1. Khái niệm thẻ nhà báo và tầm quan trọng của thẻ nhà báo

Thẻ nhà báo (hay còn gọi là thẻ báo chí) là một loại giấy tờ tùy thân do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho các nhà báo nhằm xác nhận tư cách và chức danh của họ khi thực hiện hoạt động báo chí.

Theo Luật Báo chí 2016, thẻ nhà báo được cấp cho các đối tượng sau:

- Lãnh đạo cơ quan báo chí, thông tấn: Tổng giám đốc, phó tổng giám đốc, giám đốc, phó giám đốc, tổng biên tập, phó tổng biên tập.

- Cán bộ nghiệp vụ báo chí: Trưởng phòng (ban), phó trưởng phòng (ban) nghiệp vụ báo chí.

- Nhà báo: Phóng viên, biên tập viên.

- Người quay phim, đạo diễn chương trình phát thanh, truyền hình: Của các đơn vị được cấp giấy phép hoạt động báo chí trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình và sản xuất phim tài liệu của Nhà nước.

- Phóng viên, biên tập viên, người phụ trách công tác phóng viên, biên tập: Ở đài truyền thanh, truyền hình cấp huyện và tương đương.

* Thẻ nhà báo đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động báo chí, mang lại nhiều lợi ích cho cả nhà báo và xã hội:

- Đối với nhà báo:

+ Chứng minh tư cách: Thẻ nhà báo là bằng chứng xác thực cho thấy người mang thẻ là nhà báo đang hoạt động hợp pháp, được pháp luật bảo vệ.

+ Thuận lợi trong tác nghiệp: Nhờ có thẻ nhà báo, nhà báo có thể dễ dàng tiếp cận hiện trường, phỏng vấn nhân vật, thu thập thông tin để thực hiện các bài báo, chương trình phát thanh, truyền hình.

+ Hưởng các quyền lợi: Nhà báo có thẻ được hưởng các quyền lợi theo quy định của pháp luật như: ưu tiên tham gia các sự kiện, hội nghị, hội thảo; được miễn, giảm giá vé tham quan, sử dụng các dịch vụ công cộng; được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản khi tác nghiệp.

- Đối với xã hội:

+ Đảm bảo tính chính xác, khách quan của thông tin: Việc cấp thẻ nhà báo góp phần quản lý hoạt động báo chí, hạn chế sự xuất hiện của những cá nhân giả mạo nhà báo để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

+ Bảo vệ quyền lợi của người dân: Khi có thẻ nhà báo, nhà báo phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về những thông tin mình đưa ra, góp phần bảo vệ quyền lợi của người dân và xây dựng nền báo chí lành mạnh, có đạo đức.

Ngoài ra, thẻ nhà báo còn góp phần nâng cao vị thế và uy tín của nghề báo, tạo điều kiện cho nhà báo thực hiện tốt vai trò của mình trong việc tuyên truyền, giáo dục, định hướng dư luận và góp phần xây dựng đất nước.

Cần lưu ý rằng, thẻ nhà báo không phải là giấy phép hành nghề báo chí. Giấy phép hành nghề báo chí do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp cho các cơ quan báo chí, thông tấn. Nhà báo chỉ được hoạt động khi cơ quan báo chí, thông tấn nơi họ công tác có giấy phép hành nghề báo chí và bản thân họ có thẻ nhà báo.

 

2. Nhóm người được xét cấp thẻ nhà báo theo quy định của pháp luật

Theo quy định tại Điều 26 Luật Báo chí năm 2016 thì các nhóm người được xét cấp thẻ nhà báo bao gồm:

- Tổng giám đốc, phó tổng giám đốc, giám đốc, phó giám đốc, tổng biên tập, phó tổng biên tập của các cơ quan báo chí và thông tấn. Đây là những người đứng đầu, có trách nhiệm quản lý toàn diện và điều hành các hoạt động xuất bản, phát sóng của các phương tiện truyền thông.

- Trưởng phòng (ban), phó trưởng phòng (ban) nghiệp vụ báo chí của các cơ quan báo chí và thông tấn. Đây là những người có vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ báo chí, bao gồm cả việc thu thập thông tin, biên tập và sản xuất nội dung.

- Phóng viên, biên tập viên của các cơ quan báo chí và thông tấn. Đây là những người tham gia trực tiếp vào quá trình thu thập tin tức, viết bài báo, biên tập và đưa tin cho công chúng. Họ có nhiệm vụ quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác, khách quan và công khai của thông tin.

- Người quay phim, đạo diễn chương trình phát thanh, truyền hình (trừ phim truyện) của các đơn vị được cấp giấy phép hoạt động báo chí trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình và sản xuất phim tài liệu của Nhà nước. Đây là những chuyên gia thực hiện công việc liên quan đến hình ảnh và âm thanh trong sản xuất các chương trình truyền hình, phát thanh, đặc biệt là các chương trình tài liệu có tính chất thực tế và phản ánh đời sống xã hội.

- Phóng viên, biên tập viên, người phụ trách công tác phóng viên, biên tập ở đài truyền thanh, truyền hình cấp huyện và tương đương.

+ Phóng viên, Biên tập viên và Người phụ trách công tác phóng viên, biên tập tại các đài truyền thanh, truyền hình cấp huyện và tương đương. Đây là những người chịu trách nhiệm chính trong việc thu thập tin tức, biên tập và phát sóng các nội dung thông tin đến công chúng. Vị trí của họ quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác và đa dạng về các sự kiện xã hội, văn hóa và chính trị diễn ra ở cấp địa phương.

+ Những cá nhân đã được cấp thẻ nhà báo và chuyển sang làm công việc khác vẫn tiếp tục có tác phẩm báo chí được sử dụng và được cơ quan báo chí xác nhận. Điều này áp dụng trong các trường hợp sau:

-> Được điều động công tác tại các đơn vị không trực tiếp thực hiện nghiệp vụ báo chí của cơ quan báo chí. Điều này bao gồm các nhiệm vụ liên quan đến quản lý, tổ chức sự kiện, hoặc công tác văn phòng không trực tiếp liên quan đến sản xuất và phát sóng nội dung báo chí.

-> Được điều chuyển sang làm công việc giảng dạy chuyên ngành báo chí tại các cơ sở giáo dục đại học, theo quy định của Luật Giáo dục đại học 2012. Công việc này đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo và truyền đạt kiến thức, kỹ năng báo chí cho thế hệ sinh viên tương lai.

-> Được điều chuyển sang làm cán bộ chuyên trách tại hội nhà báo các cấp, hoặc trực tiếp tham gia vào công tác quản lý nhà nước về báo chí. Vị trí này yêu cầu họ có trách nhiệm trong việc hướng dẫn, điều hành và giám sát hoạt động của các tổ chức liên quan đến báo chí, đảm bảo sự phát triển và tuân thủ đúng pháp luật về truyền thông.

Việc cấp thẻ nhà báo cho các cá nhân này không chỉ là việc phê chuẩn năng lực chuyên môn mà còn đảm bảo rằng họ có thể hoạt động trong ngành truyền thông một cách chuyên nghiệp và có trách nhiệm. Những người này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin, kiến thức và giúp công chúng hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh

 

3. Tầm quan trọng của việc xét cấp thẻ nhà báo đối với hoạt động báo chí

Việc xét cấp thẻ nhà báo đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với hoạt động báo chí, mang lại nhiều lợi ích cho cả nhà báo và xã hội, thể hiện qua các khía cạnh sau:

- Đảm bảo tính chính xác, khách quan của thông tin:

+ Hạn chế tin giả, thông tin sai lệch: Việc quản lý chặt chẽ việc cấp thẻ nhà báo góp phần hạn chế sự xuất hiện của những cá nhân giả mạo nhà báo để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, đưa tin giả, thông tin sai lệch, gây ảnh hưởng đến dư luận xã hội.

+ Nâng cao uy tín của báo chí: Thẻ nhà báo là minh chứng cho thấy người mang thẻ là nhà báo chính thống, được đào tạo bài bản, có đạo đức nghề nghiệp, từ đó nâng cao uy tín của báo chí trong mắt công chúng.

-  Bảo vệ quyền lợi của nhà báo:

+ Tạo điều kiện thuận lợi cho tác nghiệp: Nhờ có thẻ nhà báo, nhà báo có thể dễ dàng tiếp cận hiện trường, phỏng vấn nhân vật, thu thập thông tin để thực hiện các bài báo, chương trình phát thanh, truyền hình, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

+ Bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản: Khi tác nghiệp, nhà báo có thẻ được hưởng sự bảo vệ của pháp luật về tính mạng, sức khỏe, tài sản, tạo điều kiện cho họ an tâm thực hiện công việc.

+ Hưởng các quyền lợi theo quy định: Nhà báo có thẻ được hưởng các quyền lợi theo quy định của pháp luật như: ưu tiên tham gia các sự kiện, hội nghị, hội thảo; được miễn, giảm giá vé tham quan, sử dụng các dịch vụ công cộng.

- Góp phần xây dựng nền báo chí lành mạnh, có đạo đức:

+ Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Việc xét cấp thẻ nhà báo gắn liền với các tiêu chí về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp, buộc nhà báo phải tu dưỡng, rèn luyện để đáp ứng yêu cầu công việc, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động báo chí.

+ Thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh: Khi chỉ những nhà báo đủ điều kiện mới được cấp thẻ, việc cạnh tranh trong ngành báo chí sẽ diễn ra lành mạnh hơn, dựa trên năng lực, chất lượng tác phẩm, từ đó nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục.

- Phát huy vai trò, trách nhiệm của nhà báo:

+ Nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm: Việc mang trên mình thẻ nhà báo nhắc nhở nhà báo về vai trò, trách nhiệm của mình trong việc cung cấp thông tin chính xác, khách quan, tuyên truyền những giá trị tích cực cho xã hội.

+ Thúc đẩy hoạt động báo chí chuyên nghiệp: Thẻ nhà báo là động lực để nhà báo không ngừng trau dồi kiến thức, kỹ năng, đạo đức nghề nghiệp, góp phần xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, có trách nhiệm với cộng đồng.

Nhìn chung, việc xét cấp thẻ nhà báo là một quy trình cần thiết để quản lý hoạt động báo chí hiệu quả, góp phần xây dựng nền báo chí lành mạnh, có đạo đức, phục vụ tốt nhất cho nhu cầu thông tin của người dân và sự phát triển của xã hội.

 

4. Trách nhiệm của những người được cấp thẻ nhà báo trong việc thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền

Những người được cấp thẻ nhà báo có vai trò quan trọng trong việc thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, do vậy họ có những trách nhiệm sau:

- Cung cấp thông tin chính xác, khách quan và kịp thời:

+ Thông tin chính xác: Nhà báo phải luôn đảm bảo tính chính xác của thông tin đưa ra, dựa trên các nguồn tin tin cậy, có kiểm chứng và đối chiếu kỹ lưỡng.

+ Thông tin khách quan: Thông tin cần được trình bày một cách khách quan, trung lập, không thiên vị, phản ánh đầy đủ các khía cạnh của vấn đề.

+ Thông tin kịp thời: Cung cấp thông tin nhanh chóng, kịp thời để đáp ứng nhu cầu của công chúng, đặc biệt là trong các trường hợp khẩn cấp hoặc những sự kiện quan trọng.

- Tuyên truyền những giá trị tích cực:

+ Tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước: Nhà báo có trách nhiệm tuyên truyền những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước một cách chính xác, dễ hiểu, góp phần nâng cao nhận thức của người dân.

+ Góp phần xây dựng văn hóa, đạo đức xã hội: Thông qua các tác phẩm báo chí, nhà báo cần tuyên truyền những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, lành mạnh.

+ Phản ánh các vấn đề xã hội một cách khách quan: Phản ánh các vấn đề xã hội một cách khách quan, trung thực, góp phần thúc đẩy giải quyết những vấn đề này.

- Góp phần định hướng dư luận:

+ Định hướng dư luận theo hướng tích cực: Sử dụng ngòi bút của mình để định hướng dư luận theo hướng tích cực, cổ vũ những điều tốt đẹp, lên án những điều sai trái.

+ Thúc đẩy đối thoại, thảo luận: Tạo ra diễn đàn để người dân có thể trao đổi, thảo luận về các vấn đề xã hội, góp phần xây dựng sự đồng thuận trong cộng đồng.

- Giữ gìn uy tín của báo chí:

+ Tuân thủ đạo đức nghề nghiệp báo chí: Luôn tuân thủ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp báo chí, hành nghề một cách trung thực, trách nhiệm.

+ Phản ánh trung thực, khách quan: Phản ánh trung thực, khách quan các sự kiện, không đưa tin giả, thông tin sai lệch.

+ Chịu trách nhiệm trước pháp luật: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về những thông tin mình đưa ra.

- Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ:

+ Học tập, rèn luyện không ngừng: Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác thông tin, tuyên truyền.

+ Cập nhật thông tin: Cập nhật thường xuyên các thông tin mới nhất về các lĩnh vực khác nhau để có thể đưa ra những thông tin chính xác, khách quan cho công chúng.

+ Trau dồi kỹ năng viết bài: Trau dồi kỹ năng viết bài để có thể trình bày thông tin một cách hấp dẫn, dễ hiểu cho người đọc.

- Góp phần xây dựng nền báo chí lành mạnh, có đạo đức:

+ Chung tay đẩy lùi báo chí "lá cải": Tham gia vào các hoạt động nhằm đẩy lùi báo chí "lá cải", xây dựng nền báo chí lành mạnh, có đạo đức.

+ Liên kết, hợp tác với các cơ quan chức năng: Liên kết, hợp tác với các cơ quan chức năng để đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động báo chí.

+ Góp ý xây dựng các quy định về báo chí: Góp ý xây dựng các quy định về báo chí nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về báo chí, góp phần xây dựng nền báo chí lành mạnh, có đạo đức.

Bằng việc thực hiện tốt những trách nhiệm trên, những người được cấp thẻ nhà báo sẽ góp phần quan trọng vào việc thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, hướng đến xây dựng một xã hội văn minh, phát triển.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Thẩm quyền quyết định thu hồi thẻ nhà báo khi bị cơ quan tiến hành tố tụng quyết định khởi tố. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.