Căn cứ theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30 ngày 12 năm 2019 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt. Quy định cụ thể như sau:
Xe mô tô, xe gắn máy chuyển hướng không giảm tốc độ hoặc không có tín hiệu báo hướng rẽ (trừ trường hợp điều khiển xe đi theo hướng cong của đoạn đường bộ ở nơi đường không giao nhau cùng mức): Phạt tiền từ 400.000 - 600.000 đồng (điểm a khoản 3 Điều 6).
Ngoài ra, hành vi chuyển làn đường không có tín hiệu báo trước: Phạt tiền từ 100.000 - 200.000 đồng (điểm i khoản 1 Điều 6).
Luật Minh Khuê phân tích chi tiết hơn quy định pháp lý về vấn đề trên như sau:
1. Quy định về chuyển làn đường, chuyển hướng khi tham gia giao thông.
- Theo khoản 7 Điều 3 của Luật Giao thông đường bộ thì làn đường là một phần của đường xe chạy được chia theo chiều dọc của đường, có bề rộng đủ cho xe chạy an toàn. Chuyển làn đường là hành vi của chủ phương tiện tham gia giao thông thực hiện các thao tác trên phương tiện, điều khiển phương tiện ra khỏi làn mình đang lưu thông sang một làn đường khác. Như vậy có thể hiểu chuyển làn là hành vi khi trên đường có nhiều làn đường cùng chiều phân biệt bằng vạch kẻ, người điều khiển phương tiện di chuyển từ làn đường mình đang đi sang một làn đường cùng chiều khác.
- Việc sử dụng làn đường theo quy định như sau:
+ Trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường, người điều khiển phương tiện phải cho xe đi trong một làn đường và chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép; khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước và phải bảo đảm an toàn.
+ Trên đường một chiều có vạch kẻ phân làn đường, xe thô sơ đi trên làn đường bên phải trong cùng, xe cơ giới, xe máy chuyên dùng đi trên làn đường bên trái.
+ Phương tiện tham gia giao thông đường bộ di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải.
Trường hợp muốn đổi làn đường, người điều khiển xe phải có báo hiệu bằng còi và xi nhan để báo hiệu cho những phương tiện phía sau. Cùng với đó di chuyển từ từ không chuyển cùng lúc nhiều làn để đảm bảo khả năng phản ứng kịp thời trước mọi sự cố có thể xảy ra trong quá trình lưu thông trên đường.
+ Lưu ý: Theo Quy chuẩn Việt Nam QCVN số 41/2016 của Bộ Giao thông vận tải về phần vạch kẻ đường thì đối với dạng vạch đơn, liền nét, màu trắng dùng để phân chia các làn xe cùng chiều trong trường hợp không cho phép xe chuyển làn hoặc sử dụng làn khác, xe không được lấn làn, không được đè lên vạch.
Ví dụ: khi xe máy đang đi trong làn đường của mình sau đó vì muốn vượt mà phía trước có phương tiện chắn không thể vượt được mà phải bắt buộc chuyển sang làn khác.
- Chuyển hướng là việc phương tiện chuyển hướng đang di chuyển sang một hướng khác. Quy định về chuyển hướng xe tại Điều 15 Luật Giao thông đường bộ năm 2008 như sau:
+ Khi muốn chuyển hướng, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ.
+ Trong khi chuyển hướng, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng phải nhường quyền đi trước cho người đi bộ, người đi xe đạp đang đi trên phần đường dành riêng cho họ, nhường đường cho các xe đi ngược chiều và chỉ cho xe chuyển hướng khi quan sát thấy không gây trở ngại hoặc nguy hiểm cho người và phương tiện khác.
+ Trong khu dân cư, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng chỉ được quay đầu xe ở nơi đường giao nhau và nơi có biển báo cho phép quay đầu xe.
+ Không được quay đầu xe ở phần đường dành cho người đi bộ qua đường, trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt, ngầm, trong hầm đường bộ, đường cao tốc, tại nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt, đường hẹp, đường dốc, đoạn đường cong tầm nhìn bị che khuất.
- Các trường hợp khi chuyển hướng đặc biệt:
+ Khi đi theo đường cong, người điều khiển xe đi theo đường cong (không rẽ, chuyển hướng, chuyển làn đường) vần được coi là đang đi trên đường thẳng theo một chiều.
+ Tại bùng binh theo nguyên tắc bật xi nhan trái khi đi vào và xi nhan phải khi ra khỏi vòng xuyến.
+ Qua ngã ba với nhánh chữ Y, người điều khiển có thể lái xe thẳng từ chân chữ Y mà không cần bật xi nhan, tuy nhiên khi rẽ cần có đèn tín hiệu.
+ Khi lùi xe vào hẻm, nên bật đèn xi nhan vì tầm nhìn của người điều khiển phương tiện bị hạn chế, khó điều chỉnh hướng xe và tạo điều kiện cho các phương tiện khác di chuyển.
+ Trường hợp đảm bảo an toàn, không gây nguy hiểm cho người đi đường phía sau hoặc người đi ngược chiều thì không phải bật đèn tín hiệu.
- Khoảng cách tối thiểu để bật xi nhan trước khi chuyển hướng:
+ Hiện nay chưa có quy định nào rõ ràng về việc phải bật xi nhan trước bao nhiêu mét, nhưng việc bật xi nhan quá sớm hay quá muộn thì đều có khả năng dẫn đến va chạm, tai nạn giao thông.
+ Thông thường đối với người đi ô tô nên bật xi nhan trước điểm rẽ khoảng 30 mét. Đối với người đi xe máy thì nên bật xi nhan trước điểm rẽ khoảng cách là 10 đến 15 mét.
2. Quy định về xử phạt chuyển hướng, chuyển làn đường không có tín hiệu báo trước.
- Đèn xi nhan hay còn gọi là đèn báo rẽ, đèn chuyển hướng được sử dụng khi người lái xe muốn báo trước để chuẩn bị chuyển hướng hoặc chuyển làn đường trong cùng chiều xe lưu thông.
Khi nhận được tín hiệu báo trước thì các phương tiện lưu thông trên đường sẽ chủ động nhường đường để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, một số tài xế tham gia giao thông vẫn mắc lỗi không xi nhan dẫn đến có thể gây ra va chạm giao thông không đáng có.
- Những trường hợp phải bật đèn xi nhan gồm chuyển làn, rẽ phải, rẽ trái, quay đầu, vượt xe khác, cho xe chuyển bánh từ vị trí đỗ hoặc chạy vào sát vỉa hè để dừng, đỗ xe.
- Chế tài xử lý đối với hành vi chuyển làn đường, chuyển hướng mà không có tín hiệu báo trước:
+ Theo quy định tại điểm i khoản 1 Điều 6 của Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt thì với hành vi chuyển làn đường không đúng nơi được phép hoặc không có tín hiệu báo trước sẽ bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy.
+ Theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 6 của Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt và điểm a khoản 4 Điều 2 của Nghị định 123/2021/NĐ-CP thì với hành vi chuyển hướng không giảm tốc độ hoặc không có tín hiệu báo hướng rẽ (trừ trường hợp điều khiển xe đi theo hướng cong của đoạn đường bộ ở nơi đường không giao cùng mức), điều khiển xe rẽ trái tại nơi có biển báo hiệu có nội dung cấm rẽ trái đối với loại phương tiện đang điều khiển, điều khiển xe rẽ phải tại nơi có biển báo hiệu có nội dung cấm rẽ phải đối với loại phương tiện đang điều khiển thì mức xử lý là phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự xe mô tô, xe gắn máy.
- So sánh với quy định xử phạt vi phạm hành chính trước đây tại Nghị định 46/2016/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) thì hành với hành vi chuyển làn đường không có tín hiệu báo trước sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 80.000 đồng đến 100.000 đồng so với Nghị định 100/2019/NĐ-CP thì mức phạt này là phạt tiền 100.000 đồng đến 200.000 đồng.
Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi mọi thắc mắc quý khách hàng xin vui lòng liên hệ số Hotline 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật giao thông giải đáp. Xin chân thành cảm ơn!
