1. Những cá nhân nào sẽ phải làm, đổi thẻ căn cước từ ngày 01/7/2024?
Các quy định trong Điều 19 của Luật Căn cước năm 2023 (chưa có hiệu lực) xác định các tiêu chí đủ điều kiện để cá nhân có thể được cấp thẻ căn cước như sau:
- Trong khuôn khổ của Điều 19 Luật Căn cước năm 2023, đặt ra một yêu cầu chặt chẽ là chỉ có công dân Việt Nam mới được ưu tiên cấp thẻ căn cước. Không chỉ là một bước quan trọng để đảm bảo tính nhất quán và xác thực của hệ thống căn cước quốc gia mà còn là biện pháp để bảo vệ và duy trì quyền lợi công dân Việt Nam trong môi trường phức tạp ngày nay.
- Theo quy định cụ thể của Điều 19, công dân Việt Nam từ độ tuổi 14 trở lên có trách nhiệm thực hiện các thủ tục cần thiết để có được thẻ căn cước. Không chỉ là một yêu cầu pháp lý mà còn là một biện pháp nhằm thúc đẩy tinh thần trách nhiệm và tham gia tích cực của thanh niên, góp phần vào việc xây dựng cộng đồng công dân có ý thức và đóng góp tích cực vào xã hội.
- Luật cũng có quy định đặc biệt dành cho nhóm công dân nhỏ tuổi, đặc biệt là những người dưới 14 tuổi. Theo đó, thẻ căn cước sẽ được cấp dựa trên nhu cầu và yêu cầu cụ thể, nhằm đảm bảo tính linh hoạt và sự thoải mái cho nhóm này. Không chỉ giúp định rõ quy trình đối với trẻ em mà còn tạo điều kiện cho sự đồng thuận và hỗ trợ nhanh chóng từ phía cơ quan chức năng.
Đồng thời, tại Điều 21 Luật Căn cước 2023 thì quá trình cấp và đổi thẻ căn cước cho công dân Việt Nam được đặt ra những điểm cụ thể và quan trọng, mang lại tính linh hoạt và tính hiệu quả trong quản lý hệ thống căn cước quốc gia. Đối với những cá nhân đã sở hữu thẻ căn cước, các bước cấp đổi phải được thực hiện theo quy định sau: Công dân Việt Nam đã được cấp thẻ căn cước phải thực hiện thủ tục cấp đổi khi đạt đến những cột mốc tuổi quan trọng trong cuộc đời. Bao gồm cần phải cập nhật thẻ căn cước khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Quy định về cấp đổi theo độ tuổi không chỉ là biện pháp hữu ích để duy trì thông tin cá nhân chính xác mà còn là cơ hội để hệ thống nhận diện quốc gia được cập nhật và phản ánh chính xác sự phát triển của mỗi công dân.
Cùng với đó, căn cứ tại Điều 46 Luật Căn cước 2023 thì các công dân Việt Nam khi chưa từng được cấp thẻ căn cước hoặc thẻ CCCD và đủ 14 tuổi sẽ phải thực hiện quy trình cấp thẻ căn cước. Không chỉ là bước quan trọng để họ có một phương tiện chứng minh danh tính chính xác, mà còn là cơ hội để chính phủ cập nhật thông tin và mở rộng dịch vụ cho nhóm đối tượng này.
Những công dân đã sở hữu thẻ CCCD nhưng thẻ đã hết thời hạn sử dụng cũng phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ căn cước. Quá trình này không chỉ đảm bảo rằng thông tin cá nhân được duy trì một cách chính xác mà còn giữ cho thẻ căn cước của họ luôn có giá trị và hợp lệ. Trong trường hợp công dân dưới 14 tuổi hoặc có thẻ CCCD còn thời hạn sử dụng, quy trình cấp đổi thẻ căn cước sẽ được thực hiện theo nhu cầu cụ thể của họ.
Công dân sẽ phải thực hiện cấp đổi thẻ căn cước khi đạt đến những giai đoạn quan trọng trong cuộc đời, bao gồm khi họ đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Quy định này không chỉ đơn thuần là yêu cầu tuân thủ mà còn là cơ hội để cập nhật thông tin cá nhân và đồng thời, đồng bộ hóa với các chính sách và ưu đãi an sinh xã hội của chính phủ. Thẻ CCCD, được cấp trước ngày 01/7/2024, không chỉ mang giá trị tương đương với thẻ căn cước mà còn được bảo đảm về hiệu lực sử dụng đến hết thời hạn theo quy định.
2. Thủ tục cấp thẻ căn cước cho người từ đủ 14 tuổi trở lên từ ngày 1/7/2024
Dựa theo quy định chi tiết tại khoản 1 Điều 23 của Luật Căn cước 2023, việc cấp thẻ căn cước cho những cá nhân từ độ tuổi 14 trở lên từ ngày 1/7/2024 sẽ được thực hiện theo các bước chi tiết và có tính chặt chẽ như sau:
- Bước 1: Người tiếp nhận sẽ tiến hành kiểm tra và đối chiếu thông tin của người cần cấp thẻ căn cước từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Mục tiêu là xác định chính xác thông tin và định danh của người cần cấp thẻ căn cước. Trong trường hợp không có thông tin nào về người đó trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thủ tục cập nhật và điều chỉnh thông tin sẽ được thực hiện theo quy định tại Điều 10 Luật Căn cước 2023.
- Bước 2: Người tiếp nhận sẽ thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học, bao gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, và mống mắt của người cần cấp thẻ căn cước. Quy trình này đảm bảo rằng thẻ căn cước sẽ chứa đựng những thông tin cá nhân chính xác và hiện đại nhất, đồng thời đảm bảo tính bảo mật của hệ thống.
- Bước 3: Sau khi nhận thông tin, người cần cấp thẻ căn cước sẽ kiểm tra và ký vào phiếu thu nhận thông tin căn cước. Bước này không chỉ là quy trình kiểm soát mà còn tạo cơ hội cho người cần cấp thẻ để xác nhận và đồng thuận với thông tin trên thẻ của mình.
- Bước 4: Ngay sau khi thu nhận thông tin, người cần cấp thẻ căn cước sẽ tiến hành kỹ thuật kiểm tra và xác nhận chi tiết trên thẻ. Họ sẽ chấp nhận thông tin trên phiếu thu nhận và ký vào đó, tạo ra một bước quan trọng vừa giúp xác nhận thông tin, vừa tạo cơ hội cho người đó để kiểm soát và chấp nhận thông tin trước khi chuyển đến bước tiếp theo.
- Bước 5: Người tiếp nhận sẽ cung cấp giấy hẹn trả thẻ căn cước cho người cần cấp thẻ. Giấy hẹn này không chỉ thông báo về thời điểm dự kiến trả thẻ mà còn là một cơ hội để người đó hiểu rõ hơn về quá trình cấp thẻ và các bước tiếp theo.
- Bước 6: Quá trình trả thẻ căn cước sẽ diễn ra tại địa điểm ghi trong giấy hẹn, nhằm tối ưu hóa sự thuận tiện cho người đó. Trong trường hợp có yêu cầu đặc biệt về địa điểm trả thẻ khác, cơ quan quản lý căn cước sẽ linh hoạt đáp ứng và thực hiện trả thẻ theo yêu cầu, tuy nhiên, người đó sẽ chịu trách nhiệm trả phí dịch vụ chuyển phát. Mang lại sự linh hoạt và sự cá nhân hóa trong quy trình, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người cần cấp thẻ.
Trong trường hợp người mất năng lực hành vi dân sự hoặc gặp khó khăn trong việc nhận thức và làm chủ hành vi, quy định yêu cầu sự hỗ trợ của người đại diện hợp pháp trong quá trình thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước. Nhằm đảm bảo quyền lợi và sự chăm sóc cho nhóm người này, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi và nhân văn hóa trong quá trình quản lý thẻ căn cước. Trong tình huống người đó từ chối việc cấp thẻ căn cước, cơ quan quản lý căn cước phải tiếp cận vấn đề này một cách toàn diện và có trách nhiệm. Mọi phản ứng từ cơ quan quản lý cần được thể hiện bằng văn bản, đồng thời rõ ràng và minh bạch về lý do từ chối. Quy trình này không chỉ là biện pháp đảm bảo quyền lợi của cá nhân mà còn giúp tăng cường sự minh bạch và sự hiểu biết giữa cơ quan quản lý và người liên quan.
3. Địa điểm công dân có thể liên hệ cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân hiện nay
Điều 10 Thông tư 59/2021/TT-BCA và Điều 26 Luật Căn cước công dân 2014 có quy định quy trình cấp, đổi, và cấp lại thẻ căn cước công dân đã trở nên đơn giản và tiện lợi hơn bao giờ hết. Công dân có thể tận dụng nhiều lựa chọn linh hoạt để thực hiện các thủ tục này, bao gồm:
- Công dân có thể tận dụng việc liên hệ trực tiếp với cơ quan Công an có thẩm quyền tại địa phương mình thường trú hoặc tạm trú. Giúp họ đơn giản hóa quá trình đề nghị cấp, đổi, hoặc cấp lại thẻ căn cước công dân. Để tối ưu hóa sự thuận lợi và linh hoạt cho công dân trong quá trình thực hiện thủ tục cấp, đổi, cấp lại thẻ căn cước, hệ thống quản lý căn cước công dân đã được mở rộng và cung cấp nhiều điểm tiếp nhận, bao gồm:
+ Công dân có thể tận dụng sự thuận tiện khi đến trực tiếp tại cơ quan quản lý căn cước công dân thuộc Bộ Công An. Đây là điểm tiếp nhận chính xác và chuyên nghiệp, giúp họ thực hiện mọi thủ tục một cách hiệu quả.
+ Tại cấp địa phương, công dân có thể đến cơ quan quản lý căn cước công dân thuộc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để thực hiện thủ tục một cách thuận lợi và nhanh chóng.
+ Cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và đơn vị hành chính tương đương cũng cung cấp điểm tiếp nhận thủ tục cấp, đổi, cấp lại thẻ căn cước. Giúp công dân tiết kiệm thời gian và công sức khi không cần phải di chuyển xa.
+ Đặc biệt, trong trường hợp cơ quan quản lý căn cước công dân có thẩm quyền tổ chức, công dân có thể thực hiện thủ tục ngay tại xã, phường, thị trấn hoặc tại chỗ ở của mình, mang đến sự thuận tiện tối đa và kết nối chặt chẽ giữa cộng đồng và cơ quan quản lý.
- Công dân cũng có thể thuận lợi gửi đề nghị cấp, đổi, hoặc cấp lại thẻ căn cước trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công của Bộ Công an. Không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn mang lại sự thuận tiện và linh hoạt cho người dân trong quá trình thực hiện các thủ tục.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định về 3 mốc tuổi bắt buộc phải đổi thẻ căn cước công dân. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.