1. Quy định về chó nghiệp vụ của ngành Hải quan
Theo Điều 4 của Quyết định số 3927/QĐ-TCHQ năm 2015 về việc quy định về chó nghiệp vụ trong ngành Hải quan, các điều sau đây được quy định:
- Chó nghiệp vụ là một công cụ hỗ trợ của lực lượng Hải quan, được tuyển chọn và đào tạo để có khả năng phát hiện các loại chất ma túy, chất nổ, tiền tệ giả mạo, hoặc các sản phẩm và hàng hóa khác mà theo luật pháp bị cấm mua bán hoặc vận chuyển.
- Chó nghiệp vụ được đào tạo và được cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp theo chuyên khoa tại Cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Tổng cục Hải quan, hoặc tại các cơ sở đào tạo thuộc Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng.
- Hồ sơ của mỗi chó nghiệp vụ bao gồm các tài liệu sau đây:
+ Giấy xác nhận đăng ký công cụ hỗ trợ.
+ Hệ phả (lý lịch về dòng, giống, tuổi và các đặc điểm khác của chó).
+ Giấy chứng nhận tốt nghiệp chuyên khoa huấn luyện.
+ Sổ theo dõi sức khỏe của chó.
+ Sổ theo dõi quá trình huấn luyện của chó và kết quả sử dụng.
+ Quyết định trang bị chó nghiệp vụ.
+ Các tài liệu khác có liên quan (nếu có).
- Trung tâm Huấn luyện chó nghiệp vụ thuộc Cục Điều tra chống buôn lậu sẽ lập hồ sơ đối với mỗi chó nghiệp vụ, nhập thông tin vào hệ thống thống kê và quản lý tại Trung tâm. Một bộ hồ sơ sẽ được chuyển đến đơn vị được trang bị và sử dụng chó nghiệp vụ.
- Đơn vị được trang bị chó nghiệp vụ sẽ tiếp nhận, quản lý hồ sơ và bổ sung hồ sơ đối với mỗi chó nghiệp vụ trong quá trình quản lý, huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ.
- Thời hạn bảo quản hồ sơ sẽ tuân theo các quy định về hồ sơ kiểm soát hải quan.
2. Chó nghiệp vụ của ngành Hải quan được sử dụng trong những trường hợp nào?
Chó nghiệp vụ đóng vai trò quan trọng trong công tác giám sát, kiểm tra, và kiểm soát hải quan, nhằm răn đe và phòng ngừa hoạt động tội phạm, cũng như phát hiện và bắt giữ các vụ buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa cấm qua địa bàn hoạt động hải quan. Theo Điều 6 của Quyết định số 3927/QĐ-TCHQ năm 2015, việc sử dụng chó nghiệp vụ chỉ được thực hiện trong các trường hợp sau đây:
- Sử dụng chó nghiệp vụ để kiểm tra hải quan đối với hàng hóa, hành lý xuất khẩu, nhập khẩu, hoặc qua cảnh nghi vấn chứa ma túy hoặc các mặt hàng cấm khác, theo quy định của hệ thống quản lý rủi ro.
- Sử dụng chó nghiệp vụ thường xuyên theo kế hoạch được phê duyệt, nhằm răn đe, phòng ngừa, và phát hiện tội phạm tại các địa bàn quan trọng.
- Sử dụng chó nghiệp vụ đột xuất theo quyết định của cấp có thẩm quyền, phục vụ cho việc đấu tranh chuyên án hoặc kiểm tra, khám xét các đối tượng quan trọng.
- Sử dụng chó nghiệp vụ theo quyết định của cấp có thẩm quyền để hợp tác với các lực lượng chức năng ngoài địa bàn hoạt động hải quan.
3. Nhiệm vụ của huấn luyện viên chó nghiệp vụ ngành Hải quan?
Nhiệm vụ của huấn luyện viên chịu trách nhiệm trong việc sử dụng chó nghiệp vụ được chi tiết quy định tại Điều 7 của Quyết định 3927/QĐ-TCHQ năm 2015, mà Tổng cục Hải quan ban hành, như sau:
- Huấn luyện viên phải có mặt đúng giờ tại hiện trường, được trang bị đầy đủ và sẵn sàng thực hiện theo mệnh lệnh của cán bộ lãnh đạo. Huấn luyện viên phải sử dụng chó nghiệp vụ theo các quy trình do Tổng cục Hải quan ban hành, đảm bảo việc sử dụng chó nghiệp vụ diễn ra đúng việc, đúng chỗ, và đúng thời điểm, để phát huy năng lực phòng ngừa tội phạm và phát hiện hàng cấm của chó nghiệp vụ.
- Huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ để thực hiện các nhiệm vụ như:
+ Tuần tra, kiểm tra, và khám xét theo kế hoạch và theo quyết định của cấp có thẩm quyền, như quy định tại Điều 9 của quy định này.
+ Thực hiện đúng quy trình và thao tác nghiệp vụ đã được huấn luyện; giữ thái độ văn minh, lịch sự, tôn trọng, và có ý thức bảo vệ tài sản của khách hàng.
- Trong trường hợp chó nghiệp vụ phát hiện có nguồn hôi các loại hàng cấm, huấn luyện viên phải ngay lập tức thông báo cho công chức hải quan để phối hợp kiểm tra, thực hiện các biện pháp bảo vệ, lục soát, thu giữ tang vật, và truy bắt đối tượng. Đồng thời, huấn luyện viên phải báo cáo ngay cho lãnh đạo để nhận ý kiến chỉ đạo.
Nội dung trên đây là mô tả về nhiệm vụ của huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ, tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về các chi tiết và quy định cụ thể, bạn có thể tham khảo thêm tại Quyết định 3927/QĐ-TCHQ năm 2015.
4. Trách nhiệm quản lý chó nghiệp vụ của ngành Hải quan
- Cục Điều tra chống buôn lậu chịu trách nhiệm về những nhiệm vụ sau đây:
+ Đưa ra tham mưu cho Tổng cục Hải quan về việc bố trí và trang bị chó nghiệp vụ, hướng dẫn quy trình quản lý và sử dụng chó nghiệp vụ trên phạm vi toàn bộ ngành Hải quan.
+ Xây dựng và đề xuất các tài liệu hướng dẫn, thể chế, và quy định liên quan đến việc quản lý, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ, để được ban hành bởi Tổng cục Hải quan.
+ Kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất việc huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ, đồng thời đánh giá hiệu quả của công tác quản lý sử dụng chó nghiệp vụ tại Cục Hải quan các tỉnh và thành phố.
+ Tổ chức đào tạo và tập huấn, cấp chứng chỉ cho huấn luyện viên và chó nghiệp vụ thuộc ngành Hải quan; bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, huấn luyện viên và chó nghiệp vụ.
+ Đảm bảo cung cấp trang bị chuyên dụng và dịch vụ thú y cho các đơn vị sử dụng chó nghiệp vụ khi có yêu cầu.
+ Đề xuất khen thưởng kịp thời và đưa ra kiến nghị về việc xử lý nghiêm các cá nhân và đơn vị vi phạm các quy định liên quan đến quản lý, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ.
- Đội quản lý, huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ có trách nhiệm về những nhiệm vụ sau đây:
+ Tham mưu và hỗ trợ lãnh đạo Cục Điều tra chống buôn lậu trong việc hướng dẫn, kiểm tra công tác trang bị, quản lý, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ tại các đơn vị trong lĩnh vực Hải quan.
+ Thực hiện việc đào tạo cán bộ và nhân viên tham gia vào công tác huấn luyện, sử dụng chó nghiệp vụ cho các đơn vị địa phương, đồng thời tổ chức quản lý và sử dụng chó nghiệp vụ trực tiếp tham gia các nhiệm vụ theo yêu cầu của lãnh đạo.
+ Tổ chức cấp phát trang bị đặc thù để phục vụ công tác quản lý, chăm sóc, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ cho các đơn vị được trang bị chó nghiệp vụ trong lĩnh vực Hải quan.
- Các Cục Hải quan cấp tỉnh và thành phố có trách nhiệm:
+ Chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện các quy định về quản lý, huấn luyện, bố trí, và phối hợp sử dụng chó nghiệp vụ trong địa bàn quản lý của họ.
+ Xây dựng dự toán kinh phí hàng năm để đảm bảo cung cấp nguồn kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện, và các điều kiện cần thiết để thực hiện công tác vệ sinh, chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng chữa bệnh, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ của các đơn vị trong lĩnh vực Hải quan.
+ Phản ánh các vấn đề bất cập, đồng thời đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng chó nghiệp vụ.
+ Khen thưởng kịp thời và xử lý nghiêm các cá nhân và đơn vị thuộc quyền vi phạm các quy định liên quan đến quản lý, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ.
- Các đơn vị sử dụng chó nghiệp vụ chịu trách nhiệm về những nhiệm vụ sau đây:
+ Đảm bảo nuôi dưỡng và chăm sóc chó nghiệp vụ để đảm bảo chúng có sức khỏe tốt và đáp ứng yêu cầu trong việc huấn luyện và sử dụng.
+ Xây dựng và thực hiện kế hoạch huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ trong các hoạt động đấu tranh phòng chống vận chuyển trái phép các chất ma túy và hàng hóa cấm. Yêu cầu chó nghiệp vụ phải được huấn luyện thuần thục tại địa điểm kiểm tra hải quan và duy trì năng lực phát hiện ma túy và hàng cấm được cất giấu. Mỗi chó nghiệp vụ phải làm việc ít nhất 2 ca mỗi ngày, mỗi ca từ 30-40 phút.
+ Quản lý và sử dụng các phương tiện chuyên dụng theo quy định.
+ Phân công cán bộ quản lý và kiểm tra việc nuôi dưỡng, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ của đơn vị. Hằng tuần, đơn vị phải tổ chức ít nhất 01 buổi kiểm tra trực tiếp về thời gian, nội dung, và kết quả của quá trình huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ. Sau kiểm tra, phải ghi nhận xét và đề xuất lãnh đạo chỉ đạo cụ thể. Trong trường hợp đơn vị được trang bị từ 06 chó nghiệp vụ trở lên, có thể bố trí 01 cán bộ quản lý chuyên trách.
+ Xử lý các cán bộ trong đơn vị vi phạm các quy định liên quan đến quản lý, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ.
- Cán bộ, nhân viên phục vụ, và huấn luyện viên có trách nhiệm về những nhiệm vụ sau đây:
+ Thực hiện đúng quy định về quản lý, nuôi dưỡng, chăm sóc, huấn luyện, và sử dụng chó nghiệp vụ.
+ Trong mọi trường hợp, khi chó nghiệp vụ bị bệnh, suy giảm sức khỏe, hoặc tử vong; hoặc khi chó nghiệp vụ trình độ huấn luyện và sử dụng bị suy giảm, hoặc không tuân thủ quy định, cần thực hiện kiểm điểm và xem xét trách nhiệm của huấn luyện viên và đơn vị quản lý. Nếu có vi phạm quy định do lỗi chủ quan, cần thực hiện hạ bậc thi đua và xem xét kỷ luật.
Bài viết liên quan: Hải quan là gì? Hệ thống tổ chức cơ quan hải quan Việt Nam
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
