Luật sư tư vấn:
Lời đầu tiên xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi cho bộ phận tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến của Công ty luật Minh Khuê. Chúng tôi xin gải đáp những vấn đề pháp lý mà bạn quan tâm cụ thể như sau:
Căn cứ vào bộ luật hình sự mới nhất năm 2015 có quy định về tội giết con mới đẻ cụ thể như sau:
Điều 124. Tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ
1. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Như vậy, Theo quy định của bộ luật hình sự năm 2015 thì có đủ cơ sở pháp lý để khởi tố vụ án hình sự đối với vụ việc kể trên. Cách nhiệm khởi tố vụ án hình sự thuộc về cơ quan điều tra công an huyện Thạch Thất, Hà Nội.
Xét trên cấu thành tội phạm quy định tại điều 124 thì không thể khởi tố về hành vi quy định tại điều 124 về tội giết con mới đẻ bởi lẽ theo thông tin báo chí cung cấp thì cháu bé đã 33 ngày tuổi, theo quy định chỉ truy tố tội danh này khi cáu bé mới đẻ trong 07 ngày tuổi nên không thỏa mãn cấu thành tội phạm đối với tội danh ngày.
Theo quan điểm của Chúng tội, hành vi này sẽ bị khởi tố theo dấu hiệu của Tội giết người quy định tại điều 123, bộ luật hình sự năm 2015 là hợp lý hơn cả:
Điều 123. Tội giết người
1. Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Giết 02 người trở lên;
b) Giết người dưới 16 tuổi;
c) Giết phụ nữ mà biết là có thai;
d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;
đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;
e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;
h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;
i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;
k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;
l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;
m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;
n) Có tính chất côn đồ;
o) Có tổ chức;
p) Tái phạm nguy hiểm;
q) Vì động cơ đê hèn.
2. Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.
3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.
Như vậy, Nếu người Mẹ bị truy tố theo tội danh này thì mức phạt như bạn thấy ở các khung là rất cao, theo điểm b, khoản 1 điều 123, bộ luật hình sự năm 2015 thì giết người dưới 16 tuổi mức phạt là "bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình". Và đây cũng là một điều rất đáng tiếc nếu người Mẹ có đầy đủ năng lực hành vi mà thực hiện một hành vi phi nhân tính vì những lý do có thể khiểm soát được.
Những cơ hội, tình tiết có thể làm căn cứ để truy tố với tội danh khác hoặc miễn hình phạt đối với hành vi của người mẹ sát hại con mới sinh 33 ngày tuổi. Phải phụ thuộc nhiều vào kết quả điều tra của cơ quan điều tra để có thể đưa ra các luận điểm bảo vệ người mẹ trong trường hợp này. Chúng tôi xin dự liệu một số trường hợp có thể xảy ra như sau:
Nhiều ý kiến cho rằng có thể truy tố với tội danh giết người trong trạn thái tinh thần kích động mạnh, Chúng tôi xin phân tích cụ thể như sau: Phát hiện các biểu hiện tinh thần bị kích động mạnh trong quá trình xảy ra hành vi phạm tội, Chúng ta cần nhận định vấn đề trong quá trình mang thai -> Sinh con -> trước khi người mẹ sát hại con có hành vi nào của người thân họ tác động trực tiếp đến tâm lý của người mẹ dẫn đến hành vi vi phạm nghiêm trọng trên hay không ?
VD: Hành vi ngược đãi về thể chất/tinh thần với người Mẹ hoặc các hành vi khác là khiến người Mẹ bị kích động về tinh thần dẫn đến hành vi thiếu kiểm soát trên.
Theo quy định tại điều tại 125, bộ luật hình sự năm 2015 về tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh. Với nội dung cụ thể như sau:
Điều 125. Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh
1. Người nào giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội đối với 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.
Tội danh này khó/không thể xảy ra trên thực tế bởi lẽ:
+ Hành vi bị kích động do nạn nhân gây ra đối với người đó (nạn nhân là một đứa trẻ 33 ngày tuổi) khó tác động đến mẹ - Cháu bé hoàn toàn vô hại.
+ Hành vi khích động đến từ (người đó-Cháu bé 33 ngày tuổi) tác động đến người thân tích của nạn nhân.
Vậy, Chỉ có một căn cứ duy nhất là phải xét đến biểu hiển bệnh lý của người Mẹ (Trẩm cảm - là dấu hiệu rõ ràng có thể nhận thấy) để làm cơ sở truy tố người mẹ trên hoặc là tình tiết miễn tội danh. Theo quy định tại điều 21, Bộ luật hình sự năm 2015 thì:
Điều 21. Tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự
Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Như vậy, nếu giám định tư pháp chỉ ra nằng người mẹ mắc các chứng bệnh tâm thần hoặc một dạng bện lý khác theo luật làm mất khả năng nhân thức và điều kiển hành vi tại thời điểm phạm tội thì sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự - > Vô tội. Đây là một tình tiết không thể bỏ qua đối với các luật sư bào chữa nhưng cũng hết sức khó khăn dựa trên những lời khai bước đầu của nạn nhân.
Chúng tôi chia sẽ với những tổn thất mà gia đình nạn nhân gặp phải và cả những bất đồng của cộng đồng dân sự nơi nạn nhân sinh sống. Nhưng thiết nghĩ chúng ta cần có một cái nhìn nhân ái, sâu rộng cảm thông và quan trong hơn cả là thượng tôn pháp luật - Dựa trên những quy định của pháp luật để thực hiện các quyền cơ bản của công dân.
Hy vọng những giải đáp của chúng tôi sẽ giải đáp được phần nào vướng mắc của bạn, mọi vướng mắc vui lòng trao đổi trực tiếp với đội ngũ luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài điện thoại (24/7) gọi: 1900.6162 để được tư vấn và giải đáp trực tuyến về các vướng mắc pháp lý trong lĩnh vực luật hình sự.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Luật sư: Lê Minh Trường - Giám đốc điều hành Công ty luật Minh Khuê