1. Lý do và cơ sở pháp lý cho việc tăng mức đóng đoàn phí
Lý do:
- Đáp ứng nhu cầu hoạt động của công đoàn:
+ Mở rộng hoạt động: Công đoàn cần có nguồn kinh phí ổn định để mở rộng các hoạt động bảo vệ quyền lợi, chăm lo đời sống cho đoàn viên, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế xã hội ngày càng phát triển, yêu cầu của đoàn viên ngày càng cao.
+ Nâng cao chất lượng hoạt động: Việc tăng mức đóng góp sẽ giúp công đoàn có điều kiện nâng cao chất lượng các hoạt động, dịch vụ cung cấp cho đoàn viên.
+ Đầu tư cơ sở vật chất: Để đáp ứng nhu cầu hoạt động ngày càng lớn, công đoàn cần đầu tư xây dựng và nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị.
- Bù đắp lạm phát:
+ Giá cả hàng hóa dịch vụ tăng: Việc tăng mức đóng góp giúp bù đắp cho sự gia tăng của chi phí hoạt động do lạm phát.
- Thực hiện các chính sách mới:
+ Các chương trình phúc lợi mới: Công đoàn có thể triển khai các chương trình phúc lợi mới cho đoàn viên, đòi hỏi nguồn kinh phí lớn hơn.
+ Hỗ trợ các hoạt động xã hội: Công đoàn tham gia vào các hoạt động xã hội, từ thiện, đòi hỏi nguồn kinh phí ổn định.
Cơ sở pháp lý:
- Cơ sở pháp lý cho việc điều chỉnh mức đóng đoàn phí thường được quy định trong:
+ Điều lệ Công đoàn Việt Nam: Điều lệ này quy định chi tiết về quyền hạn, nhiệm vụ của công đoàn, trong đó có việc quyết định mức đóng đoàn phí.
+ Các văn bản pháp luật liên quan: Như Luật Công đoàn, các nghị định, quyết định của Chính phủ, các văn bản hướng dẫn của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
+ Quyết định của đại hội công đoàn các cấp: Các quyết định này thường được đưa ra dựa trên báo cáo tài chính, tình hình hoạt động của công đoàn và ý kiến đóng góp của đại biểu.
2. Mức đóng đoàn phí mới từ ngày 1/7/2024
Theo quy định của pháp luật căn cứ tại Điều 23 Quyết định 1908/QĐ-TLĐ năm 2016, Nghị định 73/2024-NĐ-CP quy định về mức đóng đoàn phí mới nhất từ ngày 1/7/2024 quy định như sau:
- Nhóm 1 bao gồm các đoàn viên công đoàn thuộc các cơ sở như sau:
+ Cơ quan nhà nước;
+ Các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp;
+ Các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân;
+ Các đơn vị sự nghiệp được hưởng lương theo bảng lương và bậc lương do Nhà nước quy định.
Mức đóng đoàn phí hàng tháng đối với các đoàn viên thuộc Nhóm 1 được tính bằng 1% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Tiền lương này bao gồm lương cấp bậc, lương chức vụ, lương theo hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, cùng các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, và phụ cấp thâm niên nghề. Khi tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thay đổi, tiền lương làm căn cứ đóng đoàn phí công đoàn cũng sẽ thay đổi theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
- Nhóm 2 bao gồm các đoàn viên thuộc công đoàn cơ sở doanh nghiệp nhà nước, bao gồm cả công đoàn các công ty cổ phần mà Nhà nước giữ cổ phần chi phối. Mức đóng đoàn phí hàng tháng cho các đoàn viên thuộc nhóm này là 1% tiền lương thực lĩnh, tức là tiền lương sau khi đã khấu trừ các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, và thuế thu nhập cá nhân của đoàn viên. Tuy nhiên, mức đóng đoàn phí hàng tháng tối đa chỉ bằng 10% mức lương cơ sở theo quy định của Nhà nước.
- Nhóm 3 bao gồm các đoàn viên thuộc các công đoàn cơ sở sau:
+ Các doanh nghiệp ngoài nhà nước, bao gồm cả công đoàn các công ty cổ phần mà Nhà nước không giữ cổ phần chi phối;
+ Các đơn vị sự nghiệp ngoài công lập hưởng lương không theo bảng lương và bậc lương do Nhà nước quy định;
+ Liên hiệp hợp tác xã;
+ Các tổ chức nước ngoài và tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; + Các văn phòng điều hành của phía nước ngoài trong hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Việt Nam;
+ Các đoàn viên công đoàn công tác ở nước ngoài.
Mức đóng đoàn phí hàng tháng cho các đoàn viên thuộc nhóm này cũng được tính bằng 1% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, nhưng mức đóng đoàn phí hàng tháng tối đa chỉ bằng 10% mức lương cơ sở theo quy định của Nhà nước.
Kể từ ngày 01/7/2024, mức lương cơ sở sẽ tăng từ 1,800,000 đồng/tháng lên 2,340,000 đồng/tháng. Điều này có nghĩa là mức đóng đoàn phí công đoàn hàng tháng tối đa đối với các đoàn viên thuộc Nhóm 2 và Nhóm 3 sẽ tăng từ 180,000 đồng lên 234,000 đồng kể từ ngày 01/7/2024.
3. Ảnh hưởng của việc tăng mức đóng đoàn phí đến người lao động
Ảnh hưởng tiêu cực:
- Tăng gánh nặng tài chính: Rõ ràng, việc tăng mức đóng đoàn phí sẽ trực tiếp làm giảm thu nhập thực tế của người lao động, đặc biệt đối với những người có thu nhập thấp. Điều này có thể gây khó khăn cho họ trong việc chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu hàng ngày, cũng như hạn chế khả năng tiết kiệm.
- Gây bức xúc, giảm động lực làm việc: Việc tăng phí bất ngờ hoặc quá cao có thể khiến người lao động cảm thấy không hài lòng và bức xúc. Điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý làm việc, giảm động lực và hiệu quả công việc.
- Ảnh hưởng đến quyết định gia nhập công đoàn: Nếu mức đóng quá cao, một số người lao động có thể cân nhắc việc không gia nhập công đoàn hoặc xin rút khỏi tổ chức. Điều này sẽ làm giảm số lượng đoàn viên và ảnh hưởng đến sức mạnh của công đoàn trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động.
Ảnh hưởng tích cực (khi được sử dụng đúng mục đích):
- Nâng cao chất lượng hoạt động của công đoàn: Với nguồn kinh phí dồi dào hơn, công đoàn có thể tổ chức nhiều hoạt động hơn để bảo vệ quyền lợi, chăm lo đời sống cho đoàn viên. Ví dụ:
+ Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng nghề nghiệp
+ Tăng cường hoạt động tư vấn pháp luật
+ Hỗ trợ đoàn viên trong các trường hợp khiếu nại, tranh chấp
+ Tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao
- Tăng cường các dịch vụ hỗ trợ: Công đoàn có thể sử dụng nguồn kinh phí để mở rộng các dịch vụ hỗ trợ cho đoàn viên như:
+ Cho vay vốn ưu đãi
+ Hỗ trợ y tế
+ Hỗ trợ nhà ở
- Tăng cường sự gắn kết giữa đoàn viên và công đoàn: Khi thấy công đoàn hoạt động hiệu quả và mang lại nhiều lợi ích, đoàn viên sẽ có cảm giác được quan tâm và gắn bó hơn với tổ chức.
4. Hướng dẫn cách tính và đóng đoàn phí
Theo Điều 23 Quyết định 1908/QĐ-TLĐ năm 2016, mức đóng đoàn phí công đoàn được thực hiện chi tiết như sau:
- Đối với đoàn viên ở công đoàn cơ sở thuộc các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương theo bảng lương, bậc lương do Nhà nước quy định:
Mức đóng hàng tháng được tính bằng 1% của tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Tiền lương này bao gồm tiền lương cấp bậc, chức vụ, lương theo hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề.
- Đối với đoàn viên ở công đoàn cơ sở thuộc doanh nghiệp nhà nước (bao gồm cả công đoàn trong các công ty cổ phần mà Nhà nước giữ cổ phần chi phối):
Mức đóng hàng tháng được tính bằng 1% của tiền lương thực lĩnh. Tiền lương thực lĩnh là tiền lương đã khấu trừ các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, và thuế thu nhập cá nhân của đoàn viên. Mức đóng đoàn phí tối đa là 10% của mức lương cơ sở, tương đương với 149.000 đồng/tháng (mức lương cơ sở hiện nay là 1,49 triệu đồng/tháng).
- Đối với đoàn viên ở công đoàn cơ sở thuộc doanh nghiệp ngoài nhà nước:
Mức đóng hàng tháng cũng được tính bằng 1% của tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Mức đóng đoàn phí tối đa vẫn là 10% của mức lương cơ sở, tương đương với 149.000 đồng/tháng.
- Trong các trường hợp khó xác định tiền lương làm căn cứ đóng đoàn phí hoặc đoàn viên không phải đóng BHXH:
Mức đóng ấn định thấp nhất được tính bằng 1% của mức lương cơ sở, tương đương với 14.900 đồng/tháng.
- Các trường hợp không phải đóng đoàn phí:
Đoàn viên công đoàn hưởng trợ cấp BHXH từ 01 tháng trở lên đang trong thời gian hưởng trợ cấp. Đoàn viên công đoàn trong thời gian không có việc làm, không có thu nhập, hoặc nghỉ việc riêng từ 01 tháng trở lên không hưởng tiền lương.
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Mức đóng đoàn phí công đoàn
Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ.
