Môn học, số tiết học tương ứng của từng môn học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của học sinh lớp 4

1. Chương trình lớp 4 có thay đổi về môn học như thế nào?

Tại mục 1 Phần IV Chương trình giáo dục phổ thông 2018 quy định:

- Ở lớp 1, lớp 2 và lớp 3, nội dung giáo dục khoa học xã hội được thực hiện trong môn Tự nhiên và Xã hội;

- Lên lớp 4 và lớp 5, môn Tự nhiên và Xã hội tách thành hai môn Lịch sử và Địa lí, Khoa học.

Như vậy khi lên lớp 4, học sinh sẽ không còn học môn bắt buộc là "tự nhiên và xã hội", thay vào sẽ học 02 môn bắt buộc khác là môn "lịch sử và địa lý" và môn "khoa học".

Các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc ở chương trình lớp 4 bao gồm: Tiếng Việt; Toán; Đạo đức; Ngoại ngữ 1; Lịch sử và Địa lí; Khoa học; Tin học và Công nghệ; Giáo dục thể chất; Nghệ thuật (Âm nhạc, Mĩ thuật); Hoạt động trải nghiệm.

Môn học tự chọn là tiếng dân tộc thiểu số.

Thời lượng giáo dục: Thực hiện dạy học 02 buổi/ngày, mỗi ngày bố trí không quá 07 tiết học; mỗi tiết học 35 phút.

2. Môn học, số tiết học của học sinh lớp 4 từ năm học 2023 - 2024

Các môn học, số tiết học tương ứng của từng môn học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của học sinh lớp 4 từ năm học 2023 - 2024 như sau:

3. Chương trình giáo dục phổ thông mới bậc Tiểu học và các điểm đổi mới

Căn cứ theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018, Bộ GD&ĐT thực hiện lộ trình áp dụng chương trình mới như sau:

- Lớp 1: Từ năm học 2020 – 2021;

- Lớp 2: Từ năm học 2021 – 2022;

- Lớp 3: Từ năm học 2022 – 2023;

- Lớp 4: Từ năm học 2023 – 2024;

- Lớp 5: Từ năm học 2024 – 2025

Qua đó, 6 điểm mới của chương trình giáo dục phổ thông như sau:

- Khắc phục sự chồng chéo giữa các môn: Thực hiện lồng ghép những nội dung liên quan với nhau của một số môn học trong chương trình hiện hành để tạo thành môn học tích hợp, thực hiện tinh giản, tránh chồng chéo nội dung giáo dục, giảm hợp lý số môn học;

- Ưu tiên phát triển phẩm chất năng lực: Tạo điều kiện cho học sinh lựa chọn những chủ đề phù hợp với sở thích, phẩm chất tính cách và năng lực của bản thân.

- Chú trọng trải nghiệm sáng tạo: Tăng cường chú trọng các hoạt động thực tiễn gắn liền với kinh nghiệm, cuộc sống để học sinh trải nghiệm và không ngừng sáng tạo

- Phân hóa dần ở cấp trên: Khác trước đây, chương trình phổ thông nay được chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn giáo dục cơ bản (gồm Tiểu học và THCS); Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp THPT). Lớp càng cao dần càng có sự phân hóa học sinh theo nhu cầu và định hướng sau phổ thông.

- Thực nghiệm cái mới, cái khó: Nội dung chương trình đặc biệt chú trọng thực nghiệm những hình thức hoạt động giáo dục, dạy học mới, tăng cường các hoạt động trải nghiệm sáng tạo và đổi mới.

4. Một số thách thức với ngành giáo dục trong năm học mới

Thiếu giáo viên:

Cả nước hiện có 1,23 triệu giáo viên, thiếu 118.200 người. Trong đó, giáo viên mầm non thiếu nhiều nhất, gần 52.000.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, nguyên nhân chính là số trẻ mầm non tăng mạnh, bậc tiểu học tăng tỷ lệ học hai buổi mỗi ngày, THPT tăng số lớp, chương trình 2018 có nhiều môn học mới. Năm học qua có hơn 10.000 giáo viên nghỉ hưu, gần 9.300 người bỏ việc.

Thiếu giáo viên nhưng ngành không có nguồn để tuyển. Năm học 2022-2023, các địa phương được giao bổ sung 27.850 người nhưng chỉ tuyển được hơn 17.000. Nhiều người nhìn nhận nghề giáo không còn hấp dẫn do áp lực cao nhưng thu nhập chưa tương xứng.

Rối ren dạy tích hợp:

Theo chương trình mới, học sinh THCS không học Sinh học, Vật lý, Hóa học, Lịch sử, Địa lý riêng lẻ mà học Khoa học Tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, gọi là môn tích hợp. Môn này chỉ cần một giáo viên đảm nhận nhưng hiện các ngành Sư phạm Khoa học Tự nhiên, Lịch sử và Địa lý chưa đào tạo ra giáo viên tích hợp.

Để dạy tích hợp, các trường thường bố trí giáo viên dạy các bài học theo thứ tự trong sách, hoặc gom tất cả bài học của từng môn, dạy xong môn này mới tới môn khác. Bản chất vẫn là giáo viên môn nào dạy môn đó.

Giáo viên đơn môn muốn dạy tích hợp cần hoàn thành 20-36 tín chỉ (thường trong khoảng 6 tháng) để lấy chứng chỉ. Nhiều giáo viên nói với khối lượng kiến thức và thời gian như thế không đủ để họ tự tin đứng lớp. Hơn nữa, các bài học trong sách được ghép một cách cơ học. Dù đã trải qua hai năm, hiệu quả dạy tích hợp chưa đạt mục tiêu của chương trình.

Bất cập khi ban hành sách giáo khoa của nhà nước:

Từ năm học 2020-2021, khi chương trình mới được áp dụng, việc thay sách được thực hiện song song với chủ trương "một chương trình, nhiều sách giáo khoa", bỏ độc quyền xuất bản. Chủ trương này được nêu trong Nghị quyết 88 cuối năm 2014 của Quốc hội.

Đến nay, 6 nhà xuất bản, ba công ty cổ phần tham gia biên soạn, phát hành sách. Ba bộ sách được phê duyệt gồm "Cánh Diều", "Chân trời sáng tạo", "Kết nối tri thức với cuộc sống". Năm học này, 9 khối lớp học theo sách mới và tất cả khối lớp sẽ học theo sách mới từ năm sau. 

Cần xem xét kỹ vì quay lại dùng một bộ sách sẽ khó đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, gây ra sự cạnh tranh bất bình đẳng và tốn kém. Với 12 triệu học sinh và 9 khối lớp học sách giáo khoa mới, ước tính xã hội đã chi ra hàng chục nghìn tỷ đồng.

Phương án thi tốt nghiệp THPT 2025:

 Theo kế hoạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ công bố phương án thi tốt nghiệp THPT 2025 trong năm nay.

Phương án thi dự kiến sẽ có 6 môn thi, gồm bốn môn bắt buộc (Toán, Văn, Ngoại ngữ và Sử) và hai môn lựa chọn (Lý, Hóa, Sinh, Địa, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ).

Tuy nhiên, hiện các Sở Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu lấy ý kiến giáo viên về hai phương án, trong đó điểm khác mấu chốt là có đưa Sử thành môn thi bắt buộc hay không.

Một số giáo viên cho rằng Lịch sử đã là môn học bắt buộc thì đương nhiên thi bắt buộc, nếu không thi, học sinh sẽ bỏ bê không học. Nhiều người khác khẳng định chỉ cần thi 3 môn bắt buộc, giảm áp lực học hành, thi cử cho học sinh và đỡ tốn kém cho xã hội.

Ngoài ra, nếu đưa Sử là môn thi bắt buộc sẽ tạo sự mất cân bằng trong các môn thi tốt nghiệp và thiệt thòi cho những học sinh có định hướng theo khoa học tự nhiên. Khi kỳ thi tốt nghiệp THPT thay đổi, việc tuyển sinh đại học cũng phải thay đổi cho phù hợp. Do đó, giáo viên và học sinh đều mong ngóng phương án cuối cùng để có kế hoạch ôn tập sớm.

Học phí đại học:

Sau ba năm giữ nguyên, năm nay nhiều trường đưa ra mức học phí tăng mạnh, căn cứ vào nghị định 81 về học phí công lập. Theo đó, trần học phí với các trường chưa tự chủ là 1,35-2,76 triệu đồng một tháng, gấp hai lần mức cũ (0,98-1,43 triệu đồng). Những trường đã tự chủ, tùy mức độ, được thu tối đa gấp 2-2,5 lần (2,7-6,9 triệu đồng). Với chương trình đạt kiểm định chất lượng, các trường được tự xác định học phí.

Học phí đại học vẫn là gánh nặng của nhiều gia đình sau hai năm Covid-19. Thế nhưng đây đang là nguồn thu chủ chốt của nhiều trường, chiếm tới 50%, thậm chí 90% tổng nguồn thu. Nếu không tăng, các trường còn khó đảm bảo chi thường xuyên và đầu tư cho nhân lực, chưa nói đến nâng cao cơ sở vật chất và chất lượng giảng dạy, nghiên cứu.

Tham khảo: Kể một câu chuyện về lòng dũng cảm hay nhất Tập làm văn lớp 4