1. Mua bán tiền có số seri đẹp giá cao có vi phạm pháp luật ?

Trước hết, để xác định "Tiền có số seri đẹp" có thể sử dụng như vật để trao đổi, mua bán hay không thì phải căn cứ vào quy định của Bộ luật Dân sự. Theo Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015, quy định "Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản". Như vậy, tiền là một loại tài sản.
Thứ hai, người chủ sở hữu "Tiền có số seri đẹp" có quyền định đoạt tài sản của mình theo ĐIều 192 Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể là quyền "chuyển giao quyền sở hữu tài sản".
Thứ ba, việc chuyển giao quyền sở hữu "Tiền có số seri đẹp" có thể được thực hiện qua giao dịch dân sự (thỏa thuận, tặng cho,…), và phải đảm bảo điều kiện theo Điều 117 Bộ luật Dân sự như sau:
- Người mua và người bán phải từ đủ 15 tuổi trở lên, nếu người mua hoặc người bán từ đủ 6 tuổi đến dưới 15 tuổi thì phải được người đại diện theo pháp luật (có thể là cha, mẹ) đồng ý;
- Các bên tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện;
- Hiện nay pháp luật không ngăn cấm việc mua bán các loại tiền có số seri đẹp với giá cao hơn giá trị của tờ tiền, tuy nhiên, việc mua bán tiền seri số đẹp không được vi phạm điều cấm của luật như: mua bán tiền có số seri đẹp nhưng là tiền giả, mua bán với mục đích vi phạm pháp luật,…
Như vậy, chỉ cần đảm bảo các điều kiện trên thì việc mua bán tiền có seri đẹp giá cao với mục đích sưu tầm, làm quà tặng, quà kỷ niệm, … là không vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, thực tế đa số những tờ tiền có seri số đẹp với số lượng lớn thường là tiền giả, nên các nhà sưu tầm tiền có số seri đẹp lưu ý, cảnh giác để tránh bị lừa đảo.
 

2.  Đổi tiền lẻ giá cao, lấy lợi nhuận chênh lệch thì có vi phạm pháp luật không ?

Hiện nay, hoạt động đổi tiền lẻ nhằm hưởng chênh lệch là không đúng quy định pháp luật. Ví dụ đổi 1.000.000đ mà ăn chênh lệch 500.00đ tức là người đi đổi phải mất 1.500.000đ để đổi lấy 1.000.000đ. Hành vi này có thể bị xử phạt đến 40 triệu đồng theo điểm a khoản 5 Điều 30 Nghị định 88/2019/NĐ-CP:
5. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật;
Theo quy định tại Điều 12, Điều 13 Thông tư 25/2013/TT-NHNN, người dân có thể đến các địa điểm sau để đổi tiền để đảm bảo đúng quy định pháp luật, an toàn, và không mất phí:
- Ngân hàng Nhà nước chi nhánh;
- Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước;
- Tổ chức tín dụng;
- Chi nhánh ngân hàng nước ngoài;
- Kho bạc Nhà nước.
Mặc dù biết đây là hành vi trái pháp luật, nhưng nhiều cá nhân, tổ chức vẫn lợi dụng nhu cầu đổi tiền lẻ tăng cao vào dịp gần Tết và lợi nhuận lớn để bất chấp thực hiện, thậm chí sử dụng tiền giả để trao đổi. Do đó, chúng ta cần đặc biệt thẩn trọng, không vì lợi nhuận trước mắt mà vi phạm pháp luật, đồng thời, nên tuyên truyền đến mọi người xung quanh biết và  trực tiếp đến các địa điểm đã nêu trên để đổi tiền lẻ nếu có nhu cầu.
 

3. Thế nào là tiền seri số đẹp ? Seri tiền như thế nào là đẹp ?

Về mảng sưu tầm thì đẹp xấu tùy thuộc vào mỗi người, vào người muốn sưu tầm tiền là chính, có thể bạn thấy số seri này xấu nhưng người khách lại thấy đẹp,.. chúng ta không thể áp đặt một quy chuẩn bất kỳ vào mỗi số seri tiền bất kỳ.

Thông thường những tờ tiền seri như sau thường được coi là đẹp và có giá trị.
Tiền seri tứ quý: Giá trị nhất trong này có lẽ là tứ quý đuôi ví dụ: 9999 hoặc năm sinh sau đó tứ quý: 19939999. Giá trị tiền có seri tứ quý thường bằng giá trị tờ tiền + 20 – 50% giá trị trị tờ tiền. Ví dụ tờ 500.000 tứ quý giá khoảng 600 – 800k tùy người đam mê sưu tầm.
Tiền seri ngũ quý – Lục quý – bát quý: Tùy độ hiếm mà giá trị có thể lên đến 10 – 20 triệu với 1 tờ tiền seri bát quý. Có giá trị nhất trong phân khúc này là những tờ tiền có seri tứ quý – ngũ quý – Lục quý – bát quý: 2 6 8 9, tờ 4 – 0 – 7 giá trị thấp nhất.
Tiền seri năm sinh: đối với tiền giấy là 7 số, tiền polyme 8 số thì năm sinh dạng ddmmyyyy (03031990) có giá trị nhất sau đó đến các dạng kiểu dmyyy (991990),…
Tiền lộc phát: seri tiền chứa các con số 6 8 lặp lại liên tục hoặc chứa 6 8
Tiền seri thần tài: seri tiền chứa các con số 79 hoặc 79 lặp lại liên tục
Tiền seri sảnh tiến: seri tiền chứa các con số dạng tiến lên như 12345 hoặc 6789 (san bằng tất cả) rất có giá trị,…
Lặp đôi – lặp kép – lặp ba: dạng aabbccdd hoặc aaabbbcc dạng này kén người chơi nên giá trị tùy thuộc độ kết của khách hàng trung bình gấp đôi hoặc gấp 3 lần giá trị tờ tiền.
 

4. Ý nghĩa của của việc chọn tiền có số seri đẹp

Đối với những người phương Đông quan niệm về các con ảnh hưởng trực tiếp đến vận may, phong thuỷ của họ. Vì vậy khi sở hữu bất kì một vật gì có liên quan đến số cũng đều được xem trọng và chọn lựa kĩ càng.
Ví dụ như mua xe sẽ quan tâm đến biển số xe sao cho đẹp như số phát tài, số tứ quý, số tăng dần,… hoặc là số sim điện thoại cũng đã từng được đem ra đấu giá từ vài trăm triệu đến vài tỉ đồng cho một sim số đẹp.
Trong giới chơi tiền cũng vậy ngoài việc săn lùng tiền cổ, tiền hiếm độc lạ ra thì tiền có số seri đẹp là một trong những điều thu hút nhất với họ. Việc tìm số seri đẹp trên tờ tiền được xem như là đam mê, nó không chỉ mang lại ý nghĩa may mắn độc đáo cho người sở hữu mà còn tạo nên đẳng cấp hoàn toàn mới khi bất kì ai có được tờ tiền số seri đẹp bên mình.
Mỗi con số đều mang ý nghĩa trọng trách riêng và khi ghép lại nó có thêm nhiều ý nghĩa hơn nên dân chơi tiền đa số vẫn không bỏ qua bất kì số nào.
Các bạn sẽ thường hay nghe các từ như là sảnh tiến lên, sảnh lùi, tứ quý, ngũ quý, lục quý, thất quý, bát quý,… là những thuật ngữ mà người ta thường dùng để gọi dành cho số seri đẹp độc đáo.
 

5. Có nên tặng quà bằng tiền seri đẹp.

Sở dĩ tiền seri đẹp được nhiều người chọn để làm quà tặng cũng bởi ý nghĩa lớn lao mà nó đem lại. Hầu hết những tờ tiền có seri đẹp được chọn không phụ thuộc vào giá trị vật chất hay nói cách khác là mệnh giá tiền. Mà nó dựa trên ý nghĩa con số seri mà tờ tiền đó mang lại.

Những tờ tiền seri đẹp là những tờ mang ý nghĩa của sự may mắn, phát tài phát lộc. Người ta quan niệm rằng những con số trong tờ tiền đó sẽ mang đến sự may mắn, bình an cho người mang nó theo bên mình. Đặc biệt, nhiều tờ tiền còn mang đến cho người sở hữu những vận may, cơ hội thăng tiến trong cuộc sống. Chính vì thế, đây là sự lựa chọn hàng đầu để bạn làm quà tặng cho người thân, đồng nghiệp hoặc nhân viên của mình.

 

6. Tiềm ẩn nhiều rủi ro

Hiện nay, trên cả nước có hàng chục shop buôn bán tiền lẻ và tiền có giá trị. Những shop tiền này thường có mối quan hệ với nhau trong công việc. Vì nếu hôm nay có khách đặt tờ tiền nào đó mà cửa hàng không còn thì phải liên hệ với cơ sở khác để đáp ứng nhu cầu của khách, không chỉ có những đồng tiền số đẹp, mà ngay cả các tờ tiền in bị lỗi được giữ lại để làm hàng độc hoặc những đồng tiền được sản xuất lâu năm, khi đẩy ra thị trường thường được bán với giá rất cao do nhu cầu sưu tầm của khách hàng

Tuy những giao dịch tiền số đẹp, tiền độc giao dịch dễ dàng qua mạng, nhưng lại đang tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Tại các diễn đàn, các trang rao vặt, shop bán hàng trên mạng và thậm chí ở "chợ đen", những đồng tiền có giá trị, đẹp và cổ được rao bán rầm rộ. Dù giá cao ngất nhưng chúng vẫn thu hút khách hàng, thậm chí nhiều shop bán hàng còn không đủ số lượng để cung ứng cho khách.Trên chợ mạng như Facebook, Zalo, Tờ tiền có series lục quý (6 số cuối của series trùng nhau) mệnh giá 500.000 đồng sẽ có giá bán khoảng 2 triệu đồng/tờ, mệnh giá 200.000 đồng có giá dao động từ 1-1,5 triệu đồng/tờ. Đối với những tờ polymer có seri lục quý với mệnh giá 100.000 đồng, 50.000 đồng, 20.000 đồng có giá bán khoảng 800.000 đồng/tờ.trong nhiều hội nhóm hàng mua bán tiền, một số người bức xúc tố cáo chiêu trò đổi tiền bịp bợm như yêu cầu đặt cọc rồi biến mất hoặc rút lỗi tiền giao khách… dẫn đến số tiền người mua nhận về không còn nguyên vẹn, thiếu tờ seri đẹp dù cam kết nguyên thếp.
Bên cạnh rủi ro như bị đổi thiếu tiền; khách hàng còn phải đối mặt với rủi ro về tiền bất hợp pháp, tiền giả do không có tổ chức, trụ sở rõ ràng. Khi nhận phải tiền giả, người đổi phải chứng minh nguồn gốc tiền đó từ đâu mà có với cơ quan chức năng
Với tiền đang lưu hành, luật pháp quy định chỉ có ngân hàng mới được phép đổi tiền.
Việc mua bán tiền cổ, tiền cũ phải theo Luật Di sản văn hoá, phải chứng minh được nguồn gốc xuất xứ. Tuy nhiên, hầu hết người bán khi được hỏi về nguồn gốc đều trả lời là tiền sưu tập, mua đi bán lại, hoàn toàn không thể cung cấp giấy tờ hay công nghệ để có thể kiểm tra liệu đây có phải đồng tiền cũ thật hay không.
Vì vậy, người dân cần thận trọng, không nên sử dụng dịch vụ đổi tiền, mua bán, trao đổi tiền online, tránh tình trạng "tiền mất tật mang".
Tiềm ẩn nhiều rủi ro như vậy nhưng việc kinh doanh siêu lợi nhuận này vẫn đang diễn ra công khai đã cho thấy cần đến biện pháp cứng rắn hơn của các ngành, các cấp liên quan bởi nó đã vượt ra ngoài thú chơi sưu tầm mà đang hình thành hẳn một thị trường mua bán khá sôi động.
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 44/CT-TTg về tăng cường công tác quản lý, điều hành nhằm bình ổn giá cả thị trường, bảo đảm trật tự an toàn xã hội dịp tết Nguyên đán Tân Sửu.
Trong đó, yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tổ chức tốt công tác điều hòa và cung ứng tiền mặt cho nền kinh tế, phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kịp thời xử lý các hoạt động mua, bán ngoại tệ, vàng và dịch vụ đổi tiền mặt mệnh giá nhỏ không đúng quy định của pháp luật.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật ngân hàng - Công ty luật Minh Khuê