1. Hiểu thế nào về khoáng sản?

Khoáng sản, là các khoáng vật và khoáng chất có ích, tồn tại ở dạng tự nhiên trong lòng đất và trên mặt đất. Chúng bao gồm các nguyên tố và hợp chất hóa học, thường được hình thành qua các quá trình địa chất. Ví dụ có thể kể đến như thạch anh, fenspat, canxit, lưu huỳnh, và các khoáng chất đất sét như kaolinit, sắt, mangan, selen và canxi.

Vai trò của tài nguyên khoáng sản là rất quan trọng và phổ biến trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta:

- Trong cuộc sống hàng ngày: Khoáng sản được sử dụng trong nhiều sản phẩm và công nghệ khác nhau. Chẳng hạn, điện thoại di động chứa nhiều loại khoáng sản. Giấy mà chúng ta đọc hàng ngày cũng được làm từ đá vôi nghiền mịn. Kem đánh răng và nước giặt cũng chứa phấn và bột silicat. Các dụng cụ như đĩa, chảo từ thép không gỉ và gốm sứ cũng là sản phẩm của khoáng sản.

- Đối với sức khỏe: Khoáng chất trong khoáng sản đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe của con người, giúp duy trì hoạt động bình thường của xương, cơ, tim và não. Chúng còn làm nhiệm vụ kích thích tạo ra enzym và hormone cần thiết cho cơ thể. 

- Vai trò kinh tế - xã hội: Khoáng sản là nguồn nhiên liệu chính cho nhiều ngành công nghiệp quan trọng, ảnh hưởng lớn đến kinh tế của mỗi quốc gia. Quặng sắt, dầu mỏ, khí gas, đá vôi, và nước khoáng là những nguồn tài nguyên quan trọng trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất luyện kim đến năng lượng và xi măng. Mọi ngành công nghiệp hiện đại đều phụ thuộc vào các loại khoáng sản để hoạt động.

Trong tổng thể, tài nguyên khoáng sản đóng vai trò không thể phủ nhận trong sự phát triển của xã hội và kinh tế, và chúng là một phần không thể thiếu của cuộc sống hiện đại.

2. Điều kiện cấp giấy phép khai thác khoáng sản

Theo quy định của Điều 53 và Điều 52 của Luật Khoáng sản 2010, tổ chức và cá nhân được cấp giấy phép khai thác khoáng sản khi thỏa mãn các điều kiện sau đây:

- Có dự án đầu tư khai thác khoáng sản:

+ Dự án này phải có phương án sử dụng nhân lực chuyên ngành, thiết bị, công nghệ, phương pháp khai thác tiên tiến và phù hợp.

+ Đối với các loại khoáng sản độc hại, cần có sự cho phép của Thủ tướng Chính phủ bằng văn bản.

- Bảo vệ môi trường: Phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc cam kết bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.

- Vốn chủ sở hữu: Có vốn chủ sở hữu ít nhất bằng 30% tổng số vốn đầu tư của dự án.

- Đăng ký kinh doanh: Hộ kinh doanh đã đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được phép khai thác.

Ngoài ra, việc cấp giấy phép phải tuân thủ các nguyên tắc như không cấp giấy phép ở khu vực đang thăm dò hoặc khai thác khoáng sản hợp pháp, không chia cắt khu vực khoáng sản có thể đầu tư khai thác hiệu quả để cấp giấy phép cho nhiều cá nhân khác.

3. Quy định về thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản

Căn cứ theo quy định tại Điều 77 Luật Khoáng sản 2010 quy định về tiền cấp quyền khai thác khoáng sản như sau:

- Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Nhà nước thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản thông qua đấu giá hoặc không đấu giá.

- Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản được xác định căn cứ vào giá, trữ lượng, chất lượng khoáng sản, loại hoặc nhóm khoáng sản, điều kiện khai thác khoáng sản.

- Chính phủ quy định cụ thể phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản.

Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản của các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản được nhà nước thu dựa trên giá, trữ lượng, chất lượng khoáng sản, loại hoặc nhóm khoáng sản, điều kiện khai thác khoáng sản.

4. Khu vực cấm và tạm thời cấm hoạt động khai thác khoáng sản

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 28 Luật Khoáng sản 2010 quy định về khu vực cấm và tạm thời cấm hoạt động khai thác khoáng sản như sau:

 Khu vực cấm hoạt động khoáng sản

Khu vực cấm hoạt động khoáng sản bao gồm:

- Khu vực đất có di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng hoặc được khoanh vùng bảo vệ theo quy định của Luật di sản văn hóa;

- Khu vực đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ hoặc đất quy hoạch trồng rừng phòng hộ, khu bảo tồn địa chất;

- Khu vực đất quy hoạch dành cho mục đích quốc phòng, an ninh hoặc nếu tiến hành hoạt động khoáng sản có thể gây ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh;

- Đất do cơ sở tôn giáo sử dụng;

- Đất thuộc hành lang hoặc phạm vi bảo vệ công trình giao thông, thủy lợi, đê điều; hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải, dẫn điện, xăng dầu, khí, thông tin liên lạc.

Khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản

Khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản được khoanh định khi có một trong các yêu cầu sau đây:

- Yêu cầu về quốc phòng, an ninh;

- Bảo tồn thiên nhiên, di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh đang được Nhà nước xem xét, công nhận hoặc phát hiện trong quá trình thăm dò, khai thác khoáng sản;

- Phòng, tránh, khắc phục hậu quả thiên tai.

5. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh có nên tham gia khai thác khoáng sản không?

Có thể khẳng định rằng Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng về tài nguyên khoáng sản. Đã có hơn 5.000 mỏ và điểm quặng được phát hiện, bao gồm khoảng 60 loại khoáng sản khác nhau, từ những loại đã được khai thác từ lâu như vàng, thiếc, chì, kẽm, than đến những loại mới như dầu khí, sắt, đồng.

Tuy nhiên, việc khai thác tài nguyên khoáng sản không chỉ đơn giản là nhu cầu của cuộc sống mà còn là nguồn áp lực lớn trong xã hội. Nhu cầu về vật liệu xây dựng, xuất khẩu, di chuyển nền kinh tế, tạo việc làm và sản xuất kinh doanh đều tạo ra nhu cầu khai thác.

Trong ngành này, không chỉ có các doanh nghiệp Nhà nước mà còn có nhiều doanh nghiệp tư nhân hoạt động. Nhiều tổ hợp kinh doanh, khai thác tài nguyên khoáng sản đã hình thành và hoạt động tại nhiều địa phương. Mặc dù Nhà nước định rõ vai trò của mình là "chủ mỏ", nhưng các doanh nghiệp tư nhân vẫn đóng vai trò quan trọng trong ngành này.

Tuy nhiên, việc khai thác và chế biến tài nguyên khoáng sản cũng đồng nghĩa với việc gây ra các vấn đề môi trường và sức khỏe con người. Nhiều hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản gây ô nhiễm và ảnh hưởng xấu đến môi trường sống. Trong một số trường hợp, các doanh nghiệp tư nhân thậm chí còn vi phạm pháp luật và xuất khẩu tài nguyên khoáng sản ra nước ngoài với giá rẻ.

Nhìn chung, việc khai thác và chế biến tài nguyên khoáng sản là một quá trình phức tạp và đòi hỏi sự cân nhắc giữa mục tiêu kinh tế và bảo vệ môi trường. Đối với các doanh nghiệp, việc này đòi hỏi họ phải thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành này.

Tình trạng khai thác tài nguyên khoáng sản trái phép, hay còn được biết đến với các thuật ngữ như "khoáng tặc" và "thổ phỉ", đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho môi trường và xã hội.

Ví dụ như trong việc khai thác vàng, việc sử dụng cyanur, một loại hóa chất độc hại để khai thác vàng, không chỉ gây ô nhiễm nặng nề cho nguồn nước mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người và động vật. Khai thác các loại khoáng sản khác như chì, kẽm, thiếc, than cũng gây ra những vấn đề tương tự, đặc biệt là ở các khu vực miền núi phía bắc. Khai thác quặng ilmenit dọc bờ biển có thể phá hủy các hệ sinh thái tự nhiên như rừng cây chắn sóng, gây ra sự suy thoái và thất thoát đa dạng sinh học. Khai thác cát, sỏi lòng sông cũng gây ra hiện tượng xói lở bờ, ảnh hưởng đến hạ tầng giao thông và nguồn nước. Khai thác đá vật liệu xây dựng không chỉ phá hủy cảnh quan mà còn gây ra ô nhiễm không khí.

Các vấn đề này đòi hỏi sự can thiệp quyết liệt từ phía chính phủ và các cơ quan chức năng để kiểm soát và ngăn chặn hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản trái phép. Đồng thời, cần phải có các biện pháp quản lý hiệu quả, đồng thời tăng cường giám sát và trách nhiệm của các doanh nghiệp trong việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường và tài nguyên.

Xem thêm: Quy định giá để làm căn cứ tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Nhà nước thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản thế nào? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!