Mời các bạn tham khảo một số mẫu nét mới trong cảm nhận về Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm.
1. Nét mới trong cảm nhận về Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm (mẫu 1)
Trong nền văn học Việt Nam có rất nhiều các tác phẩm viết về đề tài đất nước, mỗi một nhà văn lại có một cách nhìn về đất nước khác nhau. Trong đó tiêu biểu là Nguyễn Khoa Điềm với cảm nhận về đất nước qua một cách nhìn rất đặc biệt.
Đoạn trích Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm đặc biệt ở cái nhìn mới mẻ của tác giả về đất nước qua những vẻ đẹp được phát hiện ở chiều sâu trên nhiều phương diện khác nhau như lịch sử, địa lý, văn hóa.
Khác với các tác giả khác thường tự tạo ra một khoảng cách để người đọc có thể cảm nhận được hình ảnh của tổ quốc với thái độ trân trọng đặc biệt thường hay dùng những hình ảnh kỳ vĩ, tráng lệ, có tính biểu tượng để thực hiện cảm nhận của mình về đất nước. Tuy nhiên với Nguyễn Khoa Điềm lại khác, đất nước trong Nguyễn Khoa Điềm được thể hiện lên thật tự nhiên và bình dị
"Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất nước ở trong cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể
Đất nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc"
Đất nước thực ra rất thân thuộc gần gũi. Ta có thể cảm nhận được về đất nước qua những gì đơn sơ giản dị đó là những câu chuyện cổ tích, miếng trầu của bà, những ngôi nhà, những hạt gạo
Đoạn thơ mở đầu của Nguyễn Khoa Điềm có thể được coi là đoạn thơ trả lời cho rất nhiều câu hỏi đất nước có từ bao giờ và lịch sử lâu đời của đất nước ta được cắt nghĩa không phải là sự nối tiếp của các triều đại hay bằng các sự kiện lịch sử mà bằng những câu thơ gợi nhớ đến các truyền thuyết xa xưa như trầu cau, Thánh Gióng, văn minh sông Hồng cùng những phong tục tập quán riêng biệt. Đó chính là cách nhà thơ cảm nhận đất nước ở chiều sâu của văn hóa và lịch sử.
Không chỉ vậy nhà thơ còn cảm nhận đất nước qua mạch thơ chính luận trữ tình để trả lời cho câu hỏi đất nước là gì. Đó là sự cảm nhận về đất nước trong sự thống nhất hài hòa giữa các phương diện địa lý, lịch sử, không gian, thời gian. Có xuất thân từ một thế hệ tri thức trẻ mà những tri thức văn hóa được trang bị còn mới, tác giả đã phân tích khái niệm đất nước qua hai yếu tố đất và nước để cảm nhận và có sự tư duy sâu hơn và có một cái nhìn mới lạ về hình ảnh đất nước thiêng liêng.
"Đất là nơi anh đến trường
Nước là nơi em tắm
Đất nước là nơi hai ta hò hẹn
Đất nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm"
Trong con mắt của những người trẻ tuổi, đất nước là nơi đầy thơ mộng với bao kỷ niệm ngọt ngào của tình yêu đôi lứa. Đất nước chính là không gian tuyệt diệu của tình yêu không chỉ của thế hệ hiện đại mà còn của bao thế hệ đã đi qua, hướng ta suy nghĩ tới những nguồn cội
"Những ai đã khuất
Những ai bây giờ
Yêu nhau và sinh con đẻ cái
Gánh vác phần người đi trước để lại
Dặn dò con cháu chuyện mai sau"
Không gian của tình yêu đã được tác giả mở rộng theo các chiều rồi hướng tới một cái nhìn toàn diện để đất nước hiện diện trong chiều dài lịch sử với chiều rộng của địa lý, chiều sâu của văn hóa và phong tục. Để từ đó mạch thơ hướng và những suy ngẫm về ý thức của thế hệ mình, một thế hệ tự ý thức về bộ phận và trách nhiệm của mình với đất nước.
"Em ơi đất nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên đất nước muôn đời"
Đó là những lời tâm tình của tác giả và có sức truyền cảm rất mạnh. Ở phần sau của đoạn trích tác giả nhấn mạnh khái niệm non sông của nhân dân. Đây cũng là tư tưởng mấu chốt của cả đoạn trích được triển khai trên hai hướng để phát hiện ra nhiều những ý nghĩa mới, những phát hiện thú vị lạ mắt của tác giả về quốc gia trên các phương diện địa lý, văn hóa, phong tục với những nét đẹp theo tác giả đều là công lao của biết bao con người tầm thường vô danh. Đó là lý do vì sao khi nói về 4000 năm lịch sử của quốc gia tác giả không điểm tên các triều đại cùng với biết bao nhân vật anh hùng trong sử sách nhưng nhấn mạnh từ
"Lớp lớp những người vô danh
Có biết bao người con gái đàn ông
Trong bốn nghìn lớp người giống ta
Thế hệ họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Không người nào nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm nên đất nước"
Đoạn thơ là cảm nhận với mẻ của tác giả về đất nước qua những vẻ đẹp được phát hiện ở các chiều sâu trên phương diện lịch sử địa lý văn hóa. Nhà thơ đã có một cái nhìn đầy suy tư, tư tưởng quốc gia của nhân dân, do dân đã được tô đậm và là cảm hứng chủ đạo tất cả được biểu đạt bằng một giọng thơ trữ tình chính luận.
2. Nét mới trong cảm nhận về Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm (mẫu 2)
Đất nước là một đề tài văn là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà văn nhà thơ thể hiện những cảm xúc những suy nghĩ của mình về đất nước. Và trong giai đoạn 1945-1975 có rất nhiều các sáng tác rực rỡ về đề tài đất nước như non sông của Nguyễn Đình Thi, Xuân Diệu với mũi Cà Mau. Mỗi sáng tác đều có những cảm nhận riêng biệt về đất nước. Nguyễn Khoa Điềm cũng góp phần vào giai đoạn này một bài thơ mang tên đất nước với những cảm nhận mới lạ của mình về đất nước.
Đất nước trong thời của Nguyễn Khoa Điềm bắt nguồn từ những bị bệnh gì gần gũi trong đời sống của người Việt Nam từ xa xưa, với câu chuyện cổ tích ngày xưa với tục lệ ăn trầu của người Việt, thói quen búi tóc của những người phụ nữ Việt Nam. Đó là những nét văn hóa dân gian đặc trưng của đất nước. Đất nước trưởng thành qua quá trình lao động sản xuất
Cái kèo cái cột thành tên
Một nắng hai sương, quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm.
Không chỉ có những phát hiện về thời gian, về sự ra đời nguồn gốc của đất nước mà Nguyễn Khoa Điềm còn có những cảm nhận tinh tế nền phạm vi tồn tại của đất nước. Đất Nước có trong những cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể, những người theo đó đã gợi ra một không khí đất nước trong những câu chuyện cổ tích, những câu chuyện thân quen và gần gũi đối với những con người ngay từ tuổi ấu thơ qua lời kể ngọt ngào thiết tha của mẹ. Có thể thấy cách cảm nhận Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm khác hẳn với cách cảm nhận đất nước của Lý Thường Kiệt trong Nam quốc sơn hà đó là đất nước tồn tại trong sách trời thiêng liêng cao cả. Với ông đất nước tồn tại và gắn bó mật thiết với con người từ những gì gần gũi thân thương nhất.
Đất nước không phải là khái niệm mơ hồ, bí ẩn mà đất nước mang một vẻ đẹp gần gũi thiết tha hòa mình với con người, với cuộc sống của nhân dân.
"Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Khi hai đứa cầm tay
Đất Nước trong chúng mình hài hòa nồng thắm
Khi chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn to lớn"
Đất nước trong anh và em, trong mỗi người nên khi chúng ta yêu thương nhau đất nước sẽ trở nên hài hòa nồng lắm. Trong cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm, đất nước không chỉ là bầu không gian sống của mỗi con người mà đất nước còn tồn tại hiện diện ngay trong bản thân của mỗi cá nhân, đất nước là máu xương của mình.
Tác giả nói về quá trình đầu tiên của đất nước chỉ trong một câu thơ đặc sắc
Đất nước là khi dân mình biết trồng tre đánh giặc
Đối với tác giả đó chính là quá trình đấu tranh bền bỉ kiên cường chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta. Không chỉ vậy, Nguyễn Khoa Điềm còn có những định nghĩa sâu sắc, độc đáo của đất nước như
"Đất là nơi anh đến trường
Nước là nơi em tắm
Đất nước là nơi ta hò hẹn"
Những điểm mới trong thao tác của Nguyễn Khoa Điềm đều xuất phát từ tư tưởng tiến bộ trong thời kỳ cách mạng. Đó là tư tưởng đất nước của dân, do dân và vì dân, là tư tưởng chủ đạo dẫn mạch cảm xúc đi xuyên suốt bài bằng những khám phá mới trên nhiều cục diện văn hóa, lịch sử, địa lý, nguồn gốc ra đời, quá trình hình thành và phát triển của đất nước.
Trên đây là một số mẫu nét mới trong cảm nhận về Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Tham khảo thêm: Phân tích bài thơ Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm hay nhất. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Chúc các bạn học tốt.
