1. Điều lệ công đoàn có cho phép đơn vị sự nghiệp công lập thành lập công đoàn cơ sở không?
Điều lệ của một tổ chức công đoàn có cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập thành lập công đoàn cơ sở hay không? Điều này cần được hiểu rõ từ các quy định của pháp luật Việt Nam về việc gia nhập và tổ chức của công đoàn. Theo Điều 1 của Điều lệ Công đoàn Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 174/QĐ-TLĐ năm 2020, người lao động hưởng lương trong các đơn vị sử dụng lao động hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam, cũng như người lao động tự do hợp pháp, không phân biệt về nghề nghiệp, giới tính, tín ngưỡng và tán thành Điều lệ Công đoàn Việt Nam có quyền tự nguyện tham gia vào các tổ chức cơ sở của công đoàn và đóng đoàn phí theo quy định sẽ được gia nhập Công đoàn Việt Nam. Điều này có nghĩa là các công chức, viên chức đang làm việc tại các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập đều có thể tham gia vào công đoàn cơ sở theo quy định của Điều lệ.
Ngoài ra, theo Điều 171 của Bộ luật Lao động 2019, công đoàn cơ sở thuộc hệ thống tổ chức Công đoàn Việt Nam được phép được thành lập tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp. Điều này xác nhận rõ ràng rằng các đơn vị sự nghiệp công lập có thể thành lập công đoàn cơ sở theo quy định của Luật Công đoàn. Từ hai quy định trên, có thể kết luận rằng Điều lệ Công đoàn Việt Nam không cấm các đơn vị sự nghiệp công lập từ việc thành lập công đoàn cơ sở, và thậm chí khẳng định rõ ràng quyền này thông qua quy định của Bộ luật Lao động 2019. Do đó, các đơn vị sự nghiệp công lập có thể hoàn toàn tự do và được phép thành lập công đoàn cơ sở theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc thành lập và hoạt động của các công đoàn cơ sở cũng phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật, bao gồm cả Luật Công đoàn và các quy định cụ thể khác về tổ chức và hoạt động của công đoàn. Việc này đảm bảo tính hợp pháp và có trách nhiệm của các tổ chức công đoàn, đồng thời góp phần vào việc bảo vệ và đại diện cho quyền lợi của người lao động trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
2. Nguyên tắc tổ chức của công đoàn cơ sở trong điều lệ công đoàn
Nguyên tắc tổ chức của công đoàn cơ sở là một phần quan trọng của hệ thống công đoàn Việt Nam, được quy định một cách cụ thể và chi tiết trong các văn bản pháp luật. Theo Điều 6 của Điều lệ Công đoàn Việt Nam và Điều 6 của Luật Công đoàn 2012, các nguyên tắc này đều tập trung vào việc tổ chức và hoạt động công đoàn theo hình thức tập trung dân chủ, tự nguyện và phù hợp với các quy định của Đảng và pháp luật. Điều quan trọng đầu tiên được nêu rõ là việc tổ chức và hoạt động của công đoàn cơ sở phải tuân thủ nguyên tắc tập trung dân chủ. Điều này có nghĩa là quyền lực và trách nhiệm quản lý, lãnh đạo của công đoàn cơ sở được thực hiện thông qua các cơ quan lãnh đạo được bầu cử từ cơ sở, đảm bảo tính dân chủ và minh bạch trong quá trình ra quyết định. Các cơ quan lãnh đạo này không chỉ là sự đại diện của quần chúng lao động mà còn phải thực hiện tập thể lãnh đạo, nơi mỗi cá nhân phụ trách một phần công việc, đồng thời thiểu số phải phục tùng đa số, cấp dưới phải phục tùng cấp trên và mọi thành viên đều phải tuân thủ các quy định và quyết định được đưa ra.
Thứ hai, với mỗi cấp độ của công đoàn, có các cơ quan lãnh đạo tương ứng để quản lý và điều hành các hoạt động. Cơ quan lãnh đạo cao nhất của hệ thống công đoàn là Đại hội đại biểu toàn quốc, trong khi mỗi cấp độ cơ sở có cơ quan lãnh đạo của riêng mình là đại hội công đoàn cấp đó. Trong khoảng thời gian giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo của mỗi cấp công đoàn được gọi là ban chấp hành, có nhiệm vụ tiếp tục quản lý và điều hành các hoạt động của công đoàn cơ sở. Cuối cùng, quyết định của công đoàn cơ sở được đưa ra thông qua việc bỏ phiếu, và phải tuân thủ nguyên tắc đa số. Điều này đảm bảo rằng mọi quyết định đều phản ánh ý kiến của đa số thành viên và được thực hiện một cách công bằng và minh bạch. Việc thi hành nghiêm chỉnh các quyết định này là bước quan trọng để đảm bảo tính hiệu quả và uy tín của công đoàn cơ sở.
Nhìn chung, nguyên tắc tổ chức của công đoàn cơ sở là nền tảng quan trọng đối với việc hoạt động của công đoàn, đồng thời cũng là cơ sở để xây dựng một tổ chức mạnh mẽ và minh bạch, đáp ứng được nhu cầu và quyền lợi của người lao động trong xã hội ngày càng phát triển và phức tạp hiện nay.
3. Phải đáp ứng những điều kiện nào để thành lập công đoàn cơ sở thì đơn vị sự nghiệp công lập
Để thành lập một tổ chức công đoàn cơ sở, đơn vị sự nghiệp công lập phải tuân thủ những quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính hợp pháp và tự nguyện của các thành viên tham gia. Theo Điều 13 của Điều lệ Công đoàn Việt Nam, được ban hành bởi Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam theo Quyết định 174/QĐ-TLĐ năm 2020, có các điều kiện sau đây: Số lượng thành viên: Đơn vị sự nghiệp cần có ít nhất 05 đoàn viên hoặc 05 người lao động trở lên để có thể thành lập công đoàn cơ sở. Điều này nhấn mạnh sự đa dạng và tính đại diện của tổ chức công đoàn, đồng thời đảm bảo rằng tổ chức có đủ sức mạnh để đại diện và bảo vệ quyền lợi của các thành viên.
+ Tính tự nguyện: Việc tham gia vào công đoàn cơ sở phải là sự tự nguyện của mỗi cá nhân, không bị ép buộc hay áp đặt từ bất kỳ bên nào. Điều này đảm bảo tính công bằng và tự chủ của các hoạt động công đoàn, từ việc xác định mục tiêu đến việc thực hiện các chiến lược và hoạt động cụ thể.
+ Tính hợp pháp của hoạt động: Công đoàn cơ sở cần hoạt động trong các đơn vị sử dụng lao động mà hoạt động của họ là hợp pháp. Điều này bảo đảm rằng các hoạt động của công đoàn không vi phạm pháp luật và không gây ra rủi ro pháp lý cho thành viên.
Ngoài ra, Điều lệ cũng quy định về hình thức tổ chức của công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn cơ sở như sau: Công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn cơ sở có thể tổ chức mà không cần có các cấp độ tổ công đoàn, tổ nghiệp đoàn, công đoàn bộ phận, nghiệp đoàn bộ phận, hoặc công đoàn cơ sở thành viên. Có thể tổ chức công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn cơ sở với các cấp độ tổ công đoàn, tổ nghiệp đoàn. Có thể tổ chức công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn cơ sở với các cấp độ công đoàn bộ phận, nghiệp đoàn bộ phận. Có thể tổ chức công đoàn cơ sở với các cấp độ công đoàn cơ sở thành viên.
Những quy định này giúp điều chỉnh cách tổ chức của công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn cơ sở sao cho phù hợp với đặc điểm và quy mô của từng đơn vị, đồng thời đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả trong quản lý và hoạt động. Đồng thời, các quy định này cũng giúp rõ ràng hóa vai trò và trách nhiệm của các cấp độ công đoàn trong tổ chức cơ sở, tạo điều kiện cho việc điều hành và quản lý hiệu quả.
Xem thêm >>> Giải thể tổ chức Công đoàn có được không ? Có được dừng hoạt động công đoàn cơ sở ?
Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến nội dung bài viết hoặc vấn đề pháp lý, chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ quý khách một cách toàn diện và nhanh chóng nhất. Để giải quyết các vấn đề này, quý khách có thể liên hệ với chúng tôi thông qua tổng đài 1900.6162 hoặc gửi email đến địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết đảm bảo rằng mọi thông tin và yêu cầu từ phía quý khách sẽ được bảo mật tuyệt đối và chỉ được sử dụng để giúp giải quyết các vấn đề mà quý khách đang gặp phải. Chúng tôi xem trọng sự tin tưởng và hài lòng của quý khách, và sẽ luôn cố gắng hết sức để đáp ứng mọi mong đợi và yêu cầu của quý khách.
