Nha đam có độc khi sử dụng không?

1. Nha đam có tác dụng gì đối với sức khỏe

Nha đam thuộc họ cây xương rồng, có nhiều tên gọi khác nhau như: lô hội, long tu... và có tên khoa học là Aloe vera L var. Nha đam được dùng để làm cảnh trong gia đình rất nhiều, có khả năng chịu hạn, sống khỏe, lá đẹp xanh quanh năm.

Ngoài được trồng là cây cảnh, nha đam còn được dùng làm mỹ phẩm bôi ngoài da, vị thuốc Đông y và trong ẩm thực.

Trong Đông y nha đam vị đắng, tính hàn, có tác dụng thông đại tiện, thanh nhiệt, mát gan, sát trùng.

Dùng nha đam làm thuốc kiện tỳ, mỗi lần uống 0,01 - 0,03g. Dùng làm thuốc nhuận trường (nhuận tràng), mỗi lần uống 0,06 - 0,2g.

Nha đam còn được dùng làm thuốc mát gan, sát khuẩn, chữa viêm loét dạ dày, làm lành vết thương, chống lão hóa… Trong cây nha đam chứa một số enzyme có thể giúp cơ thể chuyển hóa đường và chất béo, nó đồng thời cũng làm giảm viêm nhiễm. 

Bên cạnh đó, các nghiên cứu đã chỉ ra nha đam còn có khả năng kháng nấm và kháng khuẩn rất tốt, tăng cường khả năng miễn dịch, chữa khỏi loét miệng và làm sạch răng…

Trong cây nha đam còn có rất nhiều vitamin B12 và các loại vitamin khác như: E, C, A, B1, B2, B3 và B6. Đây đều là chất chống oxy hóa tốt cho sức khỏe.

Các bộ phận hữu ích của nha đam là gel và latex. Gel được lấy từ các tế bào ở trung tâm của lá và mủ cây. Gel nhan đam có thể cải thiện các bệnh như bệnh vẩy nến. Ngoài ra, Nha đam có thể tăng tốc độ chữa lành vết thương bằng cách cải thiện lưu thông máu qua khu vực và ngăn chặn sự chết của tế bào xung quanh vết thương. Nó cũng có đặc tính loại trừ một số loại vi khuẩn và nấm. Mủ nha đam có chứa các hóa chất hoạt động như một thuốc nhuận tràng. Nghiên cứu ủng hộ việc sử dụng nha đam trong các điều trị da tại chỗ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng gel nha đam có thể có hiệu quả trong điều trị các tình trạng da bao gồm:

- Bệnh vẩy nến

- Bã nhờn

- Gàu

- Bỏng nhẹ

- Trầy da

- Da bị thương do phóng xạ

- Loét mụn rộp

- Mụn

- Vết nứt hậu môn

Cũng có bằng chứng mạnh mẽ rằng nước ép nha đam là một loại thuốc nhuận tràng mạnh. Trên thực tế, nước ép này đã từng được bán cùng các loại thuốc táo bón không kê đơn. Nhưng vì sự an toàn của nha đam chưa đủ bằng chứng, FDA đã cấm lưu hành các loại thuốc nhuận tràng không kê đơn có chứa nha đam vào năm 2002. Gel nha đam bằng đường uống có thể giúp giảm lượng đường trong máu ở những người mắc bệnh tiểu đường. Nó cũng có thể giúp giảm cholesterol.

2.  Nha đam có độc khi sử dụng không?

Dù nha đam là một loại cây có dược liệu tốt nhưng có tính độc, nên vẫn cần phải cẩn trọng khi dùng. Trong Đông y, nha đam còn được dùng làm thuốc tẩy xổ với liều 1 - 2g.

Trong cây nha đam có chứa chất latex (mủ), nếu dùng liều cao sẽ không an toàn cho sức khỏe. Mủ nha đam có thể gây ra các tác dụng phụ cho người có bệnh lý về dạ dày. Nếu sử dụng mủ nha đam lâu dài, một lượng lớn mủ nha đam có thể gây tiêu chảy, các vấn đề về thận, máu trong nước tiểu, kali thấp, yếu cơ, giảm cân và rối loạn tim. Thậm chí, nếu uống 1g nha đam mỗi ngày trong vài ngày có thể gây tử vong.

Do nha đam có tính độc nên cần phải cẩn trọng khi dùng. Người có bệnh về tim mạch không nên dùng nha đam vì sẽ có nguy cơ gây loạn nhịp tim. Đặc biệt, phụ nữ có thai không nên sử dụng nha đam vì tiềm ẩn nguy cơ gây sẩy thai.

Một số nghiên cứu cũng chỉ ra chất aloin trong phần lá của nha đam có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt cho gan, đại trực tràng. Điều này xảy ra ở những người quá mẫn cảm với aloin. Để sử dụng nha đam an toàn, cần lưu ý như sau:

- Khi dùng nha đam làm vị thuốc cần lưu ý sử dụng đúng với tình trạng bệnh và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.

- Người cao tuổi nên thận trọng khi dùng nha đam.

- Phụ nữ có thai không nên dùng.

- Nha đam có tác dụng tẩy mạnh, vì vậy nên giảm liều hoặc ngưng thuốc nếu có hiện tượng đi ngoài phân lỏng hoặc người bị đi ngoài phân lỏng thì không nên dùng.

3. Dùng nha đam sai cách ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe

Dùng nhiều gây ngộ độc

Thành phần chủ yếu trong cây lô hội là chất aloin (chiếm tới 16-20%) có tác dụng tẩy vị đắng. Nếu sử dụng ở liều cao, chất aloin này có thể làm co bóp, chống táo giống như thuốc sổ nên sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, suy nhược, rối loạn chức năng gan, thận.

Đặc biệt, với phụ nữ mang thai aloin sẽ làm cổ tử cung sản phụ co bóp mạnh gây sảy thai, sinh non hoặc sinh con dị dạng. Đối với trẻ nhỏ chất aloin này có thể gây hậu quả như rối loạn tiêu hóa, làm tim đập nhanh, hồi hộp lâu ngày có thể gây hoang tưởng hoặc mặc bệnh hay lo sợ, nhút nhát.

Với người bình thường nếu dùng từ 8g lô hội trở lên có thể gây chết người, vì tiêu chảy, mất nước, suy nhược cơ thể, rối loạn tiêu hóa, suy gan thận, loạn tim, mạch đập chậm…

Ngoài ra, khi sử dụng lô hội chế biến thức ăn cần làm sạch lớp nhựa (mủ) màu vàng, nằm giữa lớp vỏ xanh và phần gel trắng bên trong để tránh ngộ độc

Phụ nữ mang thai và cho con bú: Nghiêm cấm sử dụng nước ép nha đam. Nó có thể kích thích các cơn co thắt tử cung ở phụ nữ mang thai, dẫn đến khuyết tật bẩm sinh và sẩy thai.

Dị ứng da

Sử dụng gel nha đam trong thời gian dài có thể gây dị ứng như viêm, mày đay và đỏ mi mắt. Cá tác dụng phụ khác trên da bao gồm khô, cứng, phát triển các nốt tím và nứt nẻ. Hơn nữa nếu bôi gel nha đam và đi ra ngoài nắng có thể gây kích ứng, phát ban hoặc đỏ và bỏng da.

Hạ đường huyết

Nha đam còn liên quan đến hạ đường huyết, do đó bệnh nhân tiểu đường nên thận trọng khi sử dụng.

Độc với gan

Trong nha đam có chứa cá hợp chất hoạt tính sinh học như C-glycosides, anthraquinon, anthone, lectins, polymannans và acetylated mannans có thể ảnh hưởng đến quá trình giải độc của gan và dẫn đến tổn thương gan.

Suy thận

Nha đam có thể tương tác với một số loại thuốc như Digoxin, thuốc trị đái tháo đường, Sevoflurane, thuốc lợi tiểu và có thể dẫn đến bệnh thận nếu dùng trong thời gian dài. Nhựa nha đam cũng liên quan đến suy thận nên người có vấn đề về thận nên tránh uống nha đam

Nhựa nha đam có thể gây co thắt quá mức, đầy bụng và đau bụng. Tránh uống nước ép nha đam, đặc biệt là nếu bạn đang gặp phải vấn đề về dạ dày.

Mất cân bằng điện giải

Tiêu thụ một lượng lớn nước ép nha đam có thể gây ra yếu vận động, tiêu chảy và đau bụng dẫn đến mất nước và mất cân bằng điện giải

Khó chịu dạ dày

Nhựa nha đam có thể gây co thắt quá mức, đầy bụng và đau bụng. Tránh uống nước ép nha đam, đặc biệt là nếu bạn đang gặp phải vấn đề về dạ dày

Các bệnh đường ruột

Nếu bạn có bất kì bệnh đường ruột nào như bệnh Crohn và viêm loét đại tràng thì nên tránh uống nước ép nha đam vì nhựa nha đam sẽ gây kích ứng ruột.

Bệnh trĩ

Nếu bị trĩ, nước ép nha đam có nguy cơ khiến tình trạng bệnh tồi tệ hơn.

Ngoài ra, nha đam còn ảnh hưởng đến người sắp làm phẫu thuật. Trong và sau phẫu thuật, nha đam có thể ảnh hưởng đến đường huyết và cản trở kiểm soát đường huyết.

Nếu bạn có bất kì bệnh đường ruột nào như bệnh Crohn và viêm loét đại tràng thì nên tránh uống nước ép nha đam vì nhựa nha đam sẽ gây kích ứng ruột.

Có thể khiến vết thương lâu lành

Các nghiên cứu trước đây cho rằng gel lô hội giúp vết thương và vết phẫu thuật lành nhanh hơn. Nhưng thời gian gần đây của các nhà khoa học Pháp đã chứng minh điều ngược lại. Một số hóa chất trong gel lô hội làm tăng sự lưu thông trong mạch máu nhỏ và làm vết thương phát triển nhanh hơn, chậm lành vết thương.

Những người vừa qua phẫu thuật cũng không nên dùng lô hội, vì các chất có trong cây lô hội có tác dụng làm giảm đường huyết nên sẽ gây khó khắn trong việc kiểm soát mức đường huyết trong và sau phẫu thuật.

Những người bị ngã gãy xương đang bó bột hoặc những người mắc các bệnh về xương khớp như loãng xương, thoái hóa đốt sống, viêm khớp cũng không được dùng cây lô hội trong quá trình điều trị, bởi trong thân cây lô hội có chứa chất gây ngứa, và phản ứng lại với một loại thuốc kháng viêm, chống sưng như: asprin, ipurofen, paracetamol, acetaminophen… làm quá trình điều trị kéo dài.

Tác dụng làm đẹp da của lô hội là có thật nhưng không nên tùy tiện sử dụng bởi các chất trong lô hội dễ bị kích ứng đối với những làn da nhạy cảm.

Xem thêm: Nha đam là gì? Nha đam có tác dụng thế nào cho da và sức khỏe