I. Kỳ thi đánh giá năng lực hàng năm

Các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy năm 2023 có sự gia tăng về số lượng và chuẩn hóa về nội dung so với các năm trước, vì vậy thí sinh cần có sự cân nhắc. Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo - ĐH Quốc gia TP.HCM cho biết, về cơ bản, kỳ thi đánh giá năng lực năm 2023 giữ ổn định nội dung, cấu trúc đề thi, phương thức thi và độ khó. Thí sinh làm bài theo hình thức trắc nghiệm trên giấy, gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm trong thời gian 150 phút, với 3 phần: sử dụng ngôn ngữ (tiếng Việt và tiếng Anh); toán học, tư duy logic, phân tích số liệu; giải quyết vấn đề.

Ở kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội, thí sinh sẽ làm bài trên máy tính, với 150 câu trong thời gian 195 phút về các lĩnh vực toán học, văn học - ngôn ngữ và khoa học tự nhiên - xã hội. Bài thi có 132 câu hỏi trắc nghiệm, còn lại 18 câu điền đáp án, ngoài ra sẽ có thêm một số câu hỏi thử nghiệm không tính điểm. Bài thi được xây dựng theo hướng đánh giá các năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực ngôn ngữ tiếng Việt, lập luận, tư duy logic, tính toán, xử lý dữ liệu và năng lực tìm hiểu, ứng dụng khoa học. Như vậy, hầu như không đánh giá khả năng học thuộc lòng của thí sinh. Độ khó của các câu hỏi trong đề thi tăng dần từ cấp độ 1 đến cấp độ 3; trong đó, 20% câu hỏi cấp độ 1, có 60% cấp độ 2 và 20% cấp độ 3. Đề thi sẽ có khoảng 70% kiến thức chương trình lớp 12, còn lại là kiến thức lớp 10 và 11. “Điểm bài thi được chấm tự động bằng phần mềm và hiển thị trên máy tính sau khi thí sinh kết thúc bài làm hoặc hết thời gian thi. Thí sinh cũng lưu ý ĐH Quốc gia Hà Nội không tiến hành chấm phúc khảo bài thi, bởi mỗi thí sinh thi một đề thi khác nhau, nếu phúc khảo phải rà soát lại hơn 10.000 câu hỏi trong ngân hàng đề thi.

Với kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, thí sinh làm bài thi trên giấy với cả hai hình thức trắc nghiệm và tự luận. Trong đó, với các môn toán, lý, hóa, sinh, sử, địa sẽ có 70% trắc nghiệm và 30% tự luận; tiếng Anh 80% trắc nghiệm và 30% tự luận; ngữ văn 30% trắc nghiệm và 70% tự luận. GS. TS Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng nhà trường thông tin, năm 2023 trường tiếp tục rà soát để loại bỏ các câu hỏi đã sử dụng hoặc không còn phù hợp, đồng thời bổ sung câu hỏi mới, đảm bảo bao quát các lĩnh vực. Cấu trúc, ma trận đề thi được chuẩn hóa, phù hợp với mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đặc biệt, đề thi không có câu hỏi mức độ nhận biết (định nghĩa, nhận dạng, liệt kê…) do đề thi tốt nghiệp THPT đã đánh giá năng lực của học sinh ở mức độ này.

II. Những lưu ý khi đi thi đánh giá năng lực cần nhớ

1. Những vật dụng được phép mang vào phòng thi

Đại học quốc gia cũng thông tin một số quy định thí sinh cần lưu ý, đó là khi vào phòng thi phải tuân thủ các quy định như: trình giấy báo dự thi, giấy tờ tùy thân cho cán bộ coi thi; chỉ được mang vào phòng thi bút viết, bút chì đen, compa, tẩy, thước kẻ, thước tính; máy tính bỏ túi không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ; Atlat Địa lí Việt Nam (do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành, không được đánh dấu hoặc viết thêm bất cứ nội dung gì).

Các loại máy tính bỏ túi thông dụng (làm được các phép tính số học, các phép tính lượng giác và các phép tính siêu việt) được mang vào phòng thi gồm: Casio FX-500 MS, FX-570 MS, FX-570ES Plus, FX-570VN Plus, FX-580VN X; FX-880BTG. VinaCal 500MS, 570MS, 570ES Plus, 570ES Plus II, 570EX Plus, 680EX Plus. Catel NT CAVIET NT-570ES Plus II, NT-570ES Plus, NT-500MS, NT-570VN Plus, NT-580EX, NT-570NS, NT-690VE X; Thiên Long FX590VN Flexio, FX680VN Flexio; Deli W1710, WD991ES; Eras E370, E371, E372, E379, E380; Vinaplus FX-580VNX PLUS II, FX-580 X, FX-580VN PLUS, FX- 570VN PLUS, FX-570MS; các máy tính bỏ túi tương đương, không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ để lưu dữ liệu, không có chức năng gửi, nhận thông tin và ghi âm, ghi hình.

Không được mang vào phòng thi: giấy nháp, giấy thi, giấy than, bút xóa, các tài liệu, bút tàng hình, vũ khí, chất gây nổ, gây cháy, bia, rượu, phương tiện kỹ thuật thu phát truyền tin, thiết bị chứa đựng thông tin, các vật dụng khác có thể lợi dụng để gian lận trong quá trình làm bài và quá trình chấm thi. Khi vào phòng thi, nếu thí sinh còn mang theo tài liệu, vật dụng trái phép, dù chưa sử dụng đều bị đình chỉ thi. Đối với giấy báo dự thi, thí sinh in giấy báo dự thi trên khổ A4, in đen trắng hoặc in màu đều được. Giấy báo dự thi thí sinh tự in và đem theo đến phòng thi. Giấy sẽ không gửi qua đường bưu điện hay qua email. Phát hiện thông tin trên giấy báo dự thi bị sai: Vào ngày thi đi sớm một chút, vào phòng hội đồng thi tại địa điểm dự thi để đăng ký điều chỉnh. Đọc kỹ giấy báo dự thi và làm theo yêu cầu.

Khi đi thi, thí sinh cần mang theo đầy đủ các giấy tờ theo quy định ghi trong giấy báo dự thi. Thí sinh phải mang theo và xuất trình giấy tờ tùy thân mà thí sinh đã sử dụng để đăng ký dự thi, gồm một trong các loại giấy tờ sau (bản chính, còn hạn sử dụng): Giấy chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân, Hộ chiếu. Trường hợp thí sinh không có các giấy tờ tùy thân như nêu ở trên do thông tin cá nhân bị sai và đang trong quá trình điều chỉnh cấp lại thì thí sinh phải thông báo với Hội đồng thi Đánh giá năng lực Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh và được đồng ý cho dự thi. Thí sinh khi đi thi phải mang theo và xuất trình các loại giấy tờ có chữ ký và đóng dấu mộc đỏ từ cơ quan Công an địa phương như sau: giấy xác nhận nhân thân hoặc các giấy tờ hợp pháp khác do Công an phường/xã cấp (có dán ảnh, đóng dấu giáp lai), giấy xác nhận hủy thẻ CCCD/đổi mã định danh do sai thông tin; thí sinh không mang theo các giấy tờ tùy thân theo quy định sẽ không được tham gia kỳ thi.

Trường hợp thí sinh không mang theo giấy báo dự thi, thí sinh phải có mặt tại Phòng Hội đồng thi trước giờ tập trung thí sinh tối thiểu 30 phút để làm các thủ tục cần thiết; nếu thấy có những sai sót về họ, tên đệm, tên, ngày, tháng, năm sinh, thông tin liên lạc (email, số điện thoại, địa chỉ) trong danh sách dự thi và giấy báo dự thi, thí sinh phải báo cáo ngay cho cán bộ coi thi trước giờ thi để xử lý kịp thời. Thí sinh đến chậm quá 15 phút (tính từ cửa phòng thi) sau khi có hiệu lệnh tính giờ làm bài sẽ không được dự thi.

2. Có mặt đúng giờ và kiểm tra kỹ thông tin

Kỳ thi đánh giá năng lực có quy định cụ thể về thời gian bắt đầu làm bài thi, do đó, thí sinh cần phải có mặt đúng giờ tại phòng thi. Tốt nhất là các bạn nên đến sớm hơn so với giờ thi bắt đầu khoảng 15-30 phút để phòng trường hợp khi di chuyển trên đường không may bị tắc đường. Trong mọi trường hợp chủ động vẫn luôn là tốt nhất.

Khi nhận được giấy báo dự thi, bạn cần phải kiểm tra thật kỹ thông tin cá nhân gồm họ tên, ngày tháng năm sinh và một số thông tin liên quan khác xem đã chính xác hay chưa. Khi đến điểm thi bạn cũng cần xem thông tin của mình trên danh sách dự thi đã đúng hay chưa. Nếu phát hiện ra bất kỳ sai sót nào phải thông báo ngay với cán bộ coi thi để được hỗ trợ và xử lý kịp thời.

3. Tuân thủ các quy định khi vào phòng thi và trong khi làm bài

Khi đã kiểm tra chính xác thông tin, thí sinh xếp hàng để chờ cán bộ coi thi gọi tên vào phòng thi và ngồi đúng vị trí như cán bộ coi thi hướng dẫn. Những ai đến điểm thi tính từ hiệu lệnh bắt đầu làm bài mà chậm quá 15 phút (tính từ cổng của điểm thi) thì sẽ không được tham gia dự thi.

Trong phòng thi, thí sinh cần tuân thủ các quy định: ngồi đúng vị trí có ghi số báo danh của mình theo hướng dẫn của cán bộ coi thi. Trước khi làm bài thi, phải ghi đầy đủ số báo danh, mã đề thi và thông tin cá nhân vào đề thi, phiếu trả lời trắc nghiệm, giấy nháp. Điền chính xác và đủ thông tin vào các mục trống ở phía trên phiếu trả lời trắc nghiệm (chỉ được viết bằng một màu mực, không được dùng mực màu đỏ), đối với số báo danh phải ghi đủ và tô đủ phần số (kể cả các số 0 ở phía trước), điền chính xác mã đề thi vào hai phiếu thu bài thi. Khi nhận đề thi, phải kiểm tra kỹ số trang và chất lượng các trang in khi được thông báo từ cán bộ coi thi.

Phải kiểm tra đề thi để đảm bảo có đủ số lượng câu hỏi như đã ghi trong đề và tất cả các trang của đề thi đều ghi cùng một mã đề thi. Nếu phát hiện đề thiếu trang hoặc rách, hỏng, nhòe, mờ hay các lỗi khác phải báo cáo ngay với cán bộ coi thi trong phòng thi, chậm nhất 15 phút sau khi phát đề. Sau khi kiểm tra đề thi, phải để đề thi dưới tờ phiếu trả lời trắc nghiệm; không được xem nội dung đề thi khi cán bộ coi thi chưa cho phép; Phải làm bài thi trên phiếu trả lời trắc nghiệm được in sẵn và được cán bộ coi thi phát. Không được đánh dấu hoặc làm ký hiệu riêng. Chỉ được tô bằng bút chì đen các ô số báo danh, ô mã đề thi và ô trả lời. Trong trường hợp tô nhầm hoặc muốn thay đổi câu trả lời, phải tẩy sạch chì ở ô cũ, rồi tô ô mà mình lựa chọn.

4. Kinh nghiệm làm bài

Phần hướng dẫn trong đề thi đánh giá năng lực tham khảo cũng tương tự như phần hướng dẫn trong bài thi chính thức. Vậy nên trong quá trình thi, việc đầu tiên thí sinh cần lưu ý đó chính là đọc kỹ hướng dẫn khi làm bài thi. Có như vậy, thí sinh sẽ nắm chắc được những yêu cầu quan trọng mà bài thi đưa ra. Về cơ bản, đề thi đánh giá năng lực thật sự không quá khó. Vậy nên, để chinh phục được điểm số cao, thì chiến lược thi đánh giá năng lực ở đây chính là bạn phải biết cách vận dụng kiến thức đã học cũng như có khả năng tư duy. Vậy nên, điều bạn thật sự cần chú trọng đó chính là giữ vững tinh thần tự tin khi bước vào phòng thi. Tránh lo lắng quá nhiều để ảnh hưởng đến tâm lý quá trình làm bài. Thí sinh cần lưu ý đề thi có ít hoặc không có câu hỏi dưới dạng ghi nhớ vì thế thí sinh tránh việc học lệch, học tủ. Độ khó của các câu hỏi trong đề thi tăng dần từ cấp độ 1 đến cấp độ 3; trong đó, 20% câu hỏi cấp độ 1, có 60% cấp độ 2 và 20% cấp độ 3. Đề thi sẽ có khoảng 70% kiến thức chương trình lớp 12, còn lại là kiến thức lớp 10 và 11.

Phân bổ thời gian hợp lý được coi là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng giúp thí sinh chinh phục được điểm số cao trong kỳ thi đánh giá năng lực. Bạn hãy học cách phân phối thời gian đọc hiểu đầu bài, đọc hiểu hướng dẫn từng phần, từng câu hỏi trước khi quyết định lựa chọn đáp án chính xác. Ngoài ra, để tiết kiệm thời gian làm bài thi, thí sinh hãy phân chia thời gian làm bài của từng phần theo số câu hỏi của phần đó. Khi đó bạn sẽ biết thời gian cần thiết phải hoàn thành tất cả các câu hỏi là bao nhiêu. Bạn hãy cố gắng tiết kiệm thời gian của từng câu hỏi để có thể kịp xem lại toàn bộ các câu hỏi trong một phần thi. Hoặc tiết kiệm thời gian để kiểm tra lại các câu hỏi thí sinh khó trước khi chuyển sang phần thi kế tiếp. Luôn luôn nhớ câu “dễ trước khó sau”, đừng tiêu tốn quá nhiều thời gian vào câu khó. Khi đó, bạn hãy chuyển qua làm các câu dễ trước, tiết kiệm thời gian để làm các câu hỏi khó sau đó. Một lưu ý vô cùng quan trọng bạn cần nắm rõ đó là điểm bài thi được tính dựa trên tổng số câu trả lời đúng, các câu trả lời sai sẽ không bị trừ điểm. Do đó, hãy trả lời hết câu hỏi của bài thi, không được để trống đáp án bạn nhé. Một kinh nghiệm thi đánh giá năng lực nữa đó là nếu còn thời gian sau khi đã hoàn thành một phần, thí sinh đừng vội chuyển sang phần tiếp theo, mà hãy kiểm tra lại các câu hỏi bạn chưa thật sự chắc chắn. Bởi vì bạn không thể quay lại phần thi phía trước để sửa câu trả lời khi mà thời gian của phần thi đó đã hết.

Trên đây là một số lưu ý, kinh nghiệm thi đánh giá năng lực mà Luật Minh Khuê muốn chia sẻ đến các thí sinh. Ghi nhớ ngay những mẹo thi đánh giá năng lực hiệu quả này để bạn đạt được điểm số thật cao cũng như chinh phục ngay tấm vé vào cửa của trường Đại học mong ước nhé! Chân thành cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết.