1. Khái quát về hộ chiếu gắn chip điện tử
Hộ chiếu gắn chip, còn được gọi là e-passport hay hộ chiếu điện tử, là một loại hộ chiếu được trang bị một chip vi điều khiển điện tử để lưu trữ thông tin cá nhân của chủ sở hữu. Chip này thường được đặt ở một trang trong hộ chiếu và chứa các dữ liệu như hình ảnh chủ sở hữu, tên, ngày sinh, quốc tịch và thông tin khác.
Hộ chiếu gắn chip được thiết kế để cung cấp tính năng bảo mật cao hơn so với hộ chiếu thông thường. Việc sử dụng chip giúp cho việc xác thực và kiểm tra danh tính trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn. Đồng thời, hộ chiếu gắn chip cũng có thể được sử dụng để lưu trữ và truy xuất các thông tin liên quan đến visa, thông tin y tế hoặc số điện thoại khẩn cấp của chủ sở hữu. Hộ chiếu gắn chip đã trở thành tiêu chuẩn toàn cầu và được nhiều quốc gia áp dụng để nâng cao hiệu quả và an ninh trong quá trình kiểm soát nhập cảnh và di cư.
Hộ chiếu có gắn chíp điện tử là hộ chiếu có gắn thiết bị điện tử lưu giữ thông tin được mã hóa của người mang hộ chiếu và chữ ký của người cấp. Đây là một bước cải tiến mới nhằm tạo thuận lợi cho công dân Việt Nam, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về xuất nhập cảnh và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế của đất nước.
Ngoài ra, chíp còn lưu trữ đặc điểm sinh trắc học, ảnh và thông tin cá nhân của công dân trên hộ chiếu. Điều này giúp cho thủ tục thực hiện tinh giảm hồ sơ giấy tờ, việc quản lý cơ sở dữ liệu dễ dàng hơn với cả cơ quan có thẩm quyền và người dân có nhu cầu.
2. Những quy định về hộ chiếu gắn chíp điện tử

3. Những lợi ích cơ bản của hộ chiếu gắn chíp điện tử:
- Thứ nhất, hộ chiếu gắn chíp điện tử là điều kiện tiên quyết và là cơ sở để tự động hóa công tác kiểm soát cửa khẩu, tạo thuận lợi cho việc đi lại, xuất nhập cảnh giữa các nước (nhất là các nước có ứng dụng công nghệ nhận dạng sinh trắc học để kiểm soát hộ chiếu điện tử tại một số cửa khẩu quốc tế).
Vì có thể lưu được nhiều thông tin của hành khách một cách chính xác và thống nhất về mặt định dạng nên việc làm thủ tục xuất nhập cảnh tại các nước sẽ diễn ra nhanh chóng và dễ dàng hơn, gần như không mất thời gian để cán bộ kiểm soát xuất nhập cảnh các nước kiểm soát, xác thực các thông tin trên hộ chiếu vì mọi thứ sẽ hiện ra nhanh chóng khi đọc hộ chiếu.
Hộ chiếu điện tử không chỉ lưu trữ các thông tin được viết trên giấy như: họ tên, ngày tháng năm sinh, quốc tịch… mà còn có khả năng lưu trữ các thông tin sinh trắc học của con người như vân tay, mống mắt, khuôn mặt, nhóm máu… Càng lưu trữ được nhiều thông tin, việc nhận dạng một người càng chính xác.
Cán bộ làm công tác kiểm soát xuất nhập cảnh nhanh chóng xác nhận được thông tin của hành khách khi làm thủ tục.
- Thứ hai, người được cấp hộ chiếu gắn chíp điện tử sẽ được phía nước ngoài ưu tiên khi xét duyệt cấp thị thực nhập cảnh.
Hiện nay, trên thế giới có trên 100 quốc gia và vùng lãnh thổ sử dụng hộ chiếu điện tử, vì lưu trữ được nhiều thông tin theo một định dạng thống nhất giữa các quốc gia.
Chính ưu điểm này, người mang hộ chiếu điện tử thường được các quốc gia ưu tiên cho phép xuất nhập cảnh dễ dàng hơn.
Cụ thể như Chương trình miễn thị thực nhập cảnh của Mỹ được áp dụng cho 39 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới với điều kiện người nhập cảnh phải có hộ chiếu điện tử.
- Thứ ba, Hộ chiếu gắn chíp điện tử có tính bảo mật thông tin cao, vì được lưu trữ trong con chíp, rất khó sao chép thông tin.
Chính vì vậy, hộ chiếu điện tử có tính bảo mật hơn hộ chiếu giấy thông thường, bảo vệ người mang hộ chiếu trước nguy cơ bị lấy cắp thông tin cá nhân; tránh tình trạng bị làm giả vì thực tế hiện các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam đang phải đối phó với tình trạng gia tăng sử dụng hộ chiếu, thị thực và các loại giấy tờ xuất nhập cảnh giả mạo để hoạt động phi pháp, như: buôn lậu, di cư bất hợp pháp, khủng bố…; hoàn toàn không có việc định vị theo dõi.
- Thứ tư, việc phát hành hộ chiếu điện tử không những tạo điều kiện cho người dân trong hoạt động xuất nhập cảnh mà còn phù hợp với Chính phủ điện tử tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế xã hội; nâng cao vị thế của hộ chiếu Việt Nam, thúc đẩy quá trình hội nhập của Việt Nam trong khu vực và thế giới.
4. Thủ tục cấp hộ chiếu gắn chíp điện tử