợp đồng thuê thuyền viên và các hợp đồng khác có liên quan đến hoạt động hàng hải. Người môi giới hàng hải là người thực hiện dịch vụ môi giới hàng hải

2.2.Những nội dung của dịch vụ môi giới hàng hải:

Dịch vụ môi giới hàng hải là dịch vụ thực hiện các công việc sau:

- Làm trung gian trong việc ký kết hợp đồng vận chuyển hàng hóa, hành khác và hành lý.

- Làm trung gian trong việc ký kết hợp đồng bảo hiểm hàng hải.

- Làm trung gian trong việc ký kết hợp đồng cho thuê tàu, hợp đồng mua bán tàu, hợp đồng lai dắt, hợp đồng thuê và cho thuê thuyền viên.

- Làm trung gian trong việc ký kết hợp đồng khác có liên quan đến hoạt động hàng hải do người khác ủy thác yêu cầu theo từng hợp đồng cụ thể.

2.3. Quyền và nghĩa vụ người môi giới hàng hải :

Theo điều 245 của Luật hàng hải 2015 quy định về quyền và nghĩa vụ người môi giới hàng hải như sau:

- Có quyền phục vụ các bên tham gia hợp đồng với điều kiện phải thông báo cho tất cả các bên biết việc đó và có nghĩa vụ quan tâm thích đáng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

- Được hưởng hoa hồng môi giới khi hợp đồng được ký kết do hoạt động trung gian của mình. Người môi giới và người được môi giới thỏa thuận về hoa hồng môi giới; nếu không có thỏa thuận trước thì hoa hồng môi giới được xác định trên cơ sở tập quán địa phương.

- Có nghĩa vụ thực hiện công việc môi giới một cách trung thực.

- Chịu trách nhiệm về tư cách pháp lý của các bên được môi giới trong thời gian môi giới.

- Trách nhiệm của người môi giới hàng hải chấm dứt khi hợp đồng giữa các bên được giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận khác

2.4. Hoa hồng môi giới hàng hải:

Hoa hồng môi giới hàng hải là số tiền mà người môi được hưởng sau khi hoàn thành việc làm trung gian cho việc ký kết một hợp đồng môi giới giữa các bên liên quan. Hoa hồng môi giới hàng hải thường được xác định theo các cách sau :

- Theo tỷ lệ thường được quy định đối với từng công việc thực hiện dịch vụ môi giới hàng hải : Hoa hồng môi giới vận chuyển hàng hóa được thể hiện bằng một điều khoản : 1,25%, 2,5%, 3,75%, 5%.

- Theo thỏa thuận giữa người môi giới và người ủy thác.

- Theo tập quán địa phương với từng loại công việc cụ thể.

3. Một số nội dung chính môi giới hàng hải:

- Môi giới tàu biển: là người thu xếp việc vận tải hàng hóa bằng đường biển, đại diện cho khách hàng của mình để thuê tàu, mua tàu hay bán tàu. Với ngành công nghiệp hiện nay, có rất nhiều kiểu môi giới khác nhau đang tồn tại, ví dụ như môi giới ngoại hối, môi giới chứng khoán, môi giới nhà đất, môi giới thế chấp tài sản, môi giới. Những lĩnh vực chính thường được lựa chọn trong hoạt động môi giới tàu biển bao gồm: môi giới tàu container, tàu hàng rời, tàu dầu và môi giới mua tàu. Những môi giới tàu hàng khô thường là những người chuyên thực hiện công việc thuê người vận tải và được những chủ tàu có tàu muốn cho thuê, hay những người thuê tàu có hàng cần vận chuyển liên lạc tới. Những người môi giới này phải có bản báo cáo đầy đủ về con tàu trong suốt quá trình hoạt động và những tuyến đường mà con tàu đó thực hiện. Ngoài ra, họ còn phải nắm rõ vị trí hiện thời của con tàu cũng như chi phí vận chuyển mà con tàu có liên quan yêu cầu. Với việc giám định và tìm hiểu xu hướng phát triển của thị trường, các nhà môi giói có thể đưa ra cho những chủ tàu và chủ hàng những lời khuyên đối với việc làm thế nào để họ có thể tăng lợi nhuận và cắt giảm chi phí của mình. Hoạt động môi giới tàu dầu và tàu contanier cần những kỹ năng hoàn toàn khác và người môi giới tàu phải chịu trách nhiệm đáp ứng những nhu cầu thiết yếu nhất của con tàu. Người môi giới tàu phải chịu trách nhiệm đáp ứng nhu cầu thiết yếu nhất của con tàu. Người môi giới tàu phải chịu trách nhiệm cung cấp các thùng dầu,thùng ga, thùng hóa chất và những thùng chúa sản phẩm từ dầu. Những vấn đề chính thường được các nhà môi giới trong lĩnh vực này quan tâm đó là tiền thuê tàu và phí bốc dỡ chậm. Trong trường hợp này, những kiến thức về biển và cảng sẽ rất hữu ích đối với hoạt động làm môi giới.

- Môi giới tàu hàng khô : Người môi giới tàu hàng khô là những người chuyên đi thuê tàu hàng rời và thường được chỉ định hành động bởi hoặc là người chủ tàu có tàu cần cho thuê hoặc là người chủ tàu có tàu cần cho thuê, hoặc là người thuê tàu có hàng hóa cần vận chuyển. Người môi giới thuê tàu hàng khô phải nắm rõ được các thông tin cơ bản về con tàu, bao gồm : vị trí, hàng hóa và cước phí, đồng thời chú ý là một cách sát sao sự biến động của thị trường để có thể đưa ra cho khách hàng của mình những lời khuyên chính xác về việc làm thế nào để có thể tối đa hóa lợi nhuận và tối thiểu chi phí. Việc vận chuyển hàng khô được phân loại theo kích cỡ của tàu vận chuyển : cụ thể là tàu chở hàng rời được sử dụng thường chủ yếu là loại Capesize, Pamamax và Handysize. Mỗi loại kích cỡ tàu phù hợp với một loại hàng hóa khác nhau, tuyến vận tải khác nhau. Bởi vậy người chủ tàu người thuê tàu và người môi giới tàu thường có xu hướng chuyên làm về một loại tàu cụ thể nào đó.

- Môi giới tàu dầu : Người môi giới tàu dầu là người chuyên thuê các con tàu dầu - công việc mà đòi hỏi người môi giới cần có những kỹ năng và kiến thức hoàn toàn khác so với môi giới hàng tàu khô. Người môi giới hàng tàu dầu thường chuyên thuê các con tàu chở dầu thô, gas, sản phẩm làm từ dầu hoặc hóa chất. Người môi giời tàu dầu tiến hành thỏa thuận các hợp đòng hàng hải, thường được gọi là hợp đồng thuê tàu. Các điều khoản chính của hợp đồng là cước vận chuyển / tiền thuê tàu và tiền phạt xếp hàng chậm. Buôn bán dầu là hình thức kinh doanh có tốc độ phát triển, mức cước cho việc thuê tàu vận chuyển dầu thô dựa trên cơ sở của bảng vận giá thế giới, do hiệp hội bảng vận giá thế giới ban hành dựa trên cơ sở mức giá hàng năm, là phổ biến nhất. Đối với một vài tuyến vận tải cụ thể như vận tải từ A đến B và một vài con tàu chuyên dụng, như tàu chở dầu LNG tức là mức độ chuyên dụng cao trên thị trường tàu dầu, mức cước có thể được thỏa thuận ở một mốc ấn định nào đó giữa các bên.

- Môi giới tàu container : Người môi giới tàu cont chuyên thuê các tàu cont và cung cấp cho các chủ tàu và người thuê tàu cont những thông tin có liên quan đến thị trường.

- Môi giới hàng hải: Các công ty môi giới hàng hải là công ty môi giới tàu và thuê tàu, chuyển vận chuyển đường biển đối với hàng háo và hàng rời rắn tại Địa Trung Hải, Altantic thuộc châu Âu - Châu Phi, khu vực biển đen. Môi giới vận tải là một cá nhân hoặc một công ty làm nhiệm vụ kết nối giữa chủ hàng cần vận chuyển hàng hóa với nhà vận tải phương tiện gắn động cơ muốn cung cấp dịch vụ. Môi giới vận tải là một loại trung gian vận tải, được xem là một đối tác, cũng có thể là người gửi hàng hoặc là người vận tải sở hữu phương tiện vận tải, nhưng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động vận chuyển hàng hóa. Các nhà trung gian vận tải sử dụng kiến thức của mình, cùng với việc đầu tư vào công nghệ và nhân lực để mà giúp cho cả người gửi hàng lẫn nhà vận tải thành công. Người môi giới vận tải cung cấp dịch vụ quan trọng và có giá trị cho các bên vận tải và chủ hàng. Họ giúp các nhà vận tải có thể lấp đầy các xe tải của mình và nhận tiền hoa hồng từ những dịch vụ mình cung cấp. Họ giúp các nhà vận tải có thể lấp đầy các xe tải của mình và nhận tiền hoa hồng từ những dịch vụ mình cung cấp. Họ giúp người gửi hàng tìm được cho mình những nhà vận tải đáng tin cậy, những người mà họ tức người chủ hàng có thể chẳng biết đó là ai. Thực tế thì một vài công ty xem những người môi giới như thể là bổ phận vận chuyển của mình, và cho phép những người này phối hợp tất cả các nhu cầu vận chuyern của công ty họ lại.

- Môi giới mua và bán tàu: Trong hoạt động mua và bán tàu người môi giới sẽ tiến hành điều khiển và quản lý hoạt động mua và bán những con tàu đã có sẵn, cũng như những con tàu mới đóng, mà theo ngành này thường gọi với thuật ngữ là đóng mới - new buildings. Qúa trình mà họ hay làm tức là hoạt động môi giới chính là vấn đề cần phải bàn luận. Những người này thường tìm hiểu về xu hướng của thị trường và những cơ hội có thể có thể đối với những chủ tàu và người mua tàu tiềm năng. Ngoài ta, người môi giới cũng rất quan tâm tính toán tới tiền cước vận tải, định giá con tàu và tìm kiếm những con tàu phù hợp với những mục đích sử dụng cụ thể. Khi việc bán 1 con tàu được thực hiện, người môi giới chỉ làm trung gian điều chỉnh mức giá bán hợp lý giữa chủ tàu và người mua tàu, chứ không có trách nhiệm giải quyết bất kỳ một rắc rối nào khác làm phát sinh trong quá trình mua bán.

Trên đây là nội dung bài viết của công ty Luật Minh Khuê về môi giới chủ tàu và quy định môi giới hàng hải. Trân trọng./