1. Mục đích của thông tin thống kê là gì?

Theo quy định tại khoản 18 Điều 3 của Luật Thống kê năm 2015 thì thông tin thống kê là dữ liệu thống kê được xử lý, tổng hợp và phân tích theo phương pháp, quy trình, chuyên môn, nghiệp vụ thống kê để phản ánh đặc trưng, thuộc tính của hiện tượng nghiên cứu. Thông tin thống kê gồm số liệu thống kê và bản phân tích số liệu đó.

Thông tin thống kê phục vụ cho rất nhiều chủ thể, lĩnh vực cụ thể có các mục đích như sau:

- Đáp ứng yêu cầu đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, xây dựng kế hoạch, quy hoạch chính sách, quản lý, điều hành phát triển kinh tế - xã hội.

- Đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát việc thực hiện chiến lược, kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

- Đáp ứng nhu cầu sử dụng thông tin thống kê của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Riêng đối với hoạt động thống kê ngoài thống kê nhà nước sẽ có mục đích nhằm cung cấp thông tin thống kê phục vụ nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh của tổ chức, cá nhân và đáp ứng nhu cầu hợp pháp, chính đáng khác.

Thông tin thống kê có vai trò rất quan trọng không chỉ là những thông tin quá khứ đơn thuần mà từ các thông tin đó có thể phân tích được hiệu quả của các chính sách, quy định của pháp luật từ đó đóng góp sửa đổi quy định, chính sách sao cho phù hợp với hoàn cảnh hiện tại, đạt hiệu quả cao trong quá trình thực hiện. Các thông tin thống kê cũng đóng góp vai trò không nhỏ trong việc hoạch định các chính sách, chiến lược phát triển chung của ngành, lĩnh vực cụ thể. Các số liệu từ thông tin thống kê không chỉ đơn thuần là các chữ cái và con số mà nó được coi là các dữ liệu biết nói phản ánh tình hình của chính lĩnh vực mà nó thống kê. Không hẳn lúc nào các thông tin thống kê trong quá khứ cũng lặp lại nhưng nó sẽ là cơ sở để dự báo cho tương lai.

Việc cung cấp các thông tin thống kê chính xác sẽ có vai trò rất quan trọng trong việc xử lý thông tin thống kê. Việc cung cấp, phổ biến thông tin thống kê sai sự thật hoặc vi phạm bất cứ hành động nào liên quan đến thông tin thống kê đều sẽ bị xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

2. Phổ biến thông tin thống kê sai sự thật sẽ bị xử lý như thế nào?

Việc phổ biến thông tin thống kê sai sự thật dẫn đến xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân là một trong những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thống kê, sử dụng thông tin thống kê ngoài thống kê nhà nước. Hành vi phổ biến thông tin thống kê không chính xác (sai sự thật) là một trong các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thống kê nhà nước và sử dụng thông tin thống kê nhà nước.

Các chỉ tiêu thống kê có thể bị phổ biến sai sự thật bao gồm có đất đai, dân số; lao động, việc làm và bình đẳng giới; doanh nghiệp, cơ sở kinh tế, hành chính, sự nghiệp; đầu tư và xây dựng; tài khoản quốc gia; tài chính công; tiền tệ và bảo hiểm; nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; công nghiệp; thương mại, dịch vụ; giá cả; giao thông vận tải; công nghệ thông tin và truyền thông; khoa học và công nghệ; giáo dục; y tế và chăm sóc sức khỏe; văn hóa, thể thao và du lịch; mức sống dân cư; trật tự, an toàn xã hội và tư pháp; bảo vệ môi trường.

Việc phổ biến thông tin thống kê nhà nước sẽ phải đảm bảo nội dung là hình thức theo quy định tại Điều 49 của Luật Thống kê năm 2015 thì việc các thông tin thống kê đã được công bố theo quy định của luật thống kê phải được phổ biến kịp thời, đầy đủ, rộng rãi, công khai, minh bạch. Các hình thức phổ biến thông tin gồm trang thông tin điện tử của cơ quan thuộc hệ thống thống kê nhà nước, trang thông tin điện tử của các cơ quan nhà nước; họp báo, thông cáo báo chí; phương tiện thông tin đại chúng; xuất bản ấn phẩm, các hình thức lưu giữ thông tin điện tử.

Việc xử lý vi phạm về việc phổ biến thông tin thống kê sai sự thật vi phạm quy định của pháp luật về thống kê thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết có nội dung tương tự tại địa chỉ: Thông kê là gì? Phương pháp và ý nghĩa của hoạt động thống kê?

3. Người phổ biến thông tin thống kê sai sự thật có thể bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 12 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê thì đối với hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật sẽ bị xử lý vi phạm hành chính với mức là phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Đồng thời sẽ bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc cải chính thông tin thống kê sai sự thật đã phổ biến (căn cứ theo khoản 3 Điều 12 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP). Đối với hành vi của người phổ biến thông tin thống kê sai sự thật sẽ bị xử lý với mức xử phạt vi phạm hành chính nêu trên, còn đối với tổ chức nếu có hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật sẽ bị áp dụng bằng hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân (tức là với hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật của tổ chức sẽ bị phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng), căn cứ theo Điều 4 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP.

- Về thời hiệu xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật là 01 năm (căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 6 của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi bởi điểm a khoản 4 Điều 1 của Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi năm 2020, được bổ sung bởi điểm b khoản 72 Điều 1 của Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi năm 2020).

- Về thẩm quyền lập biên bản đối với hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật là công chức ngành Thống kê đang thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động thống kê và người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê đang thi hành công vụ. Theo đó khi phát hiện hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật thì người có thẩm quyền trên phải kịp thời lập biên bản vi phạm hành chính (căn cứ tại Điều 20 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP)

- Về thẩm quyền xử phạt theo quy định tại Điều 16, Điều 17 và Điều 18 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê. Theo đó thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật sẽ thuộc thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Chánh Thanh tra Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, Chánh thanh tra các bộ, cơ quan ngang bộ, sở chuyên ngành (Bộ Tài Nguyên và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Tài Chính, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công thương, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Chánh Thanh tra thuộc bộ, cơ quang ngang bộ, Chánh Thanh tra sở) có quyền xử phạt đối với hành vi phổ biến thông tin thống kê sai sự thật. Nếu người phổ biến thông tin thống kê sai sự thật đó là cá nhân còn trường hợp phạt tiền thẩm quyền xử phạt đối với tổ chức bằng hai lần thẩm quyền xử phạt đối với cá nhân (căn cứ Điều 19 của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP)

Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi, mọi thắc mắc quý khách hàng xin vui lòng liên hệ số Hotline tel:19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn. Xin trân trọng cảm ơn!