1. Người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành phải là công chức?
Theo quy định tại Điều 38 Luật Thanh tra 2022 thì thanh tra viên, những nhân sự được ủy thác với trách nhiệm thiết thực trong việc đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong môi trường chuyên ngành, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống quản lý và giám sát.
- Họ không chỉ đơn thuần là những người thực hiện nhiệm vụ theo sự chỉ đạo của cơ quan chủ quản, mà còn là những chuyên gia được trang bị quyền hạn và kiến thức chuyên sâu để đánh giá, phân tích và đảm bảo tính pháp lý của hoạt động thanh tra.
- Nhiệm vụ của thanh tra viên không chỉ giới hạn trong việc tuân thủ theo quy định của pháp luật mà còn bao gồm việc đảm bảo rằng mọi hoạt động được thực hiện theo tiêu chuẩn cao nhất của chuyên ngành. Được bổ nhiệm vào các cấp bậc khác nhau trong ngạch thanh tra viên, từ thanh tra viên thông thường đến thanh tra viên chính và thanh tra viên cao cấp, họ đều có vai trò riêng biệt và đóng góp quan trọng vào quá trình giảm rủi ro và tăng cường hiệu suất của tổ chức.
- Thanh tra viên, những nhân sự đặt trọng trách nhiệm thanh tra chuyên ngành, không chỉ là người thực hiện nhiệm vụ mà còn là những người mang theo trọng trách cao cả về tuân thủ pháp luật. Sự chấp hành đúng đắn này không chỉ là nghĩa vụ nghề nghiệp mà còn là trách nhiệm đối với Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp và trước mắt pháp luật.
- Chính phủ đã đặt nền móng cho sự hiểu rõ và chi tiết hóa về trách nhiệm này trong quy định cụ thể. Những nguyên tắc và quy định được Chính phủ xác định không chỉ là nguyên tắc hướng dẫn mà còn là hệ thống nguyên tắc hỗ trợ, giúp thanh tra viên hoạt động một cách linh hoạt và hiệu quả, đồng thời đảm bảo rằng họ luôn là những người có trách nhiệm và đứng vững trước mọi thách thức.
- Những cá nhân được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành không chỉ là những công chức của cơ quan đang đảm nhận chức năng thanh tra mà còn là những người mang đến sự chuyên nghiệp và sự hiểu biết sâu sắc về lĩnh vực cụ thể mà họ đang kiểm tra. Điều này đặt ra yêu cầu cao về chuyên môn, nghiệp vụ, và kiến thức về pháp luật đối với những người này. Chính phủ đã đề ra nguyên tắc rõ ràng, chỉ định rằng, trừ khi là viên chức tại các cơ quan thuộc Chính phủ theo quy định của Chính phủ, người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành phải là công chức của cơ quan có trách nhiệm thực hiện chức năng thanh tra trong lĩnh vực cụ thể.
- Đồng thời, để đảm bảo chất lượng và hiệu quả công việc, họ cần có kinh nghiệm ít nhất 01 năm trong công tác chuyên môn tại lĩnh vực được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, không tính thời gian tập sự. Điều này đặt ra yêu cầu cao về sự chắc chắn và thành thạo trong việc áp dụng kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ thanh tra vào thực tế, đồng thời đảm bảo rằng họ có khả năng phân tích và đánh giá một cách chính xác và toàn diện.
Theo quy định hiện hành, người được ủy nhiệm thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành bắt buộc là công chức thuộc cơ quan có trách nhiệm thực hiện chức năng thanh tra trong lĩnh vực cụ thể. Tuy nhiên, quy định cũng chia sẻ một ngoại lệ đáng chú ý, cho phép viên chức đang hoạt động tại các cơ quan thuộc Chính phủ, theo đúng hướng dẫn của Chính phủ.
Điều này tạo ra một sự linh hoạt đặc biệt, mở rộng khả năng lựa chọn nguồn nhân lực cho nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành. Người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, nhưng vẫn là viên chức ở cơ quan thuộc Chính phủ theo quy định, không chỉ giữ được tính chất chính trực và chuyên nghiệp mà còn mang đến sự đa dạng và đổi mới trong quá trình đánh giá và giám sát.
2. Nhiệm vụ của người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
Tại Điều 37 Luật Thanh tra 2022 thì hoạt động thanh tra của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự hiệu quả và minh bạch để đảm bảo tính công bằng và tuân thủ pháp luật.
- Không thành lập Cơ quan thanh tra, ngoại trừ các trường hợp đặc biệt: Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành không tự thành lập cơ quan thanh tra, trừ khi có quy định cụ thể tại Điều 18 khoản 2 và Điều 34 khoản 1 của Luật này. Trong trường hợp đó, hoạt động thanh tra sẽ được thực hiện theo quy định của Luật này cùng với các quy định khác của pháp luật có liên quan.
- Chia nhiệm vụ và quyền hạn trong hoạt động thanh tra: Trong quá trình thanh tra, Thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành sẽ chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của mình, trong khi người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành sẽ thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn như là thành viên Đoàn thanh tra, theo quy định của Luật này và các luật khác có liên quan.
- Quy định của Chính phủ về hoạt động thanh tra: Dựa trên quy định của Luật này, Chính phủ sẽ ban hành các quy định chi tiết về hoạt động thanh tra và thực hiện kết luận thanh tra của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành. Điều này giúp định rõ các quy trình, tiêu chí và chuẩn mực cần tuân thủ trong quá trình thanh tra, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hiệu quả và minh bạch của hoạt động này.
Theo quy định, trong quá trình thực hiện hoạt động thanh tra, người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ mà còn mang theo quyền hạn và trách nhiệm của một thành viên Đoàn thanh tra, với tư cách là Thanh tra viên theo quy định rõ ràng. Với trách nhiệm được đặt ra, người này không chỉ là người thực hiện công việc kiểm tra mà còn đóng góp vào việc thúc đẩy tính minh bạch và công bằng trong hoạt động thanh tra chuyên ngành. Quyền hạn của họ không chỉ là một công cụ hỗ trợ mà còn là đòn bẩy để đảm bảo rằng quá trình thanh tra diễn ra theo đúng quy định và tiêu chuẩn.
3. Thời gian đăng tải kết quả của cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
Điều 49 Nghị định 43/2023/NĐ-CP quy định về việc công bố kết luận thanh tra trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thanh tra, cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành, và cơ quan quản lý nhà nước tương đương đặt ra một chuẩn mực cao về sự minh bạch và tiếp cận thông tin đối với cộng đồng. Theo quy định cụ thể này, việc công bố kết luận thanh tra được định rõ thời gian, cụ thể là ít nhất 15 ngày liên tục. Điều này không chỉ tạo điều kiện cho công dân, doanh nghiệp và các bên liên quan có đủ thời gian để nắm bắt thông tin và thực hiện các hành động cần thiết, mà còn làm tăng tính minh bạch và minh chứng cho sự công bằng trong quá trình thanh tra.
Thời gian công bố kéo dài trong 15 ngày cũng mở ra cơ hội cho sự thảo luận và phản hồi từ cộng đồng, tăng cường tương tác giữa cơ quan thanh tra và các bên liên quan. Điều này không chỉ làm nổi bật cam kết của cơ quan đối với nguyên tắc minh bạch mà còn giúp xây dựng lòng tin và sự đồng thuận từ phía cộng đồng. Ngoài việc tiến hành công khai kết luận thanh tra, người ra quyết định thanh tra còn có quyền lựa chọn ít nhất một trong những phương thức sau đây, nhằm đảm bảo sự minh bạch và tiếp cận thông tin hiệu quả:
- Công bố tại cuộc họp với sự tham gia của các bên liên quan như người ra quyết định thanh tra hoặc người được ủy quyền, đại diện từ Đoàn thanh tra, đối tượng thanh tra, cơ quan, tổ chức, và cá nhân có liên quan. Việc này giúp tạo ra một diễn đàn trực tiếp để trao đổi thông tin và giải đáp mọi thắc mắc.
- Thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng, bao gồm báo in, báo nói, báo hình, và báo điện tử. Đặc biệt, việc thông báo trên báo điện tử được thực hiện trong khoảng ít nhất 15 ngày liên tục, còn thông báo trên báo in, báo nói, báo hình phải được đăng tải ít nhất 02 lần liên tục. Điều này giúp đảm bảo một tầm nhìn rộng và liên tục đối với cộng đồng.
- Niêm yết kết luận thanh tra tại trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức là đối tượng thanh tra. Thời gian niêm yết ít nhất là 15 ngày liên tục, tạo điều kiện cho những người quan tâm có đủ thời gian để nắm bắt và thảo luận về nội dung kết luận. Điều này thể hiện cam kết về tính minh bạch và mở cửa của quá trình thanh tra.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Đặc trưng của hoạt động thanh tra chuyên ngành. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
