1. Thanh toán không dùng tiền mặt là gì ?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 33/2017/TT-BTC quy định về chế độ quản lý tiền mặt, giấy tờ có giá, tài sản quý trong hệ thống kho bạc nhà nước thì tiền mặt là các loại tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành.
Thanh toán không dùng tiền mặt tức là hình thức thanh toán sử dụng các phương tiện thanh toán bao gồm : séc, lệnh chi, uỷ nhiệm chi, nhờ thu, uỷ nhiệm thu, thẻ ngân hàng và các phương tiện thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước như Mobile banking, ATM, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng, Mastercard...
Theo quy định tại Điều 1 Văn bản hợp nhất số 10/VBHN-NHNN năm 2019 Nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt thì hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm mở và sử dụng tài khoản thanh toán; dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt; dịch vụ trung gian thanh toán; tổ chức, quản lý và giám sát các hệ thống thanh toán. Hoạt động này sẽ được áp dụng cho các đối tượng như sau : tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt; tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ trung gian thanh toán hay còn gọi là người sử dụng dịch vụ.
Trong đó, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô và một số tổ chức khác. Còn tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán là tổ chức không phải ngân hàng được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán; ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép cung ứng dịch vụ ví điện tử.
2. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
- Thanh toán sử dụng séc : theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 22/2015/TT-NHNN thì séc là giấy tờ có giá do người ký phát lập, ra lệnh cho người bị ký phát trích một số tiền nhất định từ tài khoản thanh toán của mình để thanh toán cho người thụ hưởng. Hình thức này cho phép người sử dụng không cần mang theo một khoản tiền lớn khi giao dịch, quá trình thanh toán an toàn và thuận lợi hơn.
- Thanh toán qua uỷ nhiệm chi : hình thức này tức là người thanh toán sẽ lập lệnh thanh toán theo mẫu do ngân hàng cung cấp để yêu cầu ngân hàng trích một số tiền trong tài khoản thanh toán của mình bằng với số tiền ghi trên uỷ nhiệm chi để trả cho người thụ hưởng. Thủ tục thanh toán này đơn giản, nhanh chóng và người thụ hưởng sẽ được thanh toán trực tiếp thông qua ngân hàng.
- Thanh toán qua thẻ ngân hàng : thẻ ngân hàng là công cụ thanh toán được tích hợp nhiều tính năng gồm chuyển tiền, rút tiền, thanh toán hoá đơn, tiết kiệm và thực hiện các giao dịch liên kết các ứng dụng điện tử. Khách hàng có thể dùng thẻ ngân hàng để thanh toán khi mua hàng mà không cần dùng tiền mặt. Thẻ ngân hàng được chia làm 3 loại là thẻ trả trước, thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ.
- Thanh toán trực tuyến : đây là hình thức thanh toán mà hiện nay nhiều người ưa chuộng vì không cần di chuyển, không cần mang theo tiền mặt, chỉ cần sử dụng duy nhất chiếc điện thoại là đã có thể mua bán hàng hoá, dịch vụ. Một số hình thức phổ biến có thể kể đến là Internet Banking, Mobile Banking, Ví điện tử như zalopay, shopee pay, momo,...), mã QR code...
3. Công văn 3956/NHNN-TT của NHNN về thúc đẩy hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt
Nhận thức được lợi ích của việc thanh toán không dùng tiền mặt và mong muốn đẩy mạnh hơn nữa hoạt động này thì phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã có những đề nghị cho các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán thông qua việc ban hành công văn số 3956/NHNN-TT ngày 25 tháng 5 năm 2023 với các nội dung chính sau đây :
Thứ nhất, về các chương trình, chính sách ưu đãi về phí dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán đối với khách hàng thì được đề nghị tiếp tục thúc đẩy, thực hiện để đạt hiệu quả cao hơn. Trong đó, đề xuất ưu tiên thực hiện các hình thức miễn phí duy trì tài khoản, phí rút tiền mặt đối với các khách hàng thuộc vào nhóm các đối tượng được hưởng chính sách an sinh xã hội mà Nhà nước đã quy định.
Thứ hai, trong khuôn khổ Chương trình Ngày không tiền mặt năm 2023 được tổ chức thông qua các chương trình ưu đãi, chính sách khuyến mại phù hợp trong thời gian diễn ra sự kiện là trong tháng 06/2023 và đỉnh điểm là vào Ngày không tiền mặt - 16/6 năm 2023, Ngân hàng Nhà nước để nghị các bên liên quan tích cực hưởng ứng và chủ động trong triển khai các hoạt động thiết thực với thực tiễn cụ thể như sau :
- Đối với các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thì Ngân hàng Nhà nước có yêu cầu :
+ Thực hiện nghiên cứu, áp dụng chính sách ưu đãi hợp lý; phối hợp với các đơn vị chấp nhận thanh toán như đơn vị cung ứng điện, nước, dịch vụ viễn thông, trang thương mại điện tử, siêu thị, nhà hàng, trung tâm mua sắm... để thực hiện các chương trình khuyến mại, quảng bá dịch vụ, tri ân khách hàng nhằm khuyến khích khách hàng thanh toán không dùng tiền mặt như : miễn giảm phí dịch vụ khi thanh toán, tặng quà, hoàn tiền, giảm giá hàng hoá dịch vụ, tặng điểm thưởng,... cho khách hàng khi thực hiện mở mới tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng... hoặc thực hiện thanh toán hoá đơn, chi trả tiền mua hàng hoá, dịch vụ bằng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt thông qua thanh toán thẻ, thanh toán qua ứng dụng trên điện thoại di động, thanh toán qua mã QR, trích nợ tự động...
+ Xem xét trong triển khai, thực hiện ưu đãi phí chiết khấu cho các đơn vị chấp nhận thanh toán tham gia, đồng hành cùng với ngân hàng trong các chương trình khuyến mại, quảng bá dịch vụ, tri ân khách hàng trong thời gian diễn ra sự kiện
- Đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán
+ Ngân hàng Nhà nước đề nghị các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán phối hợp với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các tổ chức cung ứng hàng hoá, dịch vụ... nghiên cứu, áp dụng chính sách ưu đãi, khuyến mại hợp lý như giảm giá, chiết khấu, hoàn tiền, tích điểm thưởng, quay số... cho khách hàng sử dụng dịch vụ trung gian thanh toán.
+ Trong trường hợp các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cung ứng dịch vụ là ví điện tử có chính sách ưu đãi hợp lý như miễn, giảm phí, phiếu quà tặng... cho khách hàng đăng ký, liên kết thành công tài khoản ví điện tử với thẻ ghi nợ nội địa, tài khoản thanh toán.
Thứ ba, các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán chủ động trong xây dựng các chương trình, chính sách ưu đãi của đơn vị mình, quảng bá tới khách hàng và phối hợp với các tổ chức, đơn vị liên quan để triển khai thực hiện. Nếu trong quá trình triển khai mà phát sinh vướng mắc, khó khăn, các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán hoàn toàn có thể phản ánh đến Vụ Thanh toán thuộc Ngân hàng Nhà nước để có thể xem xét, hỗ trợ giải quyết.
Trên đây là toàn bộ bài viết liên quan đến vấn đề NHNN Việt Nam ban hành công văn 3956/NHNN-TT về việc thúc đẩy hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt mà Luật Minh Khuê muốn gửi tới quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết Thanh toán không dùng tiền mặt là gì? Quy định pháp luật về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt? để hiểu rõ hơn. Nếu có bất cứ thắc mắc nào hay gặp bất kì vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp nhanh chóng. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê. Trân trọng!
