1. Nguồn sáng

1.1. Nguồn sáng là gì?

Nguồn sáng là vật có khả năng phát ra ánh sáng.

Nguồn sáng hiện hữu xung quanh chúng ta và đóng vai trò vô cùng quan trọng. Có ánh sáng cuộc sống của chúng ta mới trở nên văn minh hơn.

 

1.2. Ví dụ về nguồn sáng 

  • Mặt trời, ngôi sao, con đom đóm
  • Đèn sợi đốt, đèn led, đèn huỳnh quang
  • Ngọn nến đang cháy, ngọn đuốc đang cháy
  • Màn hình điện thoại, tv
  • Bếp lửa đang 
  • Dây tóc bóng đèn tự phát ra ánh sáng khi có nguồn điện chạy qua
  • ...

 

1.3. Phân loại nguồn sáng

Nguồn sáng đều có cùng đặc điểm là phát ra ánh sáng, tuy nhiên về bản chất thì mỗi nguồn sáng có những điểm khác nhau. Để phân loại nguồn sáng người ta chia nguồn sáng theo môi trường và phân loại theo mức độ tỏa nhiệt.

- Theo môi trường

Nguồn sáng tự nhiên là loại nguồn sáng phổ biến và rất quan trọng với đời sống.

Ví dụ: mặt trời, đom đóm, ngôi sao,... chính là những nguồn sáng tự nhiên.

Lưu ý: Nếu ngọn lửa như do tia sét, cháy rừng, trời nóng quá gây ra cháy... gọi là nguồn sáng tự nhiên. Còn khi ngọn lửa do bật lửa lên là nguồn sáng nhân tạo.

Nguồn sáng nhân tạo là những nguồn sáng có sự tác động của con người tạo ra như ngọn nến đang cháy, bóng đền điện đang phát sáng hay một ngọn đuốc đang cháy,...

- Theo mức độ tỏa nhiệt

Nguồn sáng nóng là nguồn sáng được sản sinh từ việc kích thích từ nhiệt năng.

Ví dụ: Bóng đèn sợi đốt bức xạ nhiệt, sau đó biến đổi thành quang năng pử nhiệt độ 3000 - 4000 k. Tróng đó 80 - 90 % năng lượng của bóng đèn sợi đốt sẽ chuyển hóa thành nhiệt năng, 10 % năng lượng chuyển hóa thành quang năng ên chỉ số hiệu suất phát sáng nhỏ, loại đèn này được gọi là nguồn sáng nóng.

Nguồn sáng lạnh là nguồn sáng được tạo ta từ việc kích từ. Hóa năng, điện năng, sinh học ( đèn LED, đèn neon, đom đóm ) về mặt quang học. Trong khi các vật này phát ra ánh sáng, nhiệt độ không cao hơn nhiệt độ môi trường. Loại ánh sáng này được gọi là nguồn ánh sáng lạnh.

Ví dụ: đối với đèn led là nơi tiếp xúc giữa các electron và lỗ trống để phát ra ánh sáng.

Ngoài ra có thể phân loại ánh sáng theo:

  • Nguồn sáng tự nhiên: ánh sáng từ mặt trời, ngôi sao,..
  • Nguồn sáng nhân tạo: nguồn sáng phát ta từ đèn mà con người tạo ra.

 

1.4. Lợi ích của nguồn sáng đèn LED với con người

Đèn LED ra đời là phát minh vĩ đại của loài người. Qua thời gian, bóng đèn LED ngày càng khẳng định được tầm quan trọng bởi những lợi ích mà nó mang lại cho cuộc sống.

  • Ánh sáng được tạo từ đèn LED phát ra có độ chân thực cao, ánh sáng sắc nét giúp người nhìn quan sát mọi vật chính xác nhất
  • Đèn LED tiêu thụ ít điện năng hơn so với đèn sợi đốt. Đèn sợi đốt lãng phí tới 90 % điện năng thành nhiệt năng và chỉ 10% được chuyển hóa thành quang năng. Trong khi đó đèn LED ngược lại. Phần điện năng chuyển thành nhiệt năng chỉ chiếm 10 %. Do đó khi sử dụng có thể giúp cho người dùng tiết kiệm chi phí tiền điện hàng tháng đáng kể.
  • Ngoài ra, nguồn sáng của đèn LED còn đảm bảo an toàn cho người nhìn. Ánh sáng phát ra không chứa các chất độc hại như chì, thủy ngân,... Trong ki đèn sợi đốt, đèn metal halide lại chứa phần lớn tia UV, chì hay thủy ngân.
  • Nguồn sáng từ đèn LED rất mạnh. Hiệu suất chiếu sáng của đèn LED lên đến 130 lm/ w, chiếu sáng cực mạnh nhưng vẫn tiết kiệm điện năng. Trong khi hiệu suất chiếu snags của bóng đèn sợi đốt chỉ từ 60 lm/w.
  • Nguồn sáng đèn LED điều chỉnh nhịp sinh học. Chúng ta hiện nay thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng xanh làm lệch nhịp sinh học. Ánh sáng này ngăn chặn quá trình sản xuất hormone melatoin và một số hormone khác làm con người thư giãn.  
  • Nguồn sáng đèn LED giảm căng thẳng và lo âu. Cung cấp đầy đủ ánh sáng và bố trí ánh sáng hợp lý trong không gian sống sẽ khiến tâm trạng được cải thiện.

 

2. Vật sáng

2.1. Vật sáng là gì?

Vật sáng là vật gồm cả nguốn sáng và có khả năng hắt lại ánh sáng từ vật chiếu vào nó.

 

2.2. Ví dụ về vật sáng 

  • Mặt trăng chiếu sáng do nó hắt lại ánh sáng do mặt trời chiếu đến.
  • Ban ngày chúng ta có thể nhìn thấy cây cối, các đồ vật là do chúng hắt lại ánh sáng do mặt trời chiếu đến.

 

2.3. Phân loại vật sáng

Dựa vào định nghĩa ta chia vật sáng thành hai loại:

  • Nguồn sáng: là những vật tự nó phát ra ánh sáng.
  • Vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó.

 

3. Phân biệt nguồn sáng và vật sáng

Nguồn sáng và vật sáng có điểm chung là có ánh sáng từ vật phát ra

Nguồn sáng  Vật sáng
Là các vật tự nó phát ra ánh sáng Là vật hắt lại ánh sáng chiếu đến

Nguồn sáng gồm nguồn sáng tự nhiên và nguồn sáng nhân tạo

  • Ví dụ nguồn sáng tự nhiên: mặt trời, con đom đóm
  • Ví dụ nguồn sáng nhân tạo: Bóng đèn điện

Vật sáng bao gồm cả nguồn sáng và các vật hắt lại ánh sáng chiếu đến ( hay phản xạ lại ánh sáng chiếu đến ).

Ví dụ:

  • Những vật có khả năng phát ra ánh sáng hay phản xạ ánh sáng chiếu đến là cái bóng đèn. Bóng đèn khi phát sáng là nguồn sáng  còn khi nó tắt đi mà được một bóng đèn chiếu vào thì nó là vật sáng.\
  • Quyển sách đặt trên bàn là vật sáng. Do ánh sáng căn phòng chiếu vào quyển sách nên ta nhìn thấy nó.
  • Lưu ý:  có những vật không thể phát ra ánh sáng cũng không hắt lại ánh sáng ta gọi là vật đen. Ví dụ: hố đen vũ trụ.

 

 

4. Mặt trăng là nguồn sáng hay vật sáng?

Nguồn sáng là các vật tự nó phát ra ánh sáng.

Vật sáng bao gồm nguồn sáng và những vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó.

Để nhìn thấy thấy một vật cần phải có hai điều kiện:

  • Phải có ánh sáng từ vật đó phát ra.
  • Ánh sáng từ vật đó phải truyền đến mắt ta.

Nếu thiếu một trong hai điều kiện trên thì ta không thể nhìn thấy được vật.

Để nhận biết nguồn sáng ta căn cứ vào nguồn gốc. Còn với vật sáng thì không chỉ dựa vào nguồn gốc và vật hắt lại ánh sáng.

Mặt trăng là vật sáng vi nó không tự phát ra ánh ánh sáng, sở dĩ ta nhìn thấy Mặt trăng vì nó hắt lại ánh sáng từ mặt trời chiếu vào nó. Mặt trăng là vật sáng, không phải là nguồn sáng.

 

5. Bài tập áp dụng

1. Vì sao ta thấy một vật sáng ?

A. Vì ta mở mắt hướng về phía vật

B. Vì mắt ta phát ra các tia sáng chiếu lên vật

C. Vì ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta 

D. Vì vật được chiếu sáng

2. Hãy chỉ ra vật nào dưới đây không phải là nguồn sáng?

A. Ngọn nến đang cháy

B. Vỏ chai sáng chói dưới trời nắng

C. Mặt trời

D. Đèn ống đang sáng

3. Khi nào ta nhận biết được ánh sáng

A. Khi ta mở mắt

B. Khi có ánh sáng đi ngang qua mắt ta

C. Khi có ánh sáng lọt vào mắt ta

D. Khi đặt một nguồn sáng trước mắt

4. Khi nào ta nhìn thấy một vật

A. Khi vật được chiếu sáng

B. Khi ta mở mắt hướng về phía vật

C. Khi vật sáng phát ra ánh sáng

D. Khi có ánh sáng từ vật đến mắt ta

5. Giải thích vì sao trong phòng có cửa gỗ đóng kín, không bật đèn, ta không nhìn thấy mảnh giấy trắng đặt trên bàn.

6. Ta đã biết vật đen không phát ra ánh sáng và cũng không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. Nhưng ban ngày ta vẫn nhìn thấy miếng bìa đen để trên bàn. Vì sao?

7. Ta có thể dùng một gương phẳng hướng ánh nắng chiếu qua cửa sổ làm sáng trong phòng. Gương đó có phải là nguồn sáng không? Tại sao?

8. Ban ngày trời nắng dùng một gương phẳng hứng ánh sáng mặt trời rồi xoay gương chiếu ánh nắng qua cửa sổ vào trong phòng, gương đó có phải là nguồn sáng không? Tại sao?

9. Ban đêm, bạn X ngồi đọc sách ở dưới ngọn đèn điện. X nói rằng sở dĩ bạn ấy nhìn thấy trang sách nên vì mắt bạn ấy đã phát ra các tia sáng chiếu lên trang sách. Hãy bố trí một thí nghiệm chứng tỏ lập luận của bạn X  là sai.

10. Ban đêm trong phòng tối ta nhìn thấy một điểm sáng trên bàn. Hãy bố trí một thí nghiệm để kiểm tra xem điểm sáng đó có phải là nguồn sáng không.

Bài viết trên đây cung cấp nhưng thông tin về Nguồn sáng là gì? Vật sáng là gì? Mặt trăng là nguồn sáng hay vật sáng? mà Luật Minh Khuê đã sưu tầm và tổng hợp. Hy vọng bài viết có nội dung hữu ích đối với bạn đọc. Xin trân thành cảm ơn!