1. Quy định về đối tượng được cấp thẻ căn cước:
Theo quy định của Luật Căn cước công dân 2023 và Nghị định số 137/2015/NĐ-CP, việc cấp thẻ căn cước công dân tại Việt Nam được chia thành hai nhóm đối tượng chính: nhóm bắt buộc và nhóm theo nhu cầu. Sự phân chia này nhằm đảm bảo rằng mọi công dân và người cư trú tại Việt Nam đều có thể được cấp thẻ căn cước phù hợp với tình trạng pháp lý và nhu cầu cá nhân của mình.
Nhóm đối tượng bắt buộc bao gồm công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên đã đăng ký thường trú. Đối với nhóm này, việc cấp thẻ căn cước là một nghĩa vụ pháp lý. Điều này đồng nghĩa với việc khi công dân Việt Nam đủ 14 tuổi và có đăng ký thường trú, họ phải tiến hành các thủ tục để được cấp thẻ căn cước. Việc này không chỉ giúp cá nhân dễ dàng hơn trong việc thực hiện các giao dịch hành chính, pháp lý mà còn giúp cơ quan nhà nước quản lý dân cư hiệu quả hơn.
Nhóm đối tượng theo nhu cầu bao gồm công dân Việt Nam dưới 14 tuổi, người không quốc tịch đang cư trú hợp pháp tại Việt Nam, và người không có quốc tịch nhưng đang cư trú bất hợp pháp tại Việt Nam nhưng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép cư trú. Đối với nhóm này, việc cấp thẻ căn cước không bắt buộc mà tùy thuộc vào nhu cầu và hoàn cảnh của từng cá nhân. Cụ thể, trẻ em dưới 14 tuổi có thể được cấp thẻ căn cước theo yêu cầu của cha mẹ, người giám hộ hoặc người được ủy quyền. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho cha mẹ hoặc người giám hộ trong việc quản lý và chăm sóc trẻ em, đồng thời giúp trẻ em có thể sử dụng thẻ căn cước khi cần thiết, chẳng hạn khi đi học hoặc đi khám bệnh.
Người không quốc tịch đang cư trú hợp pháp tại Việt Nam cũng có thể được cấp thẻ căn cước theo nhu cầu. Đối với những người này, thẻ căn cước không chỉ là giấy tờ tùy thân quan trọng mà còn giúp họ thuận tiện hơn trong cuộc sống hàng ngày và khi thực hiện các giao dịch hành chính, pháp lý. Tuy nhiên, để được cấp thẻ căn cước, họ phải có các giấy tờ hợp pháp chứng minh tình trạng cư trú tại Việt Nam.
Người không có quốc tịch và người không quốc tịch đang cư trú bất hợp pháp tại Việt Nam nhưng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép cư trú cũng thuộc nhóm đối tượng theo nhu cầu. Việc cấp thẻ căn cước cho nhóm này nhằm mục đích quản lý và giám sát chặt chẽ những người cư trú không chính thức, đảm bảo an ninh trật tự và quyền lợi hợp pháp của họ khi ở Việt Nam. Tuy nhiên, điều kiện bắt buộc là họ phải có giấy tờ hợp pháp chứng minh tình trạng cư trú tại Việt Nam.
Tuy nhiên, khi Luật Căn cước công dân 2023 có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, ngoài việc bắt buộc người từ đủ 14 tuổi trở lên phải thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước, công dân Việt Nam dưới 14 tuổi cũng sẽ được cấp thẻ căn cước nếu có nhu cầu. Điều này có nghĩa là mặc dù việc cấp thẻ căn cước là bắt buộc đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng đối với những trẻ em dưới 14 tuổi, việc cấp thẻ sẽ được thực hiện dựa trên nhu cầu của cha mẹ hoặc người giám hộ. Quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và xác nhận danh tính của trẻ em, đồng thời đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng gia đình, giúp họ thuận tiện hơn trong việc chăm sóc và bảo vệ quyền lợi của con em mình.
Người không quốc tịch và người không có quốc tịch phải có giấy tờ hợp pháp chứng minh tình trạng cư trú tại Việt Nam để được cấp thẻ căn cước. Điều này là cần thiết để đảm bảo rằng việc cấp thẻ căn cước không bị lợi dụng và chỉ dành cho những người thực sự có nhu cầu và đủ điều kiện. Các giấy tờ này có thể bao gồm giấy tờ chứng minh nơi cư trú, giấy phép lao động, giấy phép tạm trú, hoặc các giấy tờ khác do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.
Như vậy, việc cấp thẻ căn cước công dân theo Luật Căn cước công dân 2023 và Nghị định số 137/2015/NĐ-CP được thiết kế để đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân và người cư trú tại Việt Nam. Với sự thay đổi và cải tiến trong quy định, hy vọng rằng quá trình cấp thẻ căn cước sẽ trở nên thuận tiện hơn, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của mọi cá nhân trong xã hội. Điều này không chỉ giúp cải thiện công tác quản lý dân cư mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, hiện đại và pháp quyền.
2. Người dưới 14 tuổi có thể tự đi làm thẻ căn cước từ 01/7/2024 không?
Như đã đề cập ở trên, từ ngày 1/7/2024, người dưới 14 tuổi có thể tự mình đi làm thẻ căn cước hoặc nhờ sự hỗ trợ của người đại diện hợp pháp. Điều này mang lại sự linh hoạt và thuận tiện hơn cho các gia đình, đồng thời giúp trẻ em dễ dàng có được giấy tờ tùy thân quan trọng từ sớm.
Liên quan đến người đại diện hợp pháp của người dưới 14 tuổi, Bộ luật Dân sự 2015 xác định rằng người dưới 14 tuổi là người chưa thành niên. Trong đó, quy định về đại diện theo pháp luật của cá nhân được nêu rõ như sau:
- Cha, mẹ đối với con chưa thành niên. Đây là quy định cơ bản nhất, vì cha mẹ có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, bảo vệ và đại diện cho con cái trong các vấn đề pháp lý và hành chính. Việc cha mẹ đại diện cho con đi làm thẻ căn cước là một trong những trách nhiệm và quyền lợi của họ, đảm bảo rằng trẻ em có đầy đủ giấy tờ tùy thân cần thiết cho cuộc sống hàng ngày.
- Người giám hộ đối với người được giám hộ. Người giám hộ có trách nhiệm chăm sóc và bảo vệ quyền lợi của người được giám hộ. Đặc biệt, người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi sẽ là người đại diện theo pháp luật nếu được Tòa án chỉ định. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi trẻ em, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đều có người đại diện hợp pháp để thực hiện các thủ tục hành chính quan trọng như làm thẻ căn cước.
- Người do Tòa án chỉ định trong trường hợp không xác định được người đại diện theo các quy định tại hai trường hợp trên. Trong những tình huống đặc biệt, khi không thể xác định được cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp, Tòa án sẽ chỉ định một người đại diện hợp pháp. Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em trong những hoàn cảnh khó khăn, đảm bảo rằng họ vẫn có thể được đại diện và bảo vệ đầy đủ.
- Người do Tòa án chỉ định đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Tương tự như trên, đối với những trẻ em bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, Tòa án sẽ chỉ định một người đại diện hợp pháp để đảm bảo rằng các em có người bảo vệ quyền lợi và hỗ trợ trong các vấn đề pháp lý.
Như vậy, những người có thể đại diện cho người dưới 14 tuổi làm thẻ căn cước từ ngày 1/7/2024 bao gồm: cha mẹ (không phân biệt là cha mẹ ruột hay cha mẹ nuôi), người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, và người đại diện theo pháp luật nếu được Tòa án chỉ định. Điều này không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan mà còn tạo ra một hệ thống hỗ trợ pháp lý và hành chính hiệu quả cho trẻ em.
Tóm lại, từ ngày 1/7/2024, quy định mới về việc cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi không chỉ mang lại sự thuận tiện và linh hoạt cho các gia đình mà còn đảm bảo quyền lợi của trẻ em được bảo vệ và hỗ trợ đầy đủ. Những người đại diện hợp pháp, bao gồm cha mẹ, người giám hộ và những người được Tòa án chỉ định, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ trẻ em thực hiện các thủ tục hành chính quan trọng này.
3. Thủ tục làm thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi:
Người dưới 14 tuổi hoặc người đại diện hợp pháp của họ có thể đề nghị cơ quan quản lý cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi. Việc này giúp trẻ em có được giấy tờ tùy thân quan trọng từ sớm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập, y tế và các hoạt động khác trong cuộc sống.
Trình tự và thủ tục cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi được quy định chi tiết để đảm bảo tính hiệu quả và thuận tiện cho các bên liên quan. Đầu tiên, đối với trẻ em dưới 6 tuổi, người đại diện hợp pháp sẽ thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước thông qua cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng định danh quốc gia. Điều này giúp đơn giản hóa quá trình đăng ký, giảm thiểu thời gian và công sức đi lại cho cha mẹ hoặc người giám hộ.
Trong trường hợp trẻ em dưới 6 tuổi chưa đăng ký khai sinh, người đại diện hợp pháp có thể thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước thông qua các thủ tục liên thông với việc đăng ký khai sinh trên cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh quốc gia hoặc trực tiếp tại cơ quan quản lý căn cước. Điều này đảm bảo rằng trẻ em sẽ có giấy tờ tùy thân ngay từ khi được khai sinh, đồng thời giúp cơ quan nhà nước dễ dàng hơn trong việc quản lý và bảo vệ quyền lợi của trẻ em.
Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, cơ quan quản lý căn cước không thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học như ảnh khuôn mặt, vân tay và mống mắt. Quy định này nhằm bảo vệ sự an toàn và quyền riêng tư của trẻ nhỏ, đồng thời giảm bớt gánh nặng hành chính cho cả gia đình và cơ quan nhà nước.
Đối với trẻ em từ đủ 6 tuổi đến dưới 14 tuổi, quá trình thu nhận thông tin sẽ có thêm bước bổ sung. Trẻ em trong độ tuổi này cùng với người đại diện hợp pháp sẽ đến cơ quan quản lý căn cước để thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 23 Luật Căn cước công dân 2023. Cụ thể, các thông tin cần thu nhận bao gồm ảnh khuôn mặt, vân tay và mống mắt của trẻ. Việc này nhằm đảm bảo tính chính xác và an toàn cho thẻ căn cước, giúp cơ quan quản lý dễ dàng nhận diện và xác thực danh tính của trẻ em khi cần thiết.
Quá trình thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước cho người từ đủ 6 tuổi đến dưới 14 tuổi được quy định rõ ràng. Người đại diện hợp pháp sẽ thực hiện thủ tục này thay cho trẻ, đảm bảo mọi bước tiến hành đúng quy định pháp luật và trẻ em có được thẻ căn cước một cách thuận lợi. Điều này cũng giúp trẻ em tiếp cận các dịch vụ công một cách dễ dàng hơn, đồng thời bảo vệ quyền lợi và đảm bảo tính hợp pháp của các hoạt động liên quan đến trẻ.
Theo Điều 23 Luật Căn cước công dân 2023, trình tự và thủ tục cấp thẻ căn cước cho người từ đủ 14 tuổi trở lên bao gồm việc thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học như ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt. Đối với người từ đủ 6 tuổi đến dưới 14 tuổi, người đại diện hợp pháp cũng sẽ tiến hành các thủ tục tương tự để đảm bảo trẻ em có thẻ căn cước hợp lệ và đúng quy định pháp luật.
Nhìn chung, việc cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi là một bước tiến quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi và sự bảo vệ cho trẻ em. Các quy định chi tiết về trình tự và thủ tục giúp đảm bảo quá trình này diễn ra thuận lợi, minh bạch và hiệu quả. Đồng thời, việc này cũng góp phần vào việc cải thiện công tác quản lý dân cư, giúp cơ quan nhà nước nắm bắt và kiểm soát thông tin về dân số một cách chính xác và đầy đủ hơn.
Nhờ những quy định rõ ràng và cụ thể, việc cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân và gia đình mà còn đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội, đảm bảo mọi công dân, kể cả trẻ em, đều được bảo vệ và hỗ trợ đầy đủ trong cuộc sống hàng ngày. Xem thêm: Năm nay, đi làm căn cước công dân cần mang những gì?
Liên hệ với Luật Minh Khuê qua tổng đài 1900.6162 hoặc qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn