1. Điều trị đối với bệnh nhân trong ổ dịch bạch hầu
Sau đây là các biện pháp phòng chống dịch bạch hầu cần được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Y tế, ban hành kèm theo Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020:
- Thời điểm thực hiện: Cần triển khai các biện pháp chống dịch càng sớm càng tốt, trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện ca nghi ngờ đầu tiên.
- Đối tượng áp dụng: Bệnh nhân nghi ngờ, bệnh nhân:
+ Tất cả bệnh nhân nghi ngờ, bệnh nhân có thể phải được cho đeo khẩu trang và cách ly ngay tại cơ sở y tế.
+ Cần được điều trị đặc hiệu ngay cả khi chưa có kết quả xét nghiệm.
+ Ca bệnh nghi ngờ, ca bệnh có thể cần phải cách ly riêng biệt với ca bệnh xác định.
+ Nếu dịch xảy ra trong trường học thì tất cả học sinh có biểu hiện sốt, đau họng hoặc có các triệu chứng khác nghi ngờ mắc bệnh đều phải nghỉ học và đưa tới cơ sở y tế để quản lý, điều trị và lấy mẫu xét nghiệm.
+ Tiến hành lấy mẫu xét nghiệm để chẩn đoán xác định trước khi bệnh nhân được sử dụng kháng sinh.
+ Các bệnh nhân đã được chẩn đoán xác định bằng xét nghiệm kể cả người lành mang trùng phải được đeo khẩu trang, cách ly, điều trị tại cơ sở y tế theo đúng “Hướng dẫn chẩn đoán điều trị bệnh bạch hầu” (Quyết định 2957/QĐ-BYT năm 2020).
- Lưu ý: Các biện pháp phòng chống dịch bạch hầu cần được thực hiện đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả để đảm bảo kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
* Ngoài các biện pháp trên, cần thực hiện thêm các biện pháp phòng chống chung như:
- Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục sức khỏe:
+ Nâng cao nhận thức của người dân về nguy cơ lây truyền, cách phòng chống bệnh bạch hầu.
+ Khuyến khích người dân thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân như: rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ khoảng cách với người bệnh.
- Thực hiện tốt vệ sinh môi trường:
+ Giữ gìn nhà cửa, trường học, khu tập thể thông thoáng, sạch sẽ.
+ Xử lý tốt rác thải, nước thải.
- Tăng cường giám sát dịch bệnh:
+ Phát hiện sớm, báo cáo kịp thời các trường hợp nghi ngờ, mắc bệnh.
+ Lấy mẫu xét nghiệm và điều tra dịch tễ học các trường hợp mắc bệnh.
2. Điều trị đối với người tiếp xúc gần trong ổ dịch bạch hầu
Biện pháp phòng chống dịch bạch hầu đối với người tiếp xúc gần theo Hướng dẫn của Bộ Y tế. Sau đây là các biện pháp phòng chống dịch bạch hầu đối với người tiếp xúc gần cần được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Y tế, ban hành kèm theo Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020:
* Lập danh sách người tiếp xúc gần:
- Cần xác định tất cả những người đã tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân trong vòng 7 ngày trước khi bệnh nhân phát bệnh hoặc trong thời gian bệnh nhân bị bệnh.
- Danh sách này bao gồm:
+ Các thành viên trong gia đình.
+ Người chăm sóc bệnh nhân.
+ Các nhân viên y tế đã khám, điều trị cho bệnh nhân.
+ Học sinh, giáo viên cùng lớp với bệnh nhân (nếu bệnh nhân là học sinh).
+ Những người khác có tiếp xúc gần gũi với bệnh nhân.
* Cách ly và theo dõi sức khỏe người tiếp xúc gần:
- Tất cả người tiếp xúc gần cần được cách ly tại nhà trong vòng 14 ngày kể từ khi tiếp xúc lần cuối với ca bệnh.
- Cần theo dõi sức khỏe người tiếp xúc gần hàng ngày, bao gồm:
+ Đo thân nhiệt.
+ Ghi chép các triệu chứng bất thường như sốt, đau họng, ho, khó thở.
+ Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ mắc bệnh, phải thông báo ngay cho cán bộ y tế.
* Lấy mẫu xét nghiệm:
- Cần lấy mẫu bệnh phẩm từ tất cả người tiếp xúc gần để xét nghiệm nhằm phát hiện sớm những người mang vi khuẩn bạch hầu.
- Mẫu bệnh phẩm có thể là:
+ Vết họng.
+ Mũi.
- Xét nghiệm sẽ được thực hiện tại các cơ sở y tế có chuyên môn.
* Hướng dẫn người tiếp xúc gần:
- Cần hướng dẫn người tiếp xúc gần thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân như:
+ Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước.
+ Che miệng khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay.
+ Tránh tiếp xúc gần với người khác.
+ Sử dụng riêng đồ dùng cá nhân như khăn mặt, bàn chải đánh răng, cốc chén.
+ Vệ sinh thường xuyên nhà cửa, nơi ở.
* Lưu ý:
- Việc thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bạch hầu đối với người tiếp xúc gần là rất quan trọng để góp phần ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.
- Người tiếp xúc gần cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn của cán bộ y tế.
- Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất.
3. Sử dụng kháng sinh dự phòng trong ổ dịch đối với người trong ổ dịch bạch hầu
Theo Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh bạch hầu của Bộ Y tế ban hành kèm theo Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020, sử dụng kháng sinh dự phòng là một biện pháp quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh trong ổ dịch.
* Đối tượng sử dụng: Tất cả người tiếp xúc gần và những người có liên quan dịch tễ trong ổ dịch.
* Thuốc sử dụng:
Có thể sử dụng một trong các loại thuốc sau:
- Tiêm bắp 1 liều duy nhất Benzathine penicillin:
+ Trẻ ≤ 5 tuổi: 600.000 đơn vị.
+ Trẻ > 5 tuổi: 1.200.000 đơn vị.
- Uống Azithromycin trong 7 ngày:
+ Trẻ em: 10-12mg/kg 1 lần/ngày, tối đa 500mg/ngày.
+ Người lớn: 500mg/ngày, trong 7 ngày.
- Uống Erythromycin trong 7 ngày:
+ Trẻ em: 40mg/kg/ngày, chia 4 lần cách nhau 6 giờ.
+ Người lớn: 1g/ngày, chia 4 lần cách nhau 6 giờ.
- Lưu ý
+ Việc lựa chọn loại thuốc và liều lượng cụ thể cần được thực hiện bởi cán bộ y tế dựa trên tình trạng sức khỏe của từng người.
+ Đối tượng, phạm vi cho uống kháng sinh dự phòng tại ổ dịch phải dựa vào đặc điểm dịch tễ từng ổ dịch để quyết định.
+ Cán bộ y tế và các đoàn thể địa phương cần phân công từng người thực hiện kiểm tra giám sát việc uống thuốc tại từng hộ gia đình. Phải đảm bảo người uống thuốc uống thuốc trước mặt người kiểm tra hàng ngày.
+ Trường hợp khó kiểm soát hoặc khó thực hiện việc uống kháng sinh dự phòng (đối tượng phải đi xa; không hợp tác; không uống được) thì nên sử dụng tiêm kháng sinh dự phòng.
Sử dụng kháng sinh dự phòng đúng cách và đầy đủ sẽ góp phần hiệu quả trong việc phòng chống dịch bạch hầu.
4. Tổ chức tiêm vắc xin chống dịch đối với người trong ổ dịch bạch hầu
Theo Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh bạch hầu của Bộ Y tế ban hành kèm theo Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020, tiêm vắc xin phòng chống dịch là một biện pháp quan trọng để bảo vệ người dân khỏi nguy cơ mắc bệnh bạch hầu trong ổ dịch.
- Thời điểm tiêm: Cần tổ chức tiêm vắc xin chống dịch trong ổ dịch và các khu vực lân cận càng sớm càng tốt.
- Đối tượng tiêm: Phạm vi, đối tượng, lứa tuổi cần tiêm vắc xin chống dịch sẽ được quyết định tùy theo kết quả điều tra dịch tễ và đặc điểm từng ổ dịch.
- Loại vắc xin sử dụng: Loại vắc xin sử dụng cho từng nhóm đối tượng cần phù hợp với lứa tuổi và hướng dẫn của nhà sản xuất. Có thể sử dụng vắc xin bạch hầu nguyên liều hoặc vắc xin bạch hầu giảm liều.
- Lưu ý:
+ Việc tiêm vắc xin cần được thực hiện bởi cán bộ y tế có chuyên môn.
+ Cần theo dõi sức khỏe người được tiêm vắc xin sau tiêm trong vòng 30 phút để đề phòng các phản ứng dị ứng.
+ Một số trường hợp có thể gặp các tác dụng phụ sau tiêm vắc xin như: đau, sưng, đỏ tại chỗ tiêm; sốt nhẹ; mệt mỏi. Những tác dụng phụ này thường nhẹ và tự khỏi sau 1-2 ngày.
+ Nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào sau khi tiêm vắc xin, cần thông báo ngay cho cán bộ y tế.
Tổ chức tiêm vắc xin phòng chống dịch bạch hầu kịp thời và đúng cách sẽ góp phần hiệu quả trong việc kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Trách nhiệm của UBND cấp xã có trong xử lý ổ dịch bệnh động vật trên cạn. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
