Theo quy định tại Điều 1 "Luật Thanh niên 2020", "Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi". Thanh niên là lực lượng đông đảo trong xã hội, xung kích, sáng tạo, đi đầu trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Nhận thấy vai trò của thanh niên, Nhà nước đã thành lập Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam với những chức năng, nhiệm vụ quan trọng.
1. Chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban quốc gia về Thanh niên
Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam là một cơ quan đại diện thanh niên Việt Nam trực thuộc Chính phủ và có nhiệm vụ phối hợp với các ban ngành liên quan đến công tác thanh niên.
Ủy ban quốc gia có nhiệm vụ phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan, tổ chức liên quan nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách về thanh niên và công tác thanh niên; nghiên cứu, tư vấn, khuyến nghị và đề xuất với Thủ tướng Chính Phủ các giải pháp, biện pháp giải quyết những vấn đề quan trọng, liên quan đối với thanh niên và công tác thanh niên.
Đồng thời, Ủy bán có trách nhiệm phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính Phủ và các cơ quan, tổ chức liên quan xây dựng kế hoạch, chương trình làm việc với các bộ, ngành, địa phương thực hiện điều tra, khảo sát, giám sát, việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên và công tác thanh niên.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ đôn đốc các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện những vấn đề quan trọng, liên ngành về thanh niên và công tác thanh niên, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện giám sát, phản biện các chính sách, pháp luật về thanh niên về công tác thanh niên; thực hiện các hoạt động đối ngoại thanh niên theo quy định của pháp luật; thực hiện các nhiệm vụ khác do Thủ tướng Chính phủ giao.
2. Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam do ai quy định?
Căn cứ theo khoản 2 Điều 7 "Luật Thanh niên 2020", nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban quốc gia về Thanh niên Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ quy định.
Ngày 25/2/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 282/QĐ-TTg về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế hoạt động của Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam.
Như vậy, nhiệm vụ và quyền hạn của Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ quy định.
3. Cơ cấu tổ chức của Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam
Chủ nhiệm Ủy ban: Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Phó chủ nhiệm Ủy ban:
- Mời 01 Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, phân công làm Phó Chủ nhiệm thường trực.
- 01 Thứ trưởng Bộ Nội vụ;
- 01 Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo;
- 01 Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
Các Ủy viên Ủy ban:
- 01 Thứ trưởng Bộ Tài chính;
- 01 Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư;
- 01 Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và du lịch;
- 01 Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông;
- 01 Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ;
- 01 thứ trưởng Bộ Y Tế;
- 01 Thứ trưởng Bộ Công an;
- 01 Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam;
- 01 Thứ trưởng Bộ Tư pháp;
- 01 Thứ trưởng Bộ ngoại giao;
- Mời 01 Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội;
- Mời 01 Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam;
- Mời 01 Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam;
- Mời 01 Phó chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam.
Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam sử dụng bộ máy và trụ sở của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh để thực hiện nhiệm vụ. Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam quyết định việc thành lập Ban Thư ký và Văn phòng làm việc, đảm bảo nguyên tắc gọn và hiệu quả.
Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam xây dựng và ban hành Quy chế hoạt động của Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam.
4. Cơ chế hoạt động
Cơ chế hoạt động của Ủy ban quốc gia về Thanh niên Việt Nam được thực hiện theo nguyên tắc phối hợp liên ngành, có phân công nhiệm vụ và trách nhiệm thực hiện cho các thành viên.
Thành viên Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam làm việc theo chế độ kiêm nhiệm.
Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về toàn bộ hoạt động của Ủy ban.
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ ưởng cơ quan thuộc Chính phủ, người đứng đầu các đoàn thể nhân dân có đại diện là thành viên Ủy ban có trách nhiệm cử cán bộ giúp việc và chỉ đạo ngành, đoàn thể mình thực hiện các nhiệm vụ được Ủy ban giao.
Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt nam quyết định thành lập Ban Thư ký, Văn phòng giúp việc đảm bảo nguyên tắc tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Thành viên Ban Thư ký làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, Văn phòng Ủy ban quốc gia về Thanh niên Việt Nam sử dụng biên chế nhân sự của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh để thực hiện nhiệm vụ.
Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam xây dựng và ban hành Quy chế hoạt động của Ủy ban, chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về toàn bộ hoạt động của Ủy ban.
Người đứng đầu các tổ chức có đại diện là thành viên Ủy ban có trách nhiệm cử cán bộ, công chức giúp việc và chỉ đạo cơ quan, tổ chức mình thực hiện các nhiệm vụ được phân công phối hợp.
5. Trách nhiệm của thanh niên Việt Nam hiện nay
- Trách nhiệm của thanh niên đối với Tổ quốc
Đối với Tổ quốc, thanh niên phải có trách nhiệm phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xung kích, sáng tạo trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; sẵn sàng bảo vệ độc lập, giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; đảm nhận công việc khó khăn, gian khổ, cấp bách khi Tổ quốc yêu cầu; đấu tranh với các âm mưu, hoạt động gây hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc.
- Trách nhiệm của thanh niên với xã hội
Đối với xã hội, thanh niên có trách nhiệm gương mẫu chấp hành pháp luật, các chính sách và thực hiện nghĩa vụ công dân; tham gia giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, quốc phòng, an ninh quốc gia; chủ động đề xuất ý tưởng, sáng kiến trong quá trình xây dựng chính sách, pháp luật; tham gia quản lý nhà nước và xã hội; tích cực tham gia tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện Hiến pháp và pháp luật' xây dựng các mô hình sản xuất, kinh doanh tạo việc làm; tham gia bảo vệ môi trường và các hoạt động vì lợi ích cộng đồng, xã hội; tích cực tham gia hoạt động chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em.
- Trách nhiệm của thanh niên đối với bản thân
Đối với bản thân, thanh niên có trách nhiệm rèn luyện đạo đức, nhân cách, lối sống văn hóa, ứng xử văn minh; có trách nhiệm công dân, ý thức chấp hành pháp luật; phòng, chống tiêu cực, tệ nạn xã hội, hành vi trái pháp luật và đạo đức xã hội; tích cực học tập, nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng; tiếp cận, nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ và thực tiễn; chủ động tìm hiểu về thị trường lao động; lựa chọn nghề nghiệp; việc làm phù hợp; rèn luyện ý thức trách nhiệm, kỷ luật lao động vá tác phong chuyên nghiệp, sáng tạo, cải tiến kỹ thuật nâng cao năng suất lao động.
Thanh niên có trách nhiệm rèn luyện, bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe, phát triển thể chất và tinh thần; trang bị kiến thức, kỹ năng sống, kỹ năng chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, phòng, chống bệnh tật; không lạm dụng rượu, bia; hạn chế sử dụng thuốc lá; không sử dụng ma túy, chất gây nghiện và chất kích thích khác mà pháp luật cấm; phòng, chống tác hại từ không gian mạng, tích cực tham gia các hoạt động, phong trào văn hóa, thể dục, thể thao lành mạnh; bảo vệ, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Trên đây là toàn bộ bài viết của Luật Minh Khuê về chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam. Hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho quý độc giả. Xin trân trọng cảm ơn!