1. Phí hải quan là gì?

Phí hải quan là một loại phí hoặc chi phí được thu khi hàng hóa nhập khẩu hoặc xuất khẩu qua biên giới quốc gia. Điều này khác với thuế hải quan, vì phí hải quan thường không được tính dựa trên giá trị hàng hóa mà thay vào đó là một khoản phí cố định hoặc tỷ lệ phần trăm dựa trên trọng lượng hoặc số lượng của hàng hóa.

Phí hải quan thường được áp dụng để bù đắp cho các chi phí và dịch vụ liên quan đến thông quan và giám sát hàng hóa qua biên giới. Điều này có thể bao gồm các hoạt động như xét duyệt và xử lý hồ sơ nhập khẩu/xuất khẩu, kiểm tra hàng hóa, giám sát an toàn và an ninh, và các dịch vụ quản lý biên giới khác.

Mục đích chính của phí hải quan là kiểm soát lưu thông hàng hóa, bảo vệ ngành công nghiệp trong nước, đảm bảo an ninh quốc gia, tạo cân bằng thương mại, và thu nguồn tài chính cho ngân sách quốc gia. Phí hải quan có thể khác nhau tùy thuộc vào quy định của từng quốc gia và quy định thông quan của họ. Nó có thể được tính dựa trên trọng lượng hàng hóa, giá trị hàng hóa, hoặc một công thức phức tạp sử dụng cả hai yếu tố này. Quy định phí hải quan cũng có thể thay đổi theo loại hàng hóa và quốc gia xuất xứ/xuất khẩu.

2. Các loại phí hải quan ?

Thông tư 14/2021/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí hải quan và lệ phí hàng hoá, phương tiện vận tải quá cảnh. Thông tư này có quy định rõ biểu mức thu phí hải quan và lệ phí hàng hoá, phương tiện vận tải quá cảnh như sau:

Số TT

Nội dung thu

Mức thu

1

Phí hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh

20.000 đồng/tờ khai

2

Phí hải quan kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

200.000 đồng/01 đơn

3

Phí hải quan cấp sổ ATA

1.000.000 đồng/sổ

4

Phí hải quan cấp lại sổ ATA

500.000 đồng/sổ

3

Lệ phí đối với hàng hoá quá cảnh

200.000 đồng/tờ khai

4

Lệ phí đối với phương tiện vận tải quá cảnh đường bộ (gồm: ô tô, đầu kéo, máy kéo)

200.000 đồng/phương tiện

5

Lệ phí đối với phương tiện vận tải quá cảnh đường thủy (gồm: tàu, ca nô, đầu kéo, xà lan)

500.000 đồng/phương tiện

Trên đây là những loại phí cơ bản phải nộp khi thực hiện nhận hàng hoá từ nước ngoài về. 

Pháp luật Việt Nam cũng chưa có quy định về thuế hải quan, thông thường các loại thuế liên quan đến có thể là thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng với hàng hóa. Để tránh trường hợp bị kẻ xấu lợi dụng, lừa gạt bạn nên  yêu cầu được biết  mã vận đơn liên hệ với chi cục hải quan đang tiếp nhận số hàng này và nhờ cơ quan tra cứu xem số thuế phải nộp là bao nhiêu. Việc nộp thuế sẽ được cơ quan thuế ra thông báo bằng văn bản và nộp tại kho bạc nhà nước hoặc chuyển tiền vào tải khoản của kho bạc nhà nước .

3. Yếu tố ảnh hưởng đến mức phí hải quan

- Giá trị hàng hóa: Mức phí hải quan thường được tính dựa trên giá trị của hàng hóa. Điều này đồng nghĩa với việc hàng hóa có giá trị cao sẽ chịu phí hải quan cao hơn so với hàng hóa có giá trị thấp. Việt Nam sử dụng Giá trị CIF (Cost, Insurance, Freight) để tính toán mức phí hải quan. Giá trị CIF bao gồm giá trị hàng hóa, phí vận chuyển và bảo hiểm. Mức phí hải quan sẽ được áp dụng dựa trên tỷ lệ phần trăm của giá trị CIF.

- Hạng mục hàng hóa: Việt Nam áp dụng Hệ thống Hạng mục Hàng hóa Xếp mã Hải quan (HS code) để phân loại các mặt hàng. Việc xác định chính xác HS code cho hàng hóa là quan trọng để áp dụng mức phí hải quan, quản lý quy định hải quan và thực hiện các thủ tục nhập khẩu và xuất khẩu. Trong quá trình gửi bưu kiện từ nước ngoài về, người gửi cần cung cấp mã HS code chính xác cho hàng hóa để đảm bảo tuân thủ quy định và tránh vi phạm hải quan.

- Loại hàng hóa: Việc áp dụng mức phí hải quan khác nhau cho từng loại hàng hóa nhằm bảo vệ ngành công nghiệp trong nước và thúc đẩy sản xuất nội địa. Có các nhóm hàng hóa nhạy cảm như thực phẩm, dược phẩm, máy móc, điện tử, quần áo, giày dép hoặc các sản phẩm chống bảo hộ sức khỏe, có thể chịu mức phí hải quan cao hơn. Một số hàng hóa có quy định đặc biệt do tính chất đặc thù hoặc lý do an ninh, an toàn, môi trường. Những hàng hóa này có thể chịu phí hải quan cao hơn hoặc bị hạn chế hoặc cấm nhập khẩu. 

- Hiệp định thương mại quốc tế: Các quốc gia có thể tham gia vào các hiệp định thương mại quốc tế, trong đó có thể có quy định về giảm thuế hoặc miễn thuế hải quan cho một số loại hàng hóa từ các quốc gia thành viên. Việt Nam đã tham gia nhiều hiệp định thương mại quốc tế như Hiệp định Thương mại tự do ASEAN (AFTA), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định EVFTA (EU - Việt Nam Free Trade Agreement). Các hiệp định này có thể cung cấp lợi ích giảm thuế hoặc miễn thuế hải quan cho một số mặt hàng từ các quốc gia đối tác.

4. Vai trò của phí hải quan

- Thu nguồn tài chính cho quốc gia: Phí hải quan được thu từ hàng hóa nhập khẩu giúp quốc gia thu thập nguồn tài chính để đáp ứng nhu cầu của các chương trình và dự án quốc gia, bao gồm việc xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện dịch vụ công cộng và đáp ứng các nhu cầu khác của xã hội.

- Bảo vệ ngành công nghiệp trong nước: Mức phí hải quan được áp dụng khác nhau cho các loại hàng hóa, nhằm bảo vệ ngành công nghiệp trong nước. Bằng cách áp thuế cao hơn đối với hàng hóa nhập khẩu, phí hải quan có thể giúp tạo ra sự cạnh tranh công bằng cho các sản phẩm và dịch vụ sản xuất trong nước, giúp bảo vệ và phát triển ngành công nghiệp nội địa.

- Thúc đẩy sự công bằng trong thương mại quốc tế: Phí hải quan cũng có vai trò trong việc tạo ra sự cân bằng trong thương mại quốc tế. Bằng cách áp dụng thuế hải quan, quốc gia có thể đáp ứng các quy tắc và cam kết thương mại quốc tế, bảo vệ lợi ích của các ngành công nghiệp trong nước và đảm bảo cạnh tranh công bằng giữa các quốc gia.

- Quản lý an ninh và an toàn: Phí hải quan cũng đóng vai trò trong việc quản lý an ninh và an toàn của quốc gia. Qua quá trình kiểm tra hàng hóa, phí hải quan giúp đảm bảo rằng hàng hóa nhập khẩu và xuất khẩu tuân thủ các quy định liên quan đến an ninh quốc gia, phòng ngừa việc vận chuyển hàng hóa cấm, hàng giả, hàng nguy hiểm và hàng vi phạm quy định.

- Điều chỉnh thị trường và thúc đẩy phát triển kinh tế: Mức phí hải quan có thể được sử dụng như một công cụ điều chỉnh thị trường, tạo ra sự cân đối giữa nguồn cung và nhu cầu, ảnh hưởng đến giá cả và xu hướng tiêu dùng. Đồng thời, phí hải quan cũng có thể được sử dụng để khuyến khích hoặc hạn chế nhập khẩu những mặt hàng cụ thể, từ đó tạo cơ hội cho các ngành công nghiệp trong nước phát triển và thúc đẩy sản xuất kinh tế trong quốc gia.

Tóm lại, phí hải quan có vai trò đa dạng và quan trọng trong quản lý thương mại và kinh tế của một quốc gia. Nó không chỉ thu nguồn tài chính mà còn có tác động đến bảo vệ ngành công nghiệp trong nước, thúc đẩy công bằng trong thương mại, quản lý an ninh và an toàn, và điều chỉnh thị trường và phát triển kinh tế.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật thuế trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi số: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua Email lienhe@luatminhkhue.vnđể được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Thuế - Công ty luật Minh Khuê