1. Kết quả đạt được trong triển khai phát triển nhà ở xã hội
Trong thời gian gần đây, với sự hướng dẫn mạnh mẽ từ Chính phủ và Thủ tướng, cùng với sự hỗ trợ từ các Bộ, ngành, chính quyền địa phương và doanh nghiệp, việc phát triển nhà ở xã hội đã đạt được một số thành tựu quan trọng như sau:
- Chính phủ đã đưa ra và Quốc hội đã thông qua sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Đất đai, và Luật Kinh doanh bất động sản, đi kèm với nhiều cơ chế ưu đãi như miễn phí sử dụng đất và tiền thuê đất cho dự án nhà ở xã hội, giảm bớt thủ tục định giá đất, dành tối đa 20% diện tích đất để phát triển công trình, nhà ở thương mại, cũng như cắt giảm các quy định về điều kiện cư trú cho người mua và thuê mua nhà ở xã hội.
- Các Bộ, ngành đã tích cực xem xét và sửa đổi nhiều văn bản pháp luật liên quan, giúp giải quyết nhiều vấn đề trong thực tiễn. Họ cũng đang hoàn thiện các Nghị định hướng dẫn và báo cáo cho Quốc hội để Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực sớm hơn.
- Nhiều dự án nhà ở xã hội đã được triển khai và hoàn thành, giúp hỗ trợ người có thu nhập thấp và người lao động tìm kiếm sự ổn định. Từ năm 2021 đến nay, đã có 499 dự án với hơn 411 nghìn căn hộ được triển khai, trong đó có 72 dự án đã hoàn thành và 129 dự án đã khởi công.
- Gói vốn tín dụng ưu đãi trị giá 120.000 tỷ đồng đã đạt được một số kết quả tích cực, giúp thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội ở các địa phương. Các ngân hàng đã cam kết cấp tín dụng cho 15 dự án với số tiền khoảng 7 nghìn tỷ đồng, trong đó có 08 dự án tại 07 địa phương đã nhận được vốn.
- Cải cách và đơn giản hóa thủ tục hành chính, cũng như tăng cường phân cấp, phân quyền và giám sát đã được thúc đẩy.
Mặc dù đã có những thành tựu đáng kể trong việc phát triển nhà ở xã hội, nhưng vẫn còn tồn tại một số hạn chế cần được khắc phục để tiếp tục thúc đẩy quá trình này trong tương lai.
2. Những khó khăn cần khắc phục để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội
Trong Hội nghị thống nhất, đã chỉ ra một số tồn tại và khó khăn cần được tập trung giải quyết để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trong thời gian tới, cụ thể như sau:
- Vướng mắc của doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội: Cần cải thiện quy trình quy hoạch và công khai dự án để đảm bảo quỹ đất cho nhà ở xã hội. Đối mặt với khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và tín dụng để triển khai dự án. Cần đơn giản hóa và tối ưu hóa các thủ tục liên quan đến đầu tư, xây dựng, và quản lý giá bán nhà.
- Thủ tục lựa chọn nhà đầu tư và hạn chế đối tượng mua, thuê nhà ở xã hội: Thủ tục lựa chọn nhà đầu tư: Cần điều chỉnh để làm cho dự án nhà ở xã hội hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư. Hạn chế đối tượng mua, thuê nhà ở xã hội: Cần xem xét và giảm bớt các rào cản để tăng cơ hội cho người có thu nhập thấp và công nhân có thể mua, thuê nhà ở xã hội.
- Yếu kém về năng lực và tài chính của nhà đầu tư tại các địa phương: Cần hỗ trợ và khuyến khích các nhà đầu tư tại các địa phương để tăng cường năng lực và tài chính cho việc triển khai dự án nhà ở xã hội. Đối mặt với việc thiếu động lực và hiệu quả thấp của dự án, cần tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ để kích thích hoạt động triển khai dự án.
- Thực hiện chậm chạp tại các địa phương lớn và khu công nghiệp: Tỉ lệ triển khai nhà ở xã hội ở các tỉnh, thành phố lớn và các khu công nghiệp vẫn còn thấp so với mục tiêu đề ra. Cần tăng cường nỗ lực và hỗ trợ để đẩy nhanh tiến độ triển khai nhà ở xã hội tại các địa phương này.
- Giải ngân chậm của gói tín dụng ưu đãi 120.000 tỷ đồng: Cần tăng cường nỗ lực để giải ngân gói tín dụng này nhanh chóng và hiệu quả hơn, đảm bảo đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường nhà ở xã hội. Những vấn đề này cần được xem xét và giải quyết một cách khẩn trương và quyết liệt để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trong thời gian sắp tới.
3. Chính sách cung cấp gói tín dụng lãi suất thấp cho người mua nhà ở xã hội
Đồng nhất quan điểm về phát triển nhà ở xã hội là trọng tâm của chính sách kinh tế - xã hội, đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị và đảm bảo an sinh xã hội, với mục tiêu không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau. Việc phát triển nhà ở, bao gồm nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp và công nhân, là trách nhiệm của Nhà nước, xã hội và cả cộng đồng dân cư. Để giải quyết các vấn đề và khuyết điểm hiện có, cũng như thúc đẩy tiếp tục phát triển nhà ở xã hội theo quan điểm trên, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các Bộ, cơ quan và địa phương thực hiện một số nhiệm vụ và giải pháp cụ thể như sau theo Thông báo 123/TB-VPCP:
- Chính phủ: Chính phủ cần thường xuyên quan tâm và đánh giá tình hình triển khai các biện pháp, đồng thời giải quyết các vấn đề phát sinh và khó khăn trong quá trình thực hiện. Các cấp chính quyền cần tăng cao tinh thần trách nhiệm và quyết tâm trong việc phát triển nhà ở xã hội.
- Các Bộ, cơ quan:
+ Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tập trung vào việc xây dựng và sớm ban hành các quy định pháp luật liên quan đến triển khai các dự án nhà ở xã hội, bao gồm cả sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai, và Luật Các tổ chức tín dụng. Chú trọng vào việc giải quyết các khó khăn liên quan đến thủ tục đầu tư, quy hoạch và bố trí quỹ đất, với tinh thần giảm thiểu thủ tục hành chính và tăng cường phân quyền.
+ Giao Bộ Xây dựng đảm nhận vai trò chủ đạo trong việc xây dựng quy trình đầu tư cho các dự án nhà ở xã hội, lựa chọn chủ đầu tư, nhằm thúc đẩy việc triển khai các dự án này một cách hiệu quả và tiết kiệm thời gian, đồng thời khuyến khích sự tham gia của các nguồn lực xã hội.
+ Giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại nhà nước lớn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc nghiên cứu và cung cấp gói tín dụng cho người mua nhà xã hội, với thời hạn vay từ 10 đến 15 năm và lãi suất ưu đãi thấp hơn 3 - 5% so với lãi suất thị trường, nhằm tạo điều kiện cho đối tượng thu nhập thấp và công nhân trong khu công nghiệp.
+ Giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư, phối hợp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam báo cáo Thủ tướng Chính phủ để bổ sung nguồn vốn từ ngân sách nhà nước cho việc cung cấp vay nhà ở xã hội thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội trong giai đoạn 2024 - 2025, theo quy định của pháp luật. Giao Bộ Tài chính nghiên cứu và đề xuất việc thành lập Quỹ phát triển nhà ở xã hội.
+ Giao Bộ Công an và Bộ Quốc phòng cùng thực hiện xây dựng 5.000 căn hộ nhà ở xã hội mỗi Bộ, và đề xuất Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thực hiện 2.000 căn hộ nhà ở xã hội trong năm 2024.
Như vậy, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại nhà nước lớn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc nghiên cứu và triển khai gói tín dụng cho người mua nhà xã hội. Gói tín dụng này được thiết kế với thời hạn vay từ 10 đến 15 năm và lãi suất ưu đãi, thấp hơn khoảng 3 - 5% so với lãi suất thị trường, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đối tượng có thu nhập thấp và công nhân trong các khu công nghiệp, giúp họ có cơ hội và động lực để mua nhà. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đang tiếp tục nghiên cứu và xem xét việc giảm mức lãi suất cho vay từ nguồn vốn hỗ trợ có tổng giá trị lên đến 120.000 tỷ đồng, nhằm điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tiễn và nhu cầu của thị trường.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Thời hạn sở hữu nhà ở xã hội là bao lâu? Có được mua bán nhà ở xã hội?
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!